II SA/Rz 143/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.B. – reprezentowanej przez kuratora S.P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 13 grudnia 2022 r. nr N-I.7581.2.45.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 maja 2023 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę D.B. na opisane w sentencji postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 13 grudnia 2022 r. Powodem powyższego był brak uiszczenia, mimo stosownego wezwania, należnego wpisu od skargi. Odpis ww. postanowienia został doręczony skarżącej reprezentowanej przez kuratora S.P. dnia 26 maja 2021 r. Następnie pismem z 31 maja 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca – imieniem której działa S.P. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty w kwocie 100 zł z uwagi na "okoliczności bez mojej winy (choroba covid)". Jednocześnie strona uiściła brakujący wpis od skargi w kwocie 100 zł. Zarządzeniem z 1 czerwca 2023 r. tut. Sąd wezwał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności, które przeszkodziły w terminowym wykonaniu wpłaty, a także do podania kiedy one ustały. W zakreślonym terminie S.P. zawnioskowała o "przyjęcie zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza rodzinnego A. L. z historii choroby zawartej w kartotece pacjenta w celu uprawdopodobnienia okoliczności, które przeszkodziły w terminowym dokonaniu wpłaty, a które ustąpiły 30 maja 23 r." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – zwana dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Na wstępie należy wskazać, że skarżąca zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dokonała czynności której uchybiła, tj. uiściła wpis sądowy. Natomiast nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżąca – zastępowana przez kuratora S.P. jako powód uchybienia terminu wskazała chorobę covid kuratora. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Z akt sądowych sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2023 r. skarżąca (reprezentowaną przez kuratora S.P.) została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Tego samego dnia wezwana została do nadesłania orzeczenia sądu rodzinnego o ustanowieniu dla D.B. kuratora w osobie S.P. (ewentualnie o nadesłanie stosownego zaświadczenia o ustanowieniu kuratora). Wezwania zostały przesłane kuratorowi skarżącej – S.P. i doręczone w dniu 18 kwietnia 2023 r. Termin na ich wykonanie mijał z dniem 25 kwietnia 2023 r. (wtorek). W zakreślonym terminie – dnia 21 kwietnia 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) nadesłany został jedynie żądany odpis postanowienia sądu rodzinnego o ustanowieniu kuratora dla [...] D.B. w osobie S.P. oraz stosowne zaświadczenie. Nie uiszczono natomiast żądanego wpisu od skargi. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jako przyczynę uchybienia wskazano chorobę covid kuratora. Sąd wezwał wymienioną do uprawdopodobnienia okoliczności, które przeszkodziły w terminowym wykonaniu wpłaty, a także do podania kiedy one ustały. W odpowiedzi S.P. nadesłała zaświadczenia lekarskie z dnia 7 czerwca 2023 r. wystawione przez lekarza radiodiagnostyki – A.L., z którego wynika, że wymieniona cyt.: "pozostawała w leczeniu z powodu inf. dróg oddechowych do końca maja 2023". Zauważyć należy, że z zaświadczenia tego nie wynika, że w okresie od 18 kwietnia 2023 r. do 25 kwietnia 2023 r., a więc w zakreślonym terminie w którym skarżąca obowiązana była do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca, czy też ustanowiony kurator byli chorzy. Dodatkowo Sąd zauważa, co wynika z akt sądowych sprawy, że we wskazanym terminie S.P. dnia 21 kwietnia 2023 r. nadała w urzędzie pocztowym korespondencję adresowaną do tut. Sądu a zawierającą odpis postanowienia sądu rodzinnego o ustanowieniu kuratora dla [....] D.B. w osobie S.P. oraz stosowne zaświadczenie. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku, tj. choroba covid, która zresztą nie została poparta żadnymi dokumentami, nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej uiszczenie wpisu, skoro w tym samym czasie S.P. dokonywała innych czynności, tj. nadała w urzędzie pocztowym adresowaną do tut. Sądu korespondencję. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że podniesione okoliczności a odnoszące się do osoby S.P. nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy i nie mogły stanowić podstawy do skutecznego rozpoznania wniosku. Nie zostało uprawdopodobnione jakimkolwiek zaświadczeniem lekarskim bądź innym dokumentem, że strona znajdowała się w stanie uniemożliwiającym dokonywanie czynności procesowych. Konkludując, przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy strona nie może dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.