III FZ 543/23

SENTENCJA Dnia 30 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 836/22 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 kwietnia 2022 r., nr SKO/F/41.4/370/2022/4694 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 15 listopada 2022 r. o sygn. I SA/Gl 836/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi S. K. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 21 kwietnia 2022 r., nr SKO/F/41.4/370/2022/4694, wydaną w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r., odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Przestawiając stan faktyczny sprawy, sąd pierwszej instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2022 r. Przesyłka polecona adresowana do skarżącego, zawierająca ww. decyzję, została doręczona adresatowi w dniu 6 maja 2022 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych. W decyzji tej pouczono stronę o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, akcentując m.in., że powinno to nastąpić w terminie trzydziestu dni od dnia jej doręczenia. W dniu 13 czerwca 2022 r. skarżący złożył za pośrednictwem platformy e-PUAP skargę na ww. decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał na ogromną ilość otrzymanej korespondencji, na którą nie był w stanie odpowiedzieć. Ponadto wskazał na interwencję policji, która doprowadziła do dużego stresu i depresji. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie sądu do wskazania kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu i uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu poprzez podanie argumentacji oraz nadesłanie dokumentów wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, skarżący w piśmie z 25 października 2022 r. podniósł, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu wniesienia skargi. Zaznaczył, że nie miał wpływu na uchybienie terminu i jego działanie nie było celowe i świadome. Wynikało zaś z przyczyn od niego niezależnych, tj. ogromu spraw sądowych i urzędowych. Podniósł, że otrzymał dużą ilość awiz i stan taki trwa od wielu miesięcy. To wszystko spowodowało ogromne przemęczenie, w wyniku którego nie był w stanie w logiczny sposób zająć się dużą ilością spraw, co doprowadziło do uchybienia terminu. Zaznaczył, że z powodu stresu i przemęczenia mylnie odczytał datę odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję i przyjął, że do doręczenia doszło w dniu 6 czerwca 2022 r. Z uwagi na powyższe wniósł o zrozumienie jego trudnej sytuacji. Do ww. pisma skarżący załączył fotokopie dokumentów oraz awiz z urzędów i sądów. Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego, sąd pierwszej instancji wskazał, że przemęczenie i ogrom spraw prowadzonych przez skarżącego nie ma znaczenia dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie wojewódzkiego sądu administracyjnego przemęczenie spowodowane ilością spraw nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej niezachowanie terminu do wniesienia skargi, tym bardziej, że skarżący nie wykazał, iż nie mógł się posłużyć osobami trzecimi w dokonaniu tej czynności procesowej. Odnosząc się natomiast do argumentacji dotyczącej mylnie odczytanej daty odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący powinien zadbać o takie zorganizowanie odbioru korespondencji, aby to nie wywoływano dla niego negatywnych konsekwencji procesowych. W związku z powyższym wojewódzki sąd administracyjny powołując się na art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję. Pismem z 12 grudnia 2022 r. na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie w którym podtrzymał wszystkie argumenty przedstawione w poprzednich pismach. Uzupełnił swoją argumentację o zrzut ekranu z profilu zaufanego, który miał świadczyć o dużej ilość spraw urzędowych - 335 - których rozpatrywanie stanowiło zbyt wielką uciążliwością - dlatego też nie dotrzymał terminu. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o zwolnienie z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka przywrócenia terminu w postaci uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w jego uchybieniu. Dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi niewystarczające są argumenty skarżącego sprowadzające się do twierdzenia, iż uchybienie terminu wynikało z depresji, przemęczenia i ogromu spraw prowadzonych z jego udziałem. Jak zasadnie wskazał sąd pierwszej instancji, można oczekiwać od każdej rozsądnej i należycie dbającej o swoje interesy osoby, żeby umiała pogodzić prowadzenie swojej codziennej aktywności z udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności, jeśli została ona prawidłowo pouczona o swoich prawach i obowiązkach z nim związanych. Nadmiar obowiązków związanych z prowadzeniem innych postępowań (sądowych i administracyjnych) nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Przemęczenie spowodowane ilością spraw nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej niezachowanie terminu do wniesienia skargi, tym bardziej, że skarżący nie wykazał, iż nie mógł się posłużyć osobami trzecimi w dokonaniu tej czynności procesowej. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia. Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy, w tym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy (art. 243 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Sędzia NSA Jacek Pruszyński