II SA/Ol 921/23

SENTENCJA Dnia 14 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi Gminy O. na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę drogi - oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 – k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia Gminy Olsztyn na postanowienie Starosty Olsztyńskiego z dnia 16 maja 2023 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty Olsztyńskiego Nr Sta/163/2022 z dnia 12 października 2022 r., o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę drogi (ulicy Zachodniej), oświetlenia drogowego, sieci kanalizacji deszczowej na dz. nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy: Gmina Olsztyn złożyła do Starosty Olsztyńskiego wniosek z 12 kwietnia 2023 r., o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Nr Sta/163/2022 z dnia 12 października 2022 r., zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu, projekt architektoniczno-budowlanego i udzielającą pozwolenia na budowę drogi (ulicy Zachodniej), oświetlenia drogowego, sieci kanalizacji deszczowej na dz. nr [...]. Jako podstawę wznowienia gmina wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż bez własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją. Starosta Olsztyński pismem z dnia 20 kwietnia 2023 r. wezwał Gminę Olsztyn do uzupełnienia wniosku z 12 kwietnia 2023 r., i złożenia wyjaśnień w zakresie daty i okoliczności dowiedzenia się o decyzji z dnia 12 października 2022 r. Dodatkowo Starosta Olsztyński pismem z dnia 21 kwietnia 2023 r. zwrócił się do Wójta Gminy Stawiguda o złożenie wyjaśnień czy i kiedy Gmina Stawiguda informowała Gminę Olsztyn o istnieniu decyzji Starosty Olsztyńskiego z dnia 12 października 2022 r., wraz z dokumentami potwierdzającymi przekazanie tej informacji. Starosta Olsztyński postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty Olsztyńskiego Nr Sta/163/2022 z dnia 12 października 2022 r., o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę drogi (ulicy Zachodniej), oświetlenia drogowego, sieci kanalizacji deszczowej na dz. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że Gmina Olsztyn nie dochowała terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, bowiem o decyzji Gmina Olsztyn dowiedziała się w dniu 2 marca 2023 r., z pisma Gminy Stawiguda z dnia 24 lutego 2023 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Gminy Olsztyn (skarżąca) zarzucił mu naruszenie: art. 148 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż Gmina złożyła podanie z uchybieniem terminu podczas gdy prawidłowe ustalenia faktyczne i ich ocena w sposób jednoznaczny wskazują na wniesienie podania w ustawowym terminie. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przejawiającego się uznaniem, iż Gmina Olsztyn o istnieniu decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. dowiedziała się już w lutym 2023 r., podczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy temu przeczy. W uzasadnieniu postanowienia z 30 sierpnia 2023 r. Wojewoda wskazał, że Gmina Olsztyn wywodzi, że dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż odpowiednie podanie złożyła niezwłocznie po otrzymaniu kopi decyzji Starosty Olsztyńskiego z dnia 12 października 2022 r., w którym zawarta była treść rozstrzygnięcia. Początek biegu terminu, strona wiąże zatem z datą doręczenia jej przywołanej wyżej decyzji, tj. z dniem 3 kwietnia 2023 r. Z kolei treść pisma Gminy Stawiguda z dnia 24 lutego 2023 r., nie pozwalała na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Zdaniem wnioskowanej Gminy Olsztyn z treści pisma Gminy Stawiguda nie wynikało, aby rozstrzygniecie sprawy w ramach tej decyzji dawało uprawnienie Gminie Stawiguda do odprowadzenia wody deszczowej do olsztyńskiej sieci kanalizacyjnej. Wskazał, że wobec zgromadzonych w aktach sprawy dowodów nie może jednak przychylić się do tego poglądu. Lektura akt sprawy wskazuje bowiem, że w dniu 2 marca 2023 r., Gmina Olsztyn otrzymała pismo Wójta Gminy Stawiguda dotyczące odprowadzenia wody deszczowej z rejonu ul. Zachodniej i Bartąskiej, w którym wyjaśniono, że inwestycja realizowana jest w formuje "Zaprojektuj i zbuduj" pod nazwą budowa ul. Zachodniej [...] i realizowana jest na podstawę ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę Nr Sta/163/2022 z dnia 12 października 2022 r. Ponadto Gmina Olsztyn skierowała do Starosty Olsztyńskiego w dniu 22 marca 2023 r., pismo z marca 2023 r., znak IM.7021.1.2023, jako wniosek o udzielenie informacji, to jest udostępnienie treści decyzji pozwolenia na budowę. W piśmie tym strona przywołała datę, numer decyzji Sta/163/2022 oraz tego, że dotyczy ona pozwolenia na budowę ulicy Zachodniej [...] i na podstawie tego pozwolenia na budowę odprowadzane mają być wody opadowe z terenu Gminy Stawiguda na teren Gminy Olsztyna. Wojewoda stwierdził, że informacje te pozwalają zatem na przyjęcie, że w dniu 2 marca 2023 r., Gmina Olsztyn posiadała wiedzę co do tego, że wydana została decyzja Starosty Olsztyńskiego Nr Sta/163/2022 z dnia 12 października 2022 r., o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę drogi (ulicy Zachodniej), oświetlenia drogowego, sieci kanalizacji deszczowej na dz. nr [...]. Trafnie zatem Starosta Olsztyński wskazał, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją, rozpoczął swój bieg 2 marca 2023 r., Powyższe okoliczności faktyczne świadczą, że Gmina Olsztyn posiadała wystarczające informacje dla sporządzenia podania o wznowienie postępowania już 2 marca 2023 r. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie Wojewody pełnomocnik skarżącej w całości podtrzymał argumentację zawartą w zażaleniu oraz wskazał, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Chodzi o takie dane jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącej treść pisma Wójta Gminy Stawiguda z dnia 24 lutego 2023 r. nie pozwalała na uznanie, iż od tego momentu mamy do czynienia z wiedzą Gminy Olsztyn o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Należy bowiem wskazać, iż w w/w piśmie Gmina Stawiguda poinformowała jedynie, na jakiej podstawie realizowana jest inwestycja pod nazwą budowa ulicy Zachodniej. Przywołanie w nim informacji co do decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę nie pozwalało Gminie Olsztyn na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Z treści pisma w żaden sposób nie wynikało, aby rozstrzygnięcie sprawy w ramach tej decyzji dawało uprawnienie gminie Stawiguda do odprowadzenia wody deszczowej do olsztyńskiej sieci kanalizacyjnej. Ponadto Gmina Olsztyn niezwłocznie wystąpiła do Starosty Olsztyńskiego z wnioskiem o wydanie kopii przedmiotowej decyzji wraz z potwierdzeniem jej ostateczności. Zatem dopiero po przekazaniu kopii w/w decyzji co do Gminy Olsztyn można uznać, iż dowiedziała się o niej w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a albo art. 145b k.p.a. