I OZ 584/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Miasta M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 47/23 w sprawie ze skargi Gminy Miasta M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 listopada 2022 r. nr DAP-WPK-727-1-40/2021/MGa w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 47/23 (dalej postanowienie z 29 czerwca 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek Gminy Miasta M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 47/23 w sprawie ze skargi Gminy Miasta M. (dalej skarżąca) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 listopada 2022 r. nr DAP-WPK-727-1-40/2021/MGa w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że - w jego ocenie - wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony. Pełnomocnik skarżącej, jako przyczynę uchybienia terminowi, wskazał fakt pobytu w szpitalu, a następnie na zwolnieniu lekarskim. Jak wynika z załączonego do wniosku dokumentu, przebywał on na zwolnieniu lekarskim do 30 kwietnia 2023 r. W ocenie Sądu I instancji, z tym też dniem ustała przyczyna uchybienia terminowi i rozpoczął bieg 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek został złożony dopiero 23 maja 2023 r., a więc niewątpliwie z uchybieniem terminu, o którym stanowi w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej ppsa). Stąd wniosek podlegał odrzuceniu. Sąd zwrócił uwagę, że profesjonalny pełnomocnik reprezentował skarżącą przez cały tok postępowania. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, by jego niedyspozycja, nawet spowodowana zdarzeniami losowymi, w tym również chorobą, nie tamowała terminowego wykonywania czynności związanych z tokiem prowadzonego z jego udziałem postępowania. Pełnomocnik winien wykonywać swe obowiązki z uwzględnieniem należytej staranności. Choroba nie wyklucza możliwości ustanowienia w sprawie substytuta. W ocenie Sądu I instancji, podnoszona przez pełnomocnika skarżącej okoliczność, jaką jest przebywanie na zwolnieniu lekarskim, nie dawała podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik skarżącej ograniczył się jedynie do udokumentowania faktu pobytu w szpitalu i następnie na zwolnieniu lekarskim, nie uprawdopodobnił jednak braku możliwości skorzystania z pomocy innych osób (np. pracownika Urzędu Miasta i Gminy M. czy też innego pełnomocnika). Nie wskazał żadnych okoliczności, które uniemożliwiały - w sposób obiektywny - złożenia przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. Nie powinno budzić wątpliwości, że profesjonalny pełnomocnik, dochowując należytej staranności, winien tak zorganizować pracę, aby czynności procesowe, jakie ma podjąć, były wykonane prawidłowo i terminowo. Pełnomocnik na zwolnieniu lekarskim przebywał do 30 kwietnia 2023 r., natomiast pierwsze czynności w sprawie, mające na celu uzyskanie informacji o jej stanie, podjął dopiero 22 maja 2023 r. (k. 44, 45-46, 49-53 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 29 czerwca 2023 r. złożyła skarżąca, reprezentowana przez r. pr. M.K., zarzucając postanowieniu obrazę art. 86 § 1 i art. 88 ppsa i wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji [zwrotu] kosztów postępowania zażaleniowego: wpisu i kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu podniosła, że jej pełnomocnik musiał poddać się zbiegowi operacyjnemu. Fakt ten pełnomocnik wykazał zwolnieniem lekarskim dokumentującym pobyt w szpitalu i pooperacyjne zwolnienie od pracy - łącznie od 29 marca 2023 do 30 kwietnia 2023 r. Po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, jego samopoczucie nie pozwoliło mu powrócić do pracy. Poprosił pracodawcę o udzielenie urlopu wypoczynkowego do 12 maja 2023 r. i uzyskał zgodę na ten urlop. Wyjaśnił, że ponieważ jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, piątki (12 maja 2023 r.) są dla niego dniami wolnymi od pracy. Nie był więc obecny w pracy do 15 maja 2023 r. i do tego dnia nie miał świadomości o jakichkolwiek czynnościach Sądu w sprawie. Po powrocie z urlopu, w poniedziałek 15 maja 2023 r., uzyskał post factum informację o wyznaczeniu rozprawy w sprawie na 28 kwietnia 2023 r. z dostarczonego mu przez przypadek zawiadomienia o jej terminie, przesłanego do Szkoły Podstawowej nr 6 w M. W reakcji na tę informację zwrócił się 16 maja 2023 r. drogą mailową do Sądu z wnioskiem o informację o stanie sprawy. Informację zwrotną odczytał 22 maja 2023 r. i następnego dnia wniósł o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Nie mógł wcześniej podejmować żadnych czynności procesowych, jeżeli nie wiedział o czynnościach Sądu. Prawo wymaga od strony jedynie uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących podstawę braku winy w uchybieniu terminu (k. 64-68 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zdanie pierwsze ppsa). