I OSK 1706/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt IV SAB/Gl 200/17 w sprawie ze skargi K. K. na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r., wysłanym na adres mailowy rzecznika prasowego Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] ([...]), K. K. (skarżący) zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższy wniosek skarżący wywiódł skargę na bezczynność organu wnosząc o: - zobowiązanie Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; - przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W uzasadnieniu podniósł, że organ pomimo ciążącego na nim obowiązku udzielenia informacji publicznej zaniechał odpowiedzi na złożony wniosek o udzielenie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ nie otrzymał wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż został on wysłany na inny adres elektroniczny niż wskazano na stronie internetowej Związku jako adres kontaktowy ([...]). Jednocześnie wskazał, że rzecznik nie jest organem Związku, ani pracownikiem biura Zarządu Okręgowego, swoją funkcję pełni społecznie a zakres jego działania ogranicza się do udzielania informacji mediom i prasie. Ponadto podniesiono, że osoba pełniąca funkcję rzecznika w dniu wpłynięcia wniosku, nie odebrała go traktując go jako spam. Wskazano również na brak kontaktu ze strony skarżącego w celu uzyskania informacji dotyczących rozpoznania wniosku. Wyrokiem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Gl 200/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K. K. na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że informacja o adresie siedziby Kół Łowieckich stanowi informację publiczną w związku z czym Zarząd Okręgu PZŁ jest zobowiązany do udzielenia tej informacji. Podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje już ugruntowany pogląd, że to po stronie organu administracji publicznej spoczywa taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie - zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić prawidłowy odbiór przesyłanych na wskazany przez adres podań. Podkreślił, że ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego, przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę. Wskazał, że wniosek skarżącego został przesłany na inny, niż wskazany jako oficjalny w odpowiedzi na skargę, adres e-mail. Zdaniem Sądu I instancji bezspornie wskazuje to, że wniosek skierowany został błędnie. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył K. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach lub uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty przez stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) – dalej "p.u.s.a", art. 3 § 1 i art. 106 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej "p.p.s.a" w związku z art. 227, art. 231, oraz art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1822) – dalej "k.p.c." - poprzez wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż pomimo doręczenia do organu wiadomości e-mail zawierającej wniosek skarżącego w dniu jej nadania względnie w dniu następnym, organ powziął wiadomość o wniosku dopiero w dniu otrzymania skargi na bezczynność; 2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., art. 149 § 1a p.p.s.a., art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie udostępnił jej pomimo upływu ustawowego terminu, liczonego zarówno od otrzymania pierwotnego wniosku, jak i wniosku załączonego do skargi na bezczynność. Ponadto skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że strona składając wniosek w formie elektronicznej na jeden z adresów e-mail umieszczonych na stronie internetowej korzystała z domniemania "oficjalności". Podniósł, że jeżeli przyjąć, iż organ o wniosku dowiedział się dopiero w chwili wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, to zobowiązany był on do udzielenia informacji od tego momentu czego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący kasacyjnie jako podstawę zaskarżenia wyroku wskazał naruszenie przepisów postępowania, które według niego miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie na naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 106 § 3 i 5 p.p.sa. w zw. z art. 227 k.p.c., art. 231 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. Przytoczona podstawa kasacyjna nie była usprawiedliwiona. Sąd administracyjny pierwszej instancji rozpoznaje skargę na ostateczną decyzję administracyjną nie będąc związany granicami skargi jest jednakże związany granicami danej sprawy (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Sąd administracyjny orzeka w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), po przeprowadzeniu rozprawy, w której strony postępowania mają prawo brać udział poprzez składanie stosownych żądań, wniosków i wyjaśnień (por. art. 106 § 2 p.p.s.a.). Zasadniczo jednak sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Na podstawie art. 106 § 3 u.p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tylko w takim przypadku p.p.s.a. przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów k.p.c. (por. art. 106 § 5 p.p.s.a.). W takim właśnie przypadku mógłby znaleźć zastosowanie, wskazany jako naruszony zaskarżonym wyrokiem art. 233 § 1 k.p.c. dotyczący swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w toku postępowania sądowego oraz art. 227 i art. 231 k.p.c. zakreślające reguły postępowania cywilnego, co do oceny dowodów. Przepisy ten nie mają natomiast zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym, gdy Sąd - tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - nie przeprowadza uzupełniającego postępowania dowodowego przewidzianego w art. 106 § 3 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, że skarżący kasacyjnie nie złożył wniosku o przeprowadzenie takiego postępowania, ani też Sąd I instancji nie skorzystał z takiej możliwości zakreślonej w art. 106 § 3 p.p.s.a. Skoro więc art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.c., art. 231 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. nie były stosowane, nie można mówić o ich naruszeniu przez Sąd I instancji. Wobec tego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaakceptowany przez Sąd I instancji, stan faktyczny sprawy nie został skutecznie podważony w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji przyjąć należy, jak poczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny, że wniosek o udzielnie informacji publicznej nie został skierowany na adres Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] wskazany na oficjalnej stronie tego podmiotu, lecz błędnie został skierowany do rzecznika prasowego tego związku, który pełni swoją funkcje społecznie i nie jest organem w znaczeniu funkcjonalnym zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Powyższe przesądza więc o niezasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., art. 149 § 1a p.p.s.a., art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.