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Pierwszy etap ogranicza się do badania przesłanek formalnych wniosku, do których należy stwierdzenie: czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Na tym etapie organ nie bada, czy wskazana we wniosku podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Natomiast, gdy z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot w sposób oczywisty niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazany w powołanym przepisie miesięczny termin na wniesienie wniosku jest terminem ustawowym, którego uchybienie nie podlega przywróceniu. Jednocześnie to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od tego dnia. Obowiązkiem organu jest natomiast jednoznaczne ustalenie kwestii dochowania przez stronę terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie w ramach postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji nie doszło do przejścia do drugiego ze wskazanych powyżej etapów. Wznowienie postępowania okazało się bowiem w ocenie tego organu niedopuszczalne z uwagi na uchybienie przez skarżącą terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Na skutek wniesionego zażalenia Wojewoda utrzymał w mocy odmowę wznowienia postępowania. Dokonując oceny kontrolowanego postanowienia w pierwszej kolejności wskazać należy, że sposób interpretacji pojęcia "strona dowiedziała się o decyzji", użytego w art. 148 § 2 k.p.a. doczekał się bogatego orzecznictwa, a poglądy dotyczące tej kwestii można uznać za utrwalone. Przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1661/17, z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt. II OSK 2226/18, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). W wyroku z 27 lipca 2018 r. sygn. akt. II SA/Gl 386/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał: "Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja". Z kolei w wyroku z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt. II SA/Po 935/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że "Zawarty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji". Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2020 r., (sygn. II OSK 1592/18, CBOSA) ustalenie, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu wymaga w pierwszej kolejności ustalenia przesłanki wznowieniowej, na którą powołuje się wnioskodawca. Ocena, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie, może zostać dokonana dopiero wówczas, gdy wiadomo jest, w oparciu o jaką przesłankę strona żąda wznowienia i kiedy dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia lub odpowiednio, kiedy dowiedziała się o decyzji. W kontrolowanej sprawie skarżąca jednoznacznie wskazała, że wznowienia postępowania żąda w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W takim przypadku miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie jest uregulowany w art. 148 § 2 k.p.a. i biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Rolą organów w niniejszej sprawie było zatem ustalenie tego, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji i czy wniesienie przez nią 12 kwietnia 2023 r. wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma skarżącej z 25 kwietnia 2023 r., będącego odpowiedzią na wezwanie Starosty do uzupełnienia wniosku z 12 kwietnia 2023 r. i złożenia wyjaśnień w zakresie daty i okoliczności dowiedzenia się o decyzji z dnia 12 października 2022 r. wynika, że skarżąca dowiedziała się o decyzji z 12 października 2022 r. w dniu 3 kwietnia 2023 r. kiedy to doręczono jej kopię rzeczonej decyzji. Natomiast we wniosku o wznowienie postępowania skarżąca wskazała, że o wydaniu decyzji z 12 października 2022 r. dowiedziała się w dniu 5 kwietnia 2023 r. Co więcej, z akt sprawy wynika, że skarżąca już w piśmie z 24 lutego 2023 r. (doręczonym 2 marca 2023 r.) została poinformowano o decyzji. Gmina Olsztyn otrzymała bowiem pismo Wójta Gminy Stawiguda dotyczące odprowadzenia wody deszczowej z rejonu ul. Zachodniej i Bartąskiej, w którym wyjaśniono, że inwestycja realizowana jest w formuje "Zaprojektuj i zbuduj" pod nazwą budowa ul. Zachodniej [...] i realizowana jest na podstawę ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę Nr Sta/163/2022 z dnia 12 października 2022 r. Wójt wyszczególnił zatem skarżącej w tym piśmie formę rozstrzygnięcia, datę wydania, numer decyzji i treść rozstrzygnięcia. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, zawarty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyrok NSA z 8 lutego 2018 r., sygn. II OSK 1661/17, CBOSA). Skarżąca nie musiała być zatem w posiadaniu przedmiotowej decyzji, aby złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Natomiast z materiału dokumentacyjnego niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że już w dniu 2 marca 2023 r. skarżąca posiadała wiedzę co do tego, że wydana została decyzja Starosty Olsztyńskiego z dnia 12 października 2022 r. Wniosek o wznowienie postępowania został zatem złożony z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu, niezasadne są zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, bowiem organy poprawnie ustaliły istotne okoliczności sprawy, tj. fakt dowiedzenia się skarżącej o decyzji na więcej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie. Poczynione ustalenia znalazły przy tym odzwierciedlenie w poprawnie zastosowanej normie prawnej i właściwie sporządzonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W świetle powyższych okoliczności, Sąd oddalił skargę, jako niezasadną, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.