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Bezsporne w sprawie jest, że skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2023 r. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że uchybiła ona również terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 ppsa. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie uprawdopodobniła ona, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku I SA/Wa 47/23. W tej sytuacji wniosek nie podlegał merytorycznej ocenie odnośnie do okoliczności mających stanowić uzasadnioną przyczynę uchybienia terminu do żądania uzasadnienia wyroku, która mogłaby być przesłanką do przywrócenia tego terminu, mimo że Sąd I instancji dokonał odpowiednich ustaleń i oceny wniosku także w tym aspekcie. Skarżąca niezasadnie kwestionuje prawidłowość powiadomienia jej pełnomocnika o terminie rozprawy wyznaczonym na 28 kwietnia 2023 r. Zawiadomienie wysłano 27 marca 2023 r. na wskazany przez skarżącą adres do doręczeń (k. 2-5, 28-29, 34-35v, 40-40v akt sądowych). Przesyłkę zawierającą zawiadomienie dwukrotnie awizowano: 29 marca 2023 r. i 6 kwietnia 2023 r. (k. 40-40v akt sądowych) i wobec jej niepodjęcia do 13 kwietnia 2023 r. została zwrócona nadawcy. Zgodnie z art. 73 § 1-3 w zw. z art. 73 § 4 ppsa, pismo zawiadamiające o terminie rozprawy zostało skutecznie i prawidłowo uznane za doręczone z dniem 12 kwietnia 2023 r. Pełnomocnik skarżącej przebywał w szpitalu i na zwolnieniu lekarskim łącznie od 29 marca 2023 r. do 30 kwietnia 2023 r. Nie wyjaśnił czy jego pobyt w szpitalu i choroba miały charakter nagły, czy też hospitalizacja była planowa. Nie uprawdopodobnił, że nie miał on możliwość ustanowienia w związku z niezdolnością do pracy w tym okresie pełnomocnika substytucyjnego. We wniosku o urlop z 28 kwietnia 2023 r. na okres od "02.05.2023 do dnia 11.02.2023" do Burmistrza Miasta M. pełnomocnik skarżącej r. pr. M.K. wskazał "[...] Zastępstwo R. Pr. R.K." (k. 68 akt sądowych). Gmina, mając świadomość choroby jej pełnomocnika, mogła ustanowić innego pełnomocnika na czas niedyspozycji r. pr. M.K., czego zaniechała. Sąd nie neguje choroby pełnomocnika skarżącej jako ewentualnej uzasadnionej przyczyny uchybienia terminu. W tej sprawie istotne jest jednak, że zwolnienie lekarskie pełnomocnika dobiegło końca 30 kwietnia 2023 r., natomiast pierwsze czynności w tej sprawie podjął on dopiero 16 maja 2023 r., zwracając się w tym dniu do Sądu drogą mailową z wnioskiem o informację o stanie sprawy (k. 67 akt sądowych). Brak podjęcia aktywności uzasadnił tym, że po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, jego samopoczucie nie pozwoliło mu powrócić do pracy, wobec czego przebywał na urlopie wypoczynkowym do 11 maja 2023 r., natomiast w piątek 12 maja 2023 r. nie świadczył pracy z uwagi na zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy. Faktycznie nie był on więc obecny w pracy do 15 maja 2023 r. i do tego dnia nie miał świadomości o jakichkolwiek czynnościach Sądu w sprawie. Tego rodzaju argumentacja nie licuje z powagą profesji wykonywanej przez pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym. Niezdolność do pracy ustała z końcem okresu, na który wystawiono mu zwolnienie lekarskie - 30 kwietnia 2023 r. Urlop wypoczynkowy nie jest równoznaczny z niezdolnością do pracy, nawet jeżeli faktycznie pełnomocnik skarżącej przebywał na urlopie w związku ze złym samopoczuciem, a nie w celach wypoczynkowych. Jeżeli stan zdrowia pełnomocnika nie pozwalał mu na świadczenie pracy do 11 maja 2023 r., winien on był uzyskać od właściwego lekarza dalsze zwolnienie lekarskie na ten okres. Urlop wypoczynkowy nie usprawiedliwia bezczynności radcy prawnego. Jeżeli 28 kwietnia 2023 r. pełnomocnik był w stanie zwrócić się do pracodawcy - Gminy - z pisemnym wnioskiem o udzielenie urlopu wypoczynkowego (k. 68 akt sądowych), to tym bardziej w dniu 2 maja 2023 r. miał możliwość ustanowienia substytuta lub zwrócenia się do Sądu z prośbą o udzielenie informacji o stanie sprawy I SA/Wa 47/23, szczególnie, że 29 marca 2023 r. i 6 kwietnia 2023 r. skarżąca otrzymała awizo o przesyłce sądowej. Przy dochowaniu minimum należytej staranności zarówno skarżąca, jak i jej pełnomocnik mogli i powinni byli domniemywać, że w sprawie sądowej z ich udziałem doszło do czynności, która może być związana z koniecznością podjęcia przez nich określonych działań w określonym terminie. Podjęcie działania przez pełnomocnika skarżącej dopiero 16 maja 2023 r. Sąd I instancji słusznie uznał za spóźnione. Dlatego słusznie odrzucono (art. 88 zd. 1 ppsa) złożony przez skarżącą 23 maja 2023 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 28 kwietnia 2023 r. I SA/Wa 47/23 jako wniesiony z uchybieniem 7-dniowego terminu (art. 87 § 1 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.