I SA/Gl 1057/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 czerwca 2023 r. nr 2401-IOV1.4103.255.2021.KZ UNP: 2401-23-142990 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2014 r. i 2015 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. UZASADNIENIE W piśmie z dnia 9 lipca 2023 r. I Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca, strona skarżąca), reprezentowana przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 sierpnia 2023 r., strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS) oraz do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wskazującego na umocowanie pełnomocnika strony skarżącej, jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego do działania w jej imieniu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo wojewódzkim sądem administracyjnym, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu w dniu 21 września 2023 r. Przepisany prawem termin na usunięcie braków upłynął z dniem 28 września 2023 r. W przepisanym prawem terminie braki formalne skargi nie zostały usunięte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku, gdy pismem tym jest skarga, niewykonanie w terminie wezwania do uzupełnienia jej braków obliguje sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., do jej odrzucenia. W myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Ponadto zgodnie z art. 28 p.p.s.a. w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie, stroną skarżącą jest osoba prawna - spółka z o.o. - dokonuje ona czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w jej imieniu. Stosownie do dyspozycji art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w K. na wniosek Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, złożony w trybie art. 138m oraz art. 138n § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej "o.p.", o wyznaczenie tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do reprezentowania spółki do czasu ustanowienia kuratora przez sąd. Podkreślenia wymaga, że w przypadku pełnomocnictwa szczególnego, zakres umocowania zostaje ograniczony przez wskazanie sprawy, w której ma działać pełnomocnik (B. Brzeziński, M. Kalinowski, A, Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz praktyczny. Gdańsk 2017, s. 742). Tym samym nie rozciąga się ono na postępowanie sądowoadministracyjne, które reguluje procedura odrębna w stosunku do postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Jak zaś stanowi art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że dla potrzeb postępowania sądowoadministracyjnego każdorazowo konieczne jest przedłożenie odrębnego pełnomocnictwa, które stanowi część akt sądowych niezależnie od dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym, pomimo iż zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt, w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepisy cytowanej ustawy stanowią podstawę dla dokonywania przez sądy kontroli działalności administracji publicznej, dlatego nie może być tutaj mowy o jakiejkolwiek ciągłości pomiędzy jednym a drugim postępowaniem (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 1226/06; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z treścią art. 138m § 1 o.p., w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wyznaczony w trybie art. 138n § 1 lub 2 (art. 138m § 2 o.p.). Z kolei, w myśl art. 138n § 1 o.p. o wyznaczenie radcy prawnego jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego organ podatkowy zwraca się do Okręgowej Izby Radców Prawnych. Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą organu podatkowego, Naczelna Rada Adwokacka lub Krajowa Rada Radców Prawnych, na wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata lub radcę prawnego z innej miejscowości. Podkreślenia przy tym wymaga, że – zgodnie z art. 138e § 1 o.p. – pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Przepisy te wskazują jednoznacznie, że zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego ograniczony jest do działania na rzecz reprezentowanej strony przed organem podatkowym i to do czasu wyznaczenia przez sąd kuratora. Jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania, dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym (por. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 942/17; postanowienie NSA z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt I FZ 188/20). Art. 138m o.p. nie odnosi się natomiast do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym, i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach (por. np. art. 30, art. 31, art. 124 § 1 pkt 2, art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W konsekwencji należało przyjąć, że tymczasowy pełnomocnik szczególny nie posiadał umocowania do złożenia w imieniu skarżącej spółki skargi do sądu administracyjnego ab initio, gdyż nie legitymował się skutecznie udzielonym pełnomocnictwem. Do przedmiotowej skargi nie zostało bowiem załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu spółki przed sądem administracyjnym, a wezwany do usunięcia tego braku formalnego skargi radca prawny, w wyznaczonym terminie nie przedstawił skutecznie udzielonego pełnomocnictwa (por. postanowienie NSA z 23 września 2020 r. sygn. akt I FZ 188/20, postanowienie WSA w Krakowie z 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 804/20, postanowienie WSA w Bydgoszczy z 19 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 335/21, postanowienie WSA w Rzeszowie z 11 października 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 682/21, postanowienie WSA w Warszawie z 22 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1227/21). Wobec powyższego, z uwagi na fakt, iż skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, a jej braki formalne nie zostały usunięte, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Dlatego też orzeczono jak w sentencji.