II OZ 717/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 172/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi R.J. na uchwałę Rady Gminy Dębe Wielkie z dnia 6 października 2016 r., nr SR.XXII.0007.204.2016 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 172/23, odrzucił skargę R.J. na uchwałę Rady Gminy Dębe Wielkie z dnia 6 października 2016 r., nr SR.XXII.0007.204.2016 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz postanowił o zwrocie skarżącemu R.J. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 863/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R.J. na uchwałę Rady Gminy Dębe Wielkie z dnia 6 października 2016 r., nr SR.XXII.0007.204.2016. Powodem odrzucenia ww. skargi było uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi. Skarżącemu doręczono uchwałę Rady Gminy Dębe Wielkie o nieuwzględnieniu wniesionego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego 7 marca 2022 r., natomiast R.J. wniósł skargę 8 kwietnia 2022 r. Pismem z 20 października 2022 r. R.J. wniósł do Rady Gminy Dębe Wielkie kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem powołanej wyżej uchwały. Po doręczeniu uchwały Rady Gminy Dębe Wielkie w sprawie rozpatrzenia wezwania z 20 października 2022 r. do usunięcia naruszenia interesu prawnego, R.J. wniósł ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej wymienioną uchwałę. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd, odwołując się do postanowienia składu siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02, podkreślił że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie, a następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. W konsekwencji złożenie kolejnych pism wzywających organ do usunięcia naruszenia prawa nie powoduje zmiany liczenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sąd przypomniał, że skarżący wywiódł skargę po udzieleniu przez Radę Gminy odpowiedzi na jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 20 października 2022 r., przy czym było to drugie pismo skarżącego wzywające organ do usunięcia jego naruszenia interesu prawnego wskazaną wyżej uchwałą. Na pierwsze z wezwań R.J. organ udzielił odpowiedzi uchwałą z dnia 24 lutego 2022 r., nr SR.XXXVII.0007.341.2022, doręczoną skarżącemu 7 marca 2022 r. i z tym dniem rozpoczął swój bieg termin do wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miejscowości Dębe Wielkie w Gminie Dębe Wielkie. Wobec powyższego, skargę R.J. na tę uchwałę, wniesioną 22 grudnia 2022 r., należało odrzucić jako złożoną z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R.J., wnosząc o uchylenie postanowienia w całości. Żalący, nie zgadzając się ze stanowiskiem przyjętym przez Sąd I instancji podniósł, że wezwanie złożył 20 października 2022 r., a skarga została złożona w ustawowym terminie. Zdaniem żalącego to, jakie pisma były składane wcześniej nie ma żadnego znaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczową kwestią dla oceny zasadności odrzucenia skargi w tej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy skarżący jest uprawniony do wielokrotnego wzywania organu uchwałodawczego do usunięcia naruszeń prawa, co w konsekwencji dawałoby mu możliwość wielokrotnego zaskarżania tej samej uchwały rady gminy do sądu administracyjnego. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej, podzielając w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji, oparte na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym czynność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością jednokrotną. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa miało bowiem stanowić odpowiednik zwykłego środka odwoławczego w przypadku, gdy przepisy prawa nie przewidują środków zaskarżenia w instancyjnym toku postępowania. Skoro zatem odwołanie czy też zażalenie w postępowaniu administracyjnym składane jest raz, to ewentualne następne pisma dotyczące złożonego środka zaskarżenia nie mogą zostać uznane za odrębne odwołania czy zażalenia. Analogicznie zatem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, którego wyczerpanie na drodze administracyjnej warunkuje dopuszczalność skargi, może być złożone tylko raz (por. postanowienie NSA z 22.03.2019 r., II OZ 219/19). Odrzucona skarga dotyczyła uchwały podjętej w 2016 r., oznacza to, że na mocy art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) należało stosować przepisy dotychczasowe regulujące postępowanie sądowoadministracyjne. Skarżący był więc zobowiązany do poprzedzającego wniesienie skargi, na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z 15 grudnia 2021 r. (wpływ do organu 23 grudnia 2021 r.) skarżący sprostał powyższemu, występując do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Powtórne wezwanie Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do tej samej uchwały, pismem z 20 października 2022 r., w kontekście wyżej powołanej argumentacji, nie mogło zostać uznane za odrębne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, uprawniające do złożenia nowej skargi, w związku z czym prawidłową konsekwencją było odrzucenie przedmiotowej skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu do jej wniesienia liczonego od daty pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji z 7 kwietnia 2017 r.: "W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa." Mając powyższe na względzie należy uznać za niezasadny zarzut błędnego rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając niniejszą sprawę stwierdza zatem, że skarga z 15 grudnia 2022 r., jako wniesiona po terminie, podlegała odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.