II SA/Gl 860/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 5 maja 2022 r. nr SOIa.621.22.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2022 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 1 i 2 k.p.a. Wojewoda Śląski odmówił P. W. (strona, skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta C. z 12 marca 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją tą Burmistrz orzekł wymeldowaniu P. W. (dalej strona, skarżący) z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w C. Z adnotacji doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że korespondencja zawierająca powyższą decyzję Burmistrza - z powodu niemożności doręczenia jej skarżącemu - została 13 marca 2015 r. awizowana i złożona na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym w C. ([...]), a zawiadomienie o tym pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata. W dniu 23 marca 2015 r. przesyłka została powtórnie awizowana, natomiast 30 marca 2015 r. została zwrócona do nadawcy, tj. Burmistrza, jako niepodjęta w terminie. Wojewoda jednocześnie podał, że 10 lutego 2022 r. skarżący przekazał do nadania administracji Zakładu Karnego w P. korespondencję zawierającą odwołanie od wskazanej na wstępie decyzji Burmistrza z 12 marca 2015. W treści tego pisma wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismo to zostało następnie nadane w placówce pocztowej w P. - UP P. (co potwierdza stempel pocztowy na kopercie). W związku z tym Wojewoda uznał, że odwołanie od decyzji organu I instancji nie zostało złożone przez stronę w oznaczonym 14-dniowym terminie. W kontekście prośby skarżącego o przywrócenie terminu Wojewoda zauważył, że nie wskazał on żadnych konkretnych przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania tj. przeszkód, które uniemożliwiłby mu jego złożenie w terminie. Ograniczył się bowiem tylko do wskazania, że osobiście nie odbierał żadnej korespondencji dotyczącej wymeldowania go i o tym wymeldowaniu nic nie wiedział. Wyraził przy tym przypuszczenie, że korespondencję mógł odebrać jego zmarły ojciec. Wojewoda przedstawił okoliczności mające świadczyć o tym, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu administracyjnym i jego przedmiocie. W tym zakresie organ wskazał na doręczenie skarżącemu w dniu 30 grudnia 2014 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie wymeldowania, zauważając przy tym, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis odbierającego ze wskazaniem imienia i nazwiska. Ponadto skarżący (po uprzednim awizowaniu) w dniu 30 stycznia 2015 r. podjął także wystosowane przez organ gminy powiadomienie o przesłuchaniu świadków. Przede wszystkim jednak Wojewoda wskazał, że w aktach administracyjnych przekazanych przez organ I instancji znajduje się kserokopia pisma skarżącego opatrzonego tytułem "wniosek o najem mieszkania docelowego", skierowanego do ZBK w C. W piśmie tym skarżący wprost stwierdza, że do dnia 16 marca 2018 r. zajmował lokal przy ul. [...] w C. z którego został wymeldowany w 2015 r., a o czym dowiedział się dopiero w 2018 r. Na tej podstawie Wojewoda przyjął, że skarżący co najmniej od 2018 r. posiadał wiedzę o wymeldowaniu ze spornego lokalu i do lutego 2022 r. nie podejmował żadnych działań zmierzających do zmiany takiego stanu rzeczy. Zostały one podjęte przez skarżącego dopiero po uzyskaniu negatywnych rozstrzygnięć w przedmiocie lokalu socjalnego. W związku z tym organ uznał, że nie spełniona została przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto zdaniem Wojewody skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób okoliczności, które uniemożliwiły mu złożenie odwołania w terminie, a nawet tych okoliczności w ogóle nie wskazał. Pismem z dnia 27 maja 2022 r. (data wpływu) nawiązując do wskazanego na wstępie postanowienia Wojewody strona wniosła skargę do tutejszego Sądu. Skarżący zakwestionował w niej wymeldowanie oraz przedstawił okoliczności i argumentację zmierzającą do wykazanie jego bezprawności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 20 czerwca 2022 r. wydanym na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a. rozdzielono: - skargę strony na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 5 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania (sygn. akt II SA/Gl 859/22), - skargę strony na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 5 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (sygn. akt II SA/Gl 860/22). Pismem z dnia 7 października 2022 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego odpowiadając na wezwanie Sądu zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie twierdzeń skarżącego i zaniechanie zbadania, czy dokonano właściwych ustaleń w zakresie istnienia przeszkody, uniemożliwiającej złożenie skarżącemu odwołania od decyzji. Ponadto zarzucono naruszenia art. 7b k.p.a. poprzez niepodjęcie żadnego działania zmierzającego do wyjaśnienia istotnych naruszeń zgłaszanych przez skarżącego. Zarzucono również naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o spoczywającym na nim obowiązkach, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia intencji skarżącego i uszczegółowienia wniesionego przez skarżącego odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329, ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zaskarżone postanowienie w oparciu o wskazane powyżej kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego oraz mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego, Tymczasem jedynie takie naruszenie norm procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w świetle powyższych przepisów p.p.s.a. daje podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sąd w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewody Śląskiego, w którym organ ten odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta C. z 12 marca 2015 r. nr [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w C. Dokonywanie określonych czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym, ograniczone jest ustalonym w przepisach terminem. Od zachowania tego terminu uzależniona jest skuteczność dokonanej czynności. W razie uchybienia terminu strona może bronić się przed negatywnymi skutkami takiego uchybienia poprzez wniesienie prośby o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przesłanki