II GZ 883/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt III SA/Po 1149/15 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 19 października 2017 r., sygn. akt III SA/Po 1149/15 odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 13 września 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania stronie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd I instancji, wskazując na treść art. 194 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, szczegółowo wymienione w pkt 1-10 tego przepisu. Jeżeli zaś chodzi o kwestię prawa pomocy, to w myśl art. 258 § 1 i § 4 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje, co do zasady, referendarz sądowy, zaś środkiem odwoławczym przysługującym od jego postanowień i zarządzeń jest sprzeciw (art. 259 p.p.s.a.). Sprzeciw ten rozpoznaje sąd, który zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach tych wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skoro - zgodnie z powyższymi regulacjami - sąd, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to wydane przez niego na podstawie art. 260 p.p.s.a. postanowienie jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Nie budzi przy tym wątpliwości, że prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcia nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie tego Sądu z dnia 13 września 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 sierpnia 2017 r., było prawomocne i skarżącemu nie przysługiwało prawo do wniesienia od niego zażalenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. P., domagając się jego uchylenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Obowiązujące od 15 sierpnia 2015 r. brzmienie art. 260 p.p.s.a., którego treść określona została ustawą nowelizującą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), w istotny sposób zmieniło tryb postępowania w sprawach dotyczących przyznawania prawa pomocy. W obecnym stanie prawnym sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy utracił swój anulacyjny charakter, czego wyrazem jest brzmienie art. 260 § 1 p.p.s.a., stosownie do którego sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przepis ten należy traktować jako wyjątek od reguły z art. 167a § 3 p.p.s.a., gdyż w art. 260 § 2 cyt. ustawy, ustawodawca stanowi wyraźnie, że sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W przedmiotowej sprawie 19 października 2015 r. wpłynęła do organu skarga R. P. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Data wpływu skargi do organu administracji publicznej określa, że z tą chwilą zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne. To zaś oznacza, że na podstawie art. 2 ustawy nowelizującej do rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy zastosowanie miał art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy nowelizującej. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jako sąd drugiej instancji, słusznie zatem przyjął, że zażalenie na postanowienie tego Sądu z 13 września 2017 r. jest niedopuszczalne, co oznacza, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu zażalenia jest zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.