II GSK 638/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku W. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1289/21 w sprawie ze skargi W. M. na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia daty przeniesienia sędziego w stan spoczynku postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Pismem z dnia 1 października 2023 r., złożonym na etapie postępowania kasacyjnego, skarżący W. M., wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 marca 2021 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia daty przeniesienia sędziego w stan spoczynku. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania skarżący przedstawił pogląd, wedle którego wydanie postanowienia przenoszącego go w stan spoczynku z datą sprzed jego wydania jest wadliwe. Wskazał również, że wnioskiem z dnia 21 czerwca 2023 r. domagał się już wstrzymania zaskarżonego postanowienia, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 lipca 2023 r. odmówił temu żądaniu z uwagi na niewykazanie przez skarżącego przesłanek uzasadniających wniosek. W aktualnie złożonym wniosku strona ponowiła żądanie wstrzymania wykonania aktu, uzupełniając okoliczności. W zakresie znacznej szkody majątkowej wnioskodawca podał, że wszczęte przeciwko niemu przez NSA postępowanie przed sądem pracy o zapłatę rzekomo nienależnie pobranego wynagrodzenia w okresie pomiędzy postanowieniem o przeniesieniu w stan spoczynku a stwierdzoną w nim wsteczną datą tego zdarzenia, spowodować może szkodę trudną do odwrócenia. W jego ocenie nawet ewentualna wygrana przed NSA, niwecząca ewentualny wyrok zasądzający dochodzoną przez NSA kwotę, może uzasadniać żądanie zwrotu świadczenia, jednakże będzie się to wiązać z długim oczekiwaniem na prawomocne rozstrzygnięcie. Ponadto żądanie kwoty ponad 50.000 zł narazi skarżącego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Wnioskodawca podał, że wraz z żona utrzymują się z jego pensji wynoszącej niemal 14.000 zł netto oraz emerytury jego żony w kwocie prawie 3.500 zł netto. Na stałe jego wydatki składają się zaś duże kwoty nie tylko na zaspokojenie standardowych potrzeb życiowych, ale również na utrzymanie domu. Na dowód przedstawionej okoliczności skarżący przedłożył kopie faktur na olej opałowy i fotowoltaikę. Wnioskodawca podkreślił, że zgromadzone oszczędności są stale uszczuplane na uzupełnienie potrzeb, w tym leczenie prywatne schorzeń kręgosłupa, z powodu których skarżący został uznany za niezdolnego do służby. Odnośnie nieodwracalności skutków zaskarżonego postanowienia podniósł, że wyraża się ona w możliwości orzekania w okresie pomiędzy orzeczeniem lekarskim z dnia 23 czerwca 2020 r. o niezdolności, a postanowieniem Prezydenta z dnia 5 marca 2021 r. Zdaniem skarżącego, we wskazanym czasie nie było przeszkód formalnych do orzekania, gdyż sama uchwała KRS z dnia [...] lipca 2020 r. nie wywołała ostatecznego skutku w postaci przeniesienia w stan spoczynku, ponieważ dopiero stwierdzenie daty przez Prezydenta ten efekt materializuje. Wydanie orzeczeń w tym czasie powodowałoby trudne do odwrócenia skutki w postaci orzeczeń wadliwych z uwagi na wydanie ich przez sędziego niezdolnego do służby, ale formalnie nieprzeniesionego w stan spoczynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając złożony w toku postępowania kasacyjnego wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy wskazać, że zgodnie z treścią art. art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi z kolei, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi więc odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek. W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Tym samym powinien on dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu podkreślić należy, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj realnie grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie, pomimo ciążącego na skarżącym obowiązku, nie wykazał on zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Strona ograniczyła się do twierdzenia, że wykonanie aktu może doprowadzić do powstania nieodwracalnych lub też trudnych do odwrócenia następstw w postaci szkody majątkowej, uszczuplenia majątku skarżącego oraz niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak ogólnie sformułowane we wniosku argumenty nie spełniają przesłanek wstrzymania wykonania, a w konsekwencji skutkują oddaleniem tego wniosku. Skarżący – poza oświadczeniem o osiąganych dochodach swoich i małżonki oraz przedłożeniem na tę okoliczność