przywrócenia terminu zostały uregulowane w art. 58 k.p.a. Z analizy tego przepisu wynika, że są to: 1) wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniesienie tego wniosku z ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin, 4) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Przedstawione przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W konsekwencji brak choćby jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu na dokonanie określonej czynności procesowej. W przypadku gdy czynnością tą jest odwołanie, to podstawę do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu stanowi wówczas art. 59 § 2 k.p.a., zgodnie z którym o przywróceniu terminu postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej na wstępie decyzji o wymeldowaniu. Organ nie znalazł jednak powodów do uwzględnienia tego wniosku, wskazując najpierw na to, że skarżący nie podał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o braku jego winy w tym, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania. W związku z tym należy stwierdzić, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo skarżącego opatrzone datą 9 lutego 2022 r., w którym jako adresata wskazano Wojewódzki Sąd Administracyjny, a w którego treści skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 14 kwietnia 2015 r. o jego wymeldowaniu (karta 50 akt administracyjnych). Pismo to zostało ostatecznie przekazane Wojewodzie jako organowi właściwemu do rozpatrzenia odwołania od wskazanej na wstępie decyzji o wymeldowaniu, a tym samym właściwemu również w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Analiza zawartego w tym piśmie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu wskazuje jednoznacznie, że skarżący nie podał w nim okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać to, że dopiero lutym 2022 r. wniósł odwołanie od wydanej w 2015 r. decyzji o jego wymeldowaniu. Skarżący wskazał co prawda na swój brak wiedzy, co do tego, że wydano wobec niego decyzję administracyjną o wymeldowaniu. Jednak już z samego odwołania skarżącego wynika, że w 2019 r. doręczono mu pozew o eksmisję. Nie sposób więc zakładać, że w tej dacie nie wiedział o wymeldowaniu go. Przede wszystkim jednak, jak słusznie dostrzegł Wojewoda, w aktach administracyjnych przekazanych przez organ I instancji znajduje się kserokopia pisma skarżącego opatrzonego tytułem "wniosek o najem mieszkania docelowego". Jest to pismo skierowane do ZBK w C. Skarżący wprost w nim stwierdza, że do dnia 16 marca 2018 r. zajmował lokal przy ul. [...] w C., z którego został wymeldowany w 2015 r., o czym dowiedział się dopiero w 2018 r. Oznacza to, że polegając wyłącznie na treści samych oświadczeń skarżącego można przyjąć, że najpóźniej od 2018 r. wiedział o wymeldowaniu. Jednocześnie skarżący nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, które stanowić by mogły przeszkodę do wniesienia odwołania po tej dacie. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym, z którym utożsamia się Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie, na gruncie art. 58 k.p.a. oraz analogicznych przepisów w innych procedurach, przyjmuje się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko wówczas, gdy wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 333/17). Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 369/05). O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt l SAB/Wa 78/05, postanowienie NSA z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 385/17). W realiach rozpoznawanej sprawy, gdyby nawet dać wiarę skarżącemu, że do 2018 r. nie wiedział o wydaniu decyzji o jego wymeldowaniu, to i tak ta okoliczność, w ocenie Sądu, nie byłaby wystarczająca do przywrócenia terminu, gdyż taki brak wiedzy należałoby zakwalifikować jako przejaw niedbalstwa (przynajmniej lekkiego). Skarżący począwszy od 30 grudnia 2014 r. (karta 5 i 7 akt administracyjnych) wiedział bowiem o toczącym się postępowaniu oraz o jego przedmiocie i nawet, jeżeli nie odebrał adresowanej do niego i prawidłowo awizowanej przesyłki zawierającej decyzję o wymeldowaniu, to powinien przynajmniej zwrócić się do organu o udzielenie informacji o aktualnym stanie sprawy. W taki bowiem sposób zachowałaby się każda, należycie dbająca o swoje interesy, osoba, która otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego o wymeldowanie z lokalu, w którym aktualnie przebywa, a następnie przez długi czas nie ma informacji o tym, jak postępowanie to przebiega i w jaki sposób się zakończyło. Dodać przy tym należy, że jak wynika z akt sprawy skarżący odebrał także osobiście powiadomienia dotyczące przesłuchania świadków (karty 13, 15, 23 i 24 akt administracyjnych). Wiedział zatem nie tylko o wszczęciu postępowania administracyjnego ale także o tym, że w jego ramach podejmowane są kolejne czynności. W tym stanie rzeczy jego niewiedza o tym jak zakończyło się postępowanie nie może być zakwalifikowana jako niezawiniona. Zaakcentować należy, że nieuprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania, nie stanowiło jedynego powodu przemawiającego za nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Zgodzić się bowiem należy z organem, że w świetle ustalonych w toku kontrolowanego postępowania okoliczności faktycznych, skarżący nie spełnił także wymogu wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a. Prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinna zostać wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Gdyby nawet, wbrew dotychczas przedstawionym ocenom, niewiedzę skarżącego o wydaniu decyzji wymeldowującej go z dotychczasowego miejsca zamieszkania traktować jako okoliczność przez niego niezawinioną, to stan tej niewiedzy ustał, jak już wyżej wskazano, w 2018 r. Zatem prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania została złożona po upływie 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że ŚWINB prawidłowo zinterpretował i zastosował przywołane powyżej regulacje prawne, orzekając na ich podstawie o odmowie przywrócenia terminu. Ponadto wbrew zarzutom podniesionym przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego nie doszło do naruszenia wskazanych przez niego przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa i skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.