III SA/Łd 421/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr UNP: 1001-22-037271 w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego S. S. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 25 lipca 2022 r. pod poz. 2 849. UZASADNIENIE Postanowieniem z 1 kwietnia 2022 r., nr UNP: 1001-22-037271 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia S.S., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 10 stycznia 2022 r., nr 1014-SEE-2.711.12.2022.PD o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu 20 kwietnia 2022 r. 4 maja 2022 r. skarżący złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniosek o uzupełnienie w trybie art. 111 k.p.a. rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia z 1 kwietnia 2022 r. 20 maja 2022 r. S.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie z 1 kwietnia 2022 r. Postanowieniem z 3 czerwca 2022 r., nr UNP: 1001-22-063715 037271 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy z wniosku skarżącego o uzupełnienie postanowienia z 1 kwietnia 2022 r. do 4 sierpnia 2022 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ administracji podniósł, że skarga została wniesiona przedwcześnie. Skarżący 4 maja 2022 r. wniósł o uzupełnienie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 111 k.p.a. Postępowanie w sprawie uzupełnienia postanowienia z 1 kwietnia 2022 r. co do rozstrzygnięcia nadal jest w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Stosownie do art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jednocześnie stosownie do treści art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia, co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje, w myśl art. 111 § 1b k.p.a., w formie postanowienia. W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 1b k.p.a., termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 111 § 2 k.p.a.). Przepisy art. 111 k.p.a. stosuje się odpowiednio do uzupełnienia postanowienia, o czym stanowi art. 126 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że postanowienie o uzupełnieniu decyzji (postanowienia) lub o odmowie uzupełnienia nie ma samodzielnego bytu, ale pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona, w szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym, zażaleniowym czy też sądowoadministracyjnym. Zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji (postanowienia) zgodnie z literalnym brzmieniem art. 111 § 2 k.p.a. przesuwa początek liczenia terminu wniesienia odwołania, skargi czy też powództwa do sądu powszechnego na dzień doręczenia stronie odpowiedzi. Przy czym przewidziane w art. 111 § 2 k.p.a. przesunięcie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, skargi czy też powództwa do sądu powszechnego następuje tylko wówczas, gdy żądanie uzupełnienia decyzji (postanowienia) zostało wniesione w terminie czternastu dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 20 października 2015 r., II OSK 1222/15). W konsekwencji powyższego przyjąć należy, że o ile żądanie uzupełnienia decyzji (postanowienia) zostało wniesione w terminie określonym w art. 111 § 1 k.p.a., to przed doręczeniem postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 2 k.p.a., termin do wniesienia skargi nie biegnie (por. wyroki NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 156/18; z 11 października 2016 r., II OSK 2250/15; czy z 20 października 2015 r., II OSK 1222/15). Postanowienie w przedmiocie uzupełnienia decyzji (postanowienia) stanowi dodatkowy składnik rozstrzygnięcia podstawowego i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu (por. postanowienie NSA z 9 czerwca 2010 r., I OSK 866/10). Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości wniesienia odrębnego środka zaskarżenia od postanowienia w przedmiocie uzupełnienia decyzji (postanowienia), a środek zaskarżenia przysługuje jedynie od decyzji (postanowienia) będącego przedmiotem wniosku o uzupełnienie. Ustawodawca nie nadał podejmowanym w tym trybie aktom rangi odrębnych rozstrzygnięć. Brak samodzielnego bytu postanowienia w przedmiocie uzupełnienia powoduje możliwość jego oceny jedynie wraz z rozstrzygnięciem, którego dotyczyło uzupełnienie. Takie stanowisko judykatury jest powszechnie akceptowane w doktrynie (por. m.in. J. Borkowski, B. Adamiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, art. 111 Nb 16; M. Dyl [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2021, art. 111 Nb 49; P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, uw. 3 do art. 111). Przedstawiona konstrukcja instytucji uzupełnienia decyzji (postanowienia) powoduje, że orzeczenie w tym przedmiocie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a ewentualna skarga wniesiona na takie orzeczenie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 kwietnia 2015 r., II OSK 818/15, CBOSA; por. też M. Dyl [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2021, art. 111 Nb 50). Zauważyć także należy, że art. 111 § 2 k.p.a. nie stanowi przepisu szczególnego w stosunku do przepisów regulujących terminy do złożenia środków odwoławczych. Nie wyłącza ich zastosowania na rzecz innej regulacji, ale je uzupełnia. Nie sposób uznać, że wniosek o uzupełnienie decyzji czy postanowienia oraz skarga, odwołanie czy też powództwo są dla siebie środkami konkurencyjnymi. Złożenie wniosku w trybie art. 111 § 1 k.p.a. służy usunięciu braków nieistotnych, w przeciwieństwie do środków odwoławczych, skargi czy powództwa, które zmierzają do zakwestionowania samej istoty rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA z 10 marca 2010 r., II OSK 373/10, oraz z 12 czerwca 2021 r., I OSK 795/21). Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie, na skutek złożenia przez skarżącego wniosku o uzupełnienie zaskarżonego postanowienia w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zgodnie z art. 111 § 2 k.p.a., doszło do zmiany terminu początkowego na wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Przepis art. 111 § 2 w związku z art. 126 k.p.a. wskazuje bowiem wprost, że termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia postanowienia. W konsekwencji przyjąć należy, że wniesienie przez skarżącego skargi w terminie wynikającym z daty doręczenia zaskarżonego postanowienia (20 maja 2022 r.), w sytuacji wniesienia żądania jego uzupełnienia w terminie określonym w art. 111 § 1 k.p.a., czyli w 14 dniu (4 maja 2022 r.) od daty jego doręczenia (20 kwietnia 2022 r.) i braku załatwienia przez organ tego żądania, nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu zaskarżenia tego postanowienia, a zatem przedwcześnie. Skargi wniesione przed rozpoczęciem terminu do ich wniesienia są, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, skargami przedwczesnymi i podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z 19 maja 2022 r., I OSK 662/22). Skoro w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia, to uznać należy, że jest niedopuszczalna i z tej przyczyny podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Dodać należy, że stosownie do art. 111 § 2 k.p.a. termin do wniesienia skargi na postanowienie z 1 kwietnia 2022 r. dla skarżącego rozpocznie swój bieg dopiero od dnia doręczenia postanowienia, o którym stanowi art. 111 § 1b k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a, sąd orzekł o odrzuceniu skargi. O zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu sądowego od skargi sąd orzekł zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. d.j.