III FZ 535/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia V. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 września 2023 r. sygn. akt I SA/Ke 303/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi V. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 16 maja 2024 r. nr 2601-IEW.4123.1.2024 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 23 września 2024 r., I SA/Ke 303/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę V. K. (dalej: "skarżący", "strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 16 maja 2024 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."). 2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że pismem z 1 sierpnia 2024 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków złożonej skargi przez podanie numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań – pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego była dwukrotnie awizowana: po raz pierwszy 6 sierpnia 2024 r. i powtórnie 14 sierpnia 2024 r. Skarżący nie odebrał przesyłki. W związku z tym, sąd pierwszej instancji przyjął tzw. fikcję doręczenia, opisaną w art. 73 p.p.s.a. Ze względu na treść art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a., za dzień doręczenia uznano 20 sierpnia 2024 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął zatem 27 sierpnia 2024 r. Skarżący nie uzupełnił braków w zakreślonym terminie, co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi. 3. Skarżący pismem z 2 października 2024 r. wniósł zażalenie na wskazane wcześniej postanowienie sądu z 23 września 2024 r., w którym wskazał, że wnosi o jego uchylenie oraz podał swój numer PESEL. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że nie został zawiadomiony przez operatora pocztowego o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków oraz, że nie zamieszkuje on już pod adresem przy ul. B. w K. Skarżący wskazał, że nie był zameldowany w tym mieszkaniu i z tego powodu nie mógł odbierać poczty. Stwierdził również, że wcześniej nie miał problemów z informacją z poczty o przesyłkach, natomiast tym razem operator nie zawiadomił go o przesyłce z sądu. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W świetle zaś art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 4 powołanego przepisu. Ogólne warunki jakie muszą spełniać składane do sądu pisma wskazuje art. 46 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu skarga powinna zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony skarżącej, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są oni obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W przypadku kiedy sąd stwierdzi braki formalne skargi, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa skarżącego o jej uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia (art. 57 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Nieuzupełnienie w terminie wskazanych w wezwaniu braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem. W niniejszej sprawie, dostrzegając zarówno braki formalne jak i braki fiskalne skargi, sąd pierwszej instancji wezwał stronę do ich uzupełnienia. Należy stwierdzić, że prawidłowo sąd pierwszej instancji wysłał to wezwanie na adres wskazany przez stronę przy skardze z 25 czerwca 2024 r., tj. adres przy ul. B. w K. Wymaga zaznaczenia, że skarga wpłynęła do sądu 2 lipca 2024 r., natomiast wezwanie do uzupełnienia braków zostało wysłane do strony 1 sierpnia 2024 r., czyli w ciągu miesiąca od poinformowania sądu o adresie przy ul. B. w K. W tym czasie do sądu nie wpłynęło żadne pismo strony. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, że doręczenie skarżącemu na adres podany w skardze wezwania obarczone było wadliwe i skutkowało bezskutecznością tej czynności. Sąd pierwszej instancji był bowiem zobligowany wysłać wezwanie na adres wskazany przez stronę przy skardze. W niniejszej sprawie do skutecznego doręczenia pisma wzywającego do uzupełnienia braków skargi doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Wskazane wcześniej przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący w złożonym zażaleniu nie podważył skuteczności doręczenia zastępczego. Przesyłkę zawierającą odpis pisma wzywającego do podania numeru PESEL oraz uiszczenia wpisu awizowano: 6 sierpnia 2024 r. oraz 14 sierpnia 2024 r., a zatem – stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a. – prawidłowo uznano ją za doręczoną stronie z dniem 20 sierpnia 2024 r. W zakreślonym w wezwaniu terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego i fiskalnego wskazanego w wezwaniu. Mając na względnie przytoczone wcześniej regulacje, stwierdzić należy, że postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę skarżącej odpowiadało prawu, a ogólna argumentacja skarżącego dotycząca zmiany adresu zamieszkania, bez wskazania kiedy zmiana ta nastąpiła oraz przy uwzględnieniu faktu, że o zmianie tej nie poinformowano sądu, nie mogła zostać uznana za skuteczną. Nie można również uznać, za pozwalające na uchylenie zaskarżonego postanowienia twierdzeń, że z uwagi na to, że skarżący nie był zameldowany pod adresem wskazanym przy skardze, nie mógł on odbierać korespondencji kierowanej na tej adres. Fakt zameldowania lub nie pod danym adresem nie ma znaczenia dla możliwości odbioru korespondencji, co potwierdza również fakt, że kolejną przesyłkę z sądu, wysłaną na ten sam adres, skarżący odebrał. Ze względu na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.