II OZ 707/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. i K.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 826/24 o odrzuceniu skargi M.W. i K.W. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2024 r. nr WOP.7721.96.2024.MJ w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE M.W. i K.W. (dalej zwani skarżącymi) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2024 r., nr WOP.7721.96.2024.MJ w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Sądu z dnia 9 sierpnia 2024 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Natomiast wezwaniem z dnia 12 sierpnia 2024 r. wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie numerów PESEL skarżących, - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłki zawierające odpis zarządzenia oraz wezwanie zostały doręczone każdemu ze skarżących w dniu 19 sierpnia 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru karta 25 i 26 akt sądowych). W zakreślonym terminie skarżący uiścili wpis od skargi; nie nadesłali jednak numerów PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 826/24 odrzucił skargę, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej P.p.s.a.) oraz orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zawierała numerów PESEL skarżących, co stanowi brak formalny skargi podlegający usunięciu w trybie art. 49 P.p.s.a. Zatem wezwano skarżących do uzupełnienia wskazanych braków formalnych skargi - w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo skutecznie doręczonego skarżącym wezwania w dniu 19 sierpnia 2024 r. skarżący nie nadesłali numerów PESEL; a termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 26 sierpnia 2024 r. Skarżący wnieśli zażalenie na wskazane wyżej postanowienie, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez jego zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie występują braki formalne w postaci niewskazania numerów PESEL skarżących, co spowodowało odrzucenie skargi, podczas gdy brak ten (nawet jeżeli wystąpił) to był nieistotny i nie tamował rozpoznania skargi, więc nie był powodem do odrzucenia skargi, a ponadto Sąd dysponował numerami PESEL skarżących, bowiem znajdują się one w dokumentach; 2) art. 49 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i wezwanie skarżących do uzupełnienia dwóch braków formalnych skargi (wpisu sądowego i numerów PESEL) w sposób nieczytelny i chaotyczny, na kilku dokumentach niezwiązanych ze sobą, a łudząco do siebie podobnych, co spowodowało że wezwania były nieczytelne, niejasne i sprawiały wrażenie, że dotyczą tylko jednego braku fiskalnego i były powieloną korespondencją; w konsekwencji skarżący zareagowali tylko na jeden z tych dokumentów, a mianowicie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji zastosował w niniejszej sprawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i odrzucił skargę z uwagi na niewykonanie przez skarżących wezwania do uzupełnienia jej braków formalnych poprzez nadesłanie numerów PESEL skarżących w zakreślonym przez sąd terminie. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi. Odnosząc się do kwestii związanej z zasadnością wezwania do uzupełnienia braków skargi przez podanie numerów PESEL, to należy wskazać, że zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wskazane w tym przepisie charakterystyczne dla skargi. Obowiązek wskazania numeru PESEL wynika z art. 46 § 2 pkt 1 P.p.s.a., w którym wymieniono elementy pierwszego pisma wnoszonego do sądu (w tym skargi), wśród których znalazł się numer PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną (lit. b tego przepisu). Jeżeli w pierwszym piśmie w sprawie strona nie wskazała swojego numeru PESEL, to taki brak pisma podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 § 1 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony w zakresie obowiązku podania numeru PESEL określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 (ONSAiWSA z 2023 r. nr 6, poz. 82) wyjaśnił, że niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. W świetle tej uchwały Sąd pierwszej instancji, wobec niepodania przez stronę skarżącą w skardze numeru PESEL nie miał obowiązku poszukiwania tego numeru w aktach administracyjnych sprawy lub w innych dokumentach. Poszukiwanie przez sąd numeru PESEL strony nie ma normatywnej podstawy i nie jest obowiązkiem sądu. Jego podanie należy do strony inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne (stanowisko zawarte w powyższej uchwale NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w niniejszej sprawie. Istota mocy ogólnie wiążącej uchwały sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Oznacza to, że skład sądu administracyjnego rozpoznający konkretną sprawę administracyjną nie jest uprawniony do samodzielnego przyjęcia wykładni przepisów prawa odmiennej od wykładni wyrażonej w treści sentencji uchwały NSA (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2023, s. 1362 i n.). NSA w składzie orzekającym nie dostrzega zaś podstaw do niepodzielania stanowiska zajętego w uchwale i przedstawienia zagadnienia prawnego w trybie art. 269 § 1 P.p.s.a. Podnoszone przez pełnomocnika skarżących zarzuty, że doręczenie przesyłki sądowej było wadliwe, bowiem w kopercie zaadresowanej do każdego ze skarżących znajdowało się kilka pism, w tym zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego i wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie są zasadne. Przesłanie kilku dokumentów w jednej przesyłce jest stosowane w praktyce i zrozumiałe z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Istotnym jest, aby fakt ten został odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki". Potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie wskazanej na formularzu, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru. Własnoręczny podpis osoby upoważnionej do odbioru korespondencji na druku odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie z potwierdzeń odbioru przesyłek adresowanych do każdego ze skarżących wynika, że w skierowanych do nich i prawidłowo doręczonych przesyłkach w jednej kopercie znajdowały się: wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, wezwanie do uiszczenia wpisu i odpowiedź na skargę oraz pouczenia. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przedmiotowych przesyłek w rubryce "Rodzaj przesyłki" zawarte są informacje, że przesyłka zawiera: "wezw. do usun. brak. form. sk." + "wezw. do uiszcz. wpisu" + "dor. odpis odp. na sk." + "poucz. x 3". Takie skrótowe sformułowania niewątpliwie wskazują, że obie przesyłki zawierały wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zdaniem Sądu niedokładne przejrzenie przez skarżących dokumentów znajdujących się w przesyłce jest przejawem braku należytej staranności wymaganej od strony postępowania. W żadnej mierze nie można uznać, że jest to okoliczność wskazująca na wadliwe doręczenie przesyłki sądowej. W konsekwencji należy stwierdzić, że zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że braki formalne skargi poprzez nadesłanie numerów PESEL skarżących nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie, a w zażaleniu tej trafnej konkluzji nie podważono. We wniesionej skardze skarżący nie wskazali swoich numerów PESEL. Z tego też względu skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numerów PESEL – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo tego, że wezwanie z dnia 12 sierpnia 2024 r. zostało doręczone każdemu ze skarżących w dniu 19 sierpnia 2024 r. żaden ze skarżących nie nadesłał do Sądu pierwszej instancji wymaganego numeru PESEL; a termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 26 sierpnia 2024 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.