II SAB/Łd 18/23

SENTENCJA Dnia 13 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek - Krzywicka Sędziowie: Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Wojewody Łódzkiego miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał UZASADNIENIE W dniu 11 lutego 2023 r. J.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z 22 stycznia 2023 r., podnosząc zarzuty naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wobec sformułowanych wyżej zarzutów skarżący wniósł o: pkt 1 - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 22 stycznia 2023 r.; pkt 2 - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że J.M. 22 stycznia 2023 r. (niedziela) skierował do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący przesłania poprzez ePUAP informacji na temat działań podejmowanych w 2022 r. w trybie nadzoru nad organizacją ruchu ze wskazaniem, które z tych działań były realizowane: - jako kontrola zaplanowana z inicjatywy własnej Wojewody, - na wniosek innych instytucji (np. policji), - na podstawie wniosków/informacji od obywateli. Po otrzymaniu skargi na bezczynność, organ podjął działania sprawdzające, mające na celu ustalenie, czy faktycznie wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu z dniem 22 stycznia 2023 r., a następnie niezwłocznie 13 lutego 2023 r. udzielił przez ePUAP odpowiedzi zawierającej informację, której żądała strona skarżąca. Skarżący odebrał przekazaną informację również 13 lutego 2023 r., co potwierdza otrzymane przez organ Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD). Wobec udzielenia po wniesieniu skargi żądanej informacji publicznej, bezczynność organu ustała, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie organ mając na uwadze długość opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a także fakt, niezwłocznego udzielenia informacji po wpłynięciu skargi, za zasadne uznał stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z 28 maja 2023 r. skarżący z uwagi na to, że Wojewoda Łódzki po otrzymaniu skargi zrealizował jego wniosek zmodyfikował punkt 1 skargi, w ten sposób, że w miejsce dotychczasowego brzmienia wniósł o stwierdzenie bezczynności na dzień przekazania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Sąd rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 22 stycznia 2023 r. Problematyka dostępu do informacji publicznej została uregulowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie "u.d.i.p."). W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 – Lex nr 2036020). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (vide: wyrok z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14 – Lex nr 1839074). Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznych zgodnie z art. 7 u.d.i.p. następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1), udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) – czyli na wniosek bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podkreślić w tym miejscu trzeba, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek wchodzi w rachubę tylko wówczas, gdy informacja publiczna nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w portalu danych. Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Sąd przenosząc poczynione wyżej uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdził, że Wojewoda Łódzki będący adresatem wniosku jest podmiotem zobligowanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wojewoda jest organem administracji rządowej w województwie. Jednym z jego zadań jest sprawowanie nadzoru nad zarządzaniem ruchem na drogach. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1047) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2017 r., poz. 784) wojewoda sprawuje nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach wojewódzkich, powiatowych i gminnych oraz na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu. Bezspornym jest również, że żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ aż do dnia wniesienia skargi do tutejszego Sądu, czyli do 11 lutego 2023 r. nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej na temat działań podejmowanych w 2022 r. w trybie nadzoru nad organizacją ruchu ze wskazaniem, które z tych działań były realizowane jako kontrola zaplanowana z inicjatywy własnej Wojewody, na wniosek innych instytucji (np. policji), na podstawie wniosków/informacji od obywateli. Do dnia wniesienia skargi nie została również wydana decyzja o odmowie ich udostępnienia. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności jest w pełni uzasadniony. Podkreślić jednak trzeba, że organ pismem z 13 lutego 2023 r., odebranym przez skarżącego tego samego dnia, udostępnił mu poprzez ePUAP wnioskowane informacje. Informacja publiczna została udostępniona wnioskodawcy po wniesieniu skargi do Sądu. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Bezczynność nie była celowa i zamierzona, nadto ustała tuż po wniesieniu skargi do Sądu. Po otrzymaniu skargi organ podjął działania sprawdzