I GSK 878/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 878/17 o odrzuceniu wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzatę Grzelak ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Po 349/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego postanawia: odrzucić zażalenie. UZASADNIENIE Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 878/17, na podstawie art. 5a § 6 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm., dalej: p.u.s.a.) odrzucił wniosek [...] o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzatę Grzelak wyznaczonej do składu rozpoznającego skargę kasacyjną w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego, to jest o stwierdzenie, że z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jej powołaniu i jej postępowania po powołaniu, Małgorzata Grzelak nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności - co w okolicznościach sprawy skarżącej kasacyjnie i z uwzględnieniem okoliczności dotyczących skarżącej kasacyjnie i charakteru jej sprawy może doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy skarżącej kasacyjnie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, przy uwzględnieniu dalszych wymienionych w § 1 tego przepisu okoliczności. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3 p.u.s.a.). W art. 5a § 5 p.u.s.a. określono wymogi wniosku, natomiast stosownie do art. 5a § 6 wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5 podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po terminie albo z innych przyczyn niedopuszczalny. W kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 5a p.u.s.a określono procedurę merytorycznego rozpoznania wniosku oraz postępowanie odwoławcze, wskazując zarówno sąd właściwy do jego rozpoznania, jak i skład rozpoznający wniosek oraz sposób jego wyłonienia. W przypadku rozpoznania wniosku przez Naczelny Sąd Administracyjny, jego rozpoznanie następuje w składzie 5 sędziów losowanych spośród całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (§ 10 art. 5a p.u.s.a.). Natomiast zażalenie na postanowienie wydane na skutek rozpoznania wniosku Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym w składzie 7 sędziów losowanych spośród całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (§ 17 art. 5a p.u.s.a.). Z art. 5a § 10, § 15 i § 16 p.u.s.a. wprost wynika, że zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku (oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia poprzez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy). Przepisy regulujące procedurę rozpoznawania wniosku, dodane art. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniu (art. 5a § 18 p.u.s.a.) Skoro zatem ustawodawca w art. 5a p.u.s.a. nie uregulował procedury związanej z odrzuceniem wniosku, to mocą przywołanego art. 5a § 18 tej ustawy w omawianym zakresie należy odpowiednio stosować przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewątpliwie wobec braku regulacji odnoszącej się do składu sądu odrzucającego wniosek w omawianym zakresie, zastosowanie powinien mieć art. 16 § 2 p.p.s.a. Natomiast treść art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) (tak jak i inne regulacje odnoszące się do środków odwoławczych) wskazuje jednoznacznie, że zaskarżalne są wyłącznie postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych. Od postanowień wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny nie przysługuje zażalenie – a tym samym mocą art.168 § 1 p.p.s.a. stają się one prawomocne z chwilą ich wydania. Z przedstawionych powodów, w oparciu o art. 168 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 178 p.p.s.a. i art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.