zaświadczenia ZUS dotyczącego małżonki, a także załączeniem faktur za zakup fotowoltaiki i oleju grzewczego - nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności faktycznych dotyczących jego sytuacji życiowej i możliwości finansowych, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu. Obciążenie finansowe, będące konsekwencją uregulowania przez skarżącego zasądzonej kwoty, nie może być zakwalifikowane jako nieodwracalny skutek, gdyż skarżący w przypadku korzystnego dla niego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zapadłego po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, będzie mógł "odzyskać" zwrot zapłaconej należności. Brak zaś pełnego obrazu zdolności płatniczych wnioskodawcy, nie pozwala na dokonanie przez NSA obiektywnej oceny, czy wykonanie zaskarżonego aktu w sposób realny wpłynie na uniemożliwienie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. W świetle powyższego NSA uznaje, że skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nie wykazał, aby zastosowanie wobec niego ochrony tymczasowej było zasadne. Przedstawione informacje są bardzo ogólne i nie obrazują ryzyka wystąpienia nieodwracalnych, bądź trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie ogólnikowej argumentacji nie mógł również stwierdzić zaistnienia drugiej z ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w jakiejkolwiek postaci, w tym również w majątku skarżącego. Uzasadnienie obecnego wniosku w dużej części powiela uzasadnienie pierwotnego wniosku złożonego w przedmiotowym zakresie i rozstrzygniętego odmownie postanowieniem NSA z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 638/22 mimo, że już wówczas przedstawiona argumentacja okazała się być niewystarczająca (patrz: karty akt sądowych - nr 190 - 192). Wprawdzie skarżący uzupełnił argumentację o pewne informacje dotyczące jego finansów, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny procedujący na obecnym etapie postępowania uznał podniesione okoliczności za niewystarczające, zbyt ogólne, a zatem niewystarczające dla oczekiwanego w tej materii wykazania, że wykonanie skarżonego aktu spowoduje ziszczenie się jednej lub obu ustawowych przesłanek wyartykułowanych w treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawiona argumentacja, w ocenie NSA, nie dała podstaw do uznania, że w stosunku do wnioskodawcy zachodzi ryzyko wystąpienia ustawowych przesłanek, od ziszczenia się których uwarunkowane zostało wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania. W konsekwencji musiało to skutkować oddaleniem przedmiotowego wniosku. W odniesieniu zaś do podniesionej przez skarżącego przesłanki nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonego aktu w postaci "orzeczeń wadliwych", bowiem wydanych przez sędziego niezdolnego do służby, choć formalnie nieprzeniesionego w stan spoczynku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wnioskujący o wstrzymanie nie wykazał, aby wskazany skutek nieodwracalny wystąpił dotychczas, ani też – w aktualnej sytuacji przeniesienia skarżącego już w stan spoczynku – istniało jeszcze ryzyko jego wystąpienia. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, że ostatnie orzeczenia wydane z udziałem skarżącego jako sędziego zapadły w dniu [...] 2020 r., wobec tego wskazana okoliczność jest czysto hipotetyczna, odnosi się do zdarzeń przeszłych i nie miała miejsca w przypadku osoby skarżącego. Ustosunkowując się z kolei do podnoszonych przez skarżącego argumentów odnoszących się do wadliwości skarżonego postanowienia stwierdzić należy, że na obecnym etapie postępowania sąd rozstrzyga tylko zagadnienie incydentalne, nie wypowiadając się w zakresie głównej sprawy merytorycznej, w przedmiocie której prowadzone jest postępowanie sądowoadministracyjne. Nie jest zatem możliwe – przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowej, jaką jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przesądzenie, czy zaskarżony akt jest prawidłowy, a zatem nie podlegają ocenie okoliczności odnoszące się do meritum. Zagadnienie to będzie podlegało ocenie na etapie rozpoznania sprawy głównej co do istoty, kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny będzie badał sprawę w postępowaniu kasacyjnym. Przekonania skarżącego o wadliwości wydanego postanowienia, a co za tym idzie o zasadności złożonej w sprawie skargi kasacyjnej, nie stanowią przesłanek podlegających ocenie w ramach rozpoznania wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.