III SA/Gl 714/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 30 maja 2023 r. nr 4/OB/OR12/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. UZASADNIENIE Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy, Dyrektor ARiMR) postanowieniem z 30 maja 2023 r. nr 4/OB/OR12/2023, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. L. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. (dalej: organ pierwszoinstancyjny, Kierownik ARiMR) z 21 marca 2023 r. nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W podstawie prawnej postanowienia powołał art. 134 w związku z art. 123 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., K.p.a.) oraz art. 10 ust. 2 i art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r. poz. 2157 ze zm.). Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z 21 marca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzja ta została doręczona dorosłemu domownikowi 7 kwietnia 2023 r., czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru dokumentu. Należność ustalona tą decyzją wynikała z z nieprawidłowości polegającej na pobraniu przez osobę nieuprawnioną (córkę zmarłego) z konta zmarłego ojca zaliczki na poczet płatności bezpośrednich za rok 2018. W momencie realizacji płatności zaliczkowych Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie posiadał informacji, z których wynikałoby, że ojciec skarżącej zmarł. O tej decyzji strona złożyła odwołanie, które wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR 22 kwietnia 2023 r. (data stempla pocztowego). Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 129 § 2 K.p.a. i wyjaśnił, że odwołanie strony zostało złożone z uchybieniem 14 dniowego terminu do jego wniesienia. Ponadto skarżąca była świadoma, że toczy się przeciwko niej postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zawiadomienie o wszczęciu w/w postępowania administracyjnego z urzędu zostało odebrane przez stronę 24 lutego 2023 r., czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru dokumentu. Z treści odwołania nie wynika też, żeby strona zwracała się z prośbą o przywrócenie terminu na złożenie odwołania lub wskazywała na brak możliwości złożenia go w ustawowym terminie. Postanowienie to zostało doręczone stronie 19 czerwca 2023 r. W skardze do sądu administracyjnego z 22 lipca 2023 r. strona wniosła o umorzenie postępowania, wskazując, że jej stan zdrowia nie pozwala na występowanie w niniejszej sprawie. Strona podniosła, że uchybienie terminu o jeden dzień nastąpiło z powodu stanu jej zdrowia. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. zaliczył jej stan zdrowia do znacznego stopnia niepełnosprawności. Strona oświadczyła, że choruje na [...], stąd też niezdolna jest do pracy, wymaga stałej opieki innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Strona podniosła, że nie miała pełnej świadomości co do terminu złożenia odwołania i jego upływu w sprawie. W związku z czym jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i przywrócenia tego terminu jest w pełni uzasadniony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto organ wyjaśnił, że 12 lipca 2023 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła do Dyrektora ARiMR wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji z 21 marca 2023 r., powołując się na znaczny stopień niepełnosprawności, problemy z koncentracją, niezdolność do samodzielnej egzystencji, potrzebę stałej i długotrwałej opieki innych osób, co miało wpływ na niezachowanie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Postanowieniem z 11 sierpnia 2023 r. Dyrektor ARiMR odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, to jest nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżone postanowienie może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Dyrektora ARiMR w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które zapadło w oparciu o art. 134 K.p.a., Sąd jest zobowiązany ocenić, czy istotnie odwołanie od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Na podstawie art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Skarżąca nie kwestionowała w sprawie, że decyzję organu I instancji z 21 marca 2023 r. doręczono jej 7 kwietnia 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji w aktach administracyjnych sprawy). Decyzja ta została doręczona jej w trybie art. 43 K.p.a., który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, jeżeli podjął się oddania pisma adresatowi. Strona nie kwestionowała też, że decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Dyrektora ARiMR za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął stronie z dniem 21 kwietnia 2023 r. (piątek). Z akt administracyjnych sprawy wynika niewątpliwie, że odwołanie zostało wysłane do organu 22 kwietnia 2023 r., co potwierdza data stempla pocztowego. Zatem odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego czternastodniowego terminu do jego wniesienia, czemu skarżąca również nie zaprzecza. W konsekwencji rozstrzygnięcie Dyrektora ARiMR, stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, nie narusza przepisów prawa, a wniesiona skarga nie może być uwzględniona. Z akt sprawy wynika ponadto, że strona 12 lipca 2023 r. złożyła do Dyrektora ARiMR wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odrębnym postępowaniu Dyrektor ARiMR odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w złożeniu odwołania po terminie. Jakkolwiek postanowienie o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania zapadło 11 sierpnia 2023 r., tj. już po wniesieniu skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, to w świetle powyższego zarzuty podnoszone w skardze nie mogły odnieść spodziewanego skutku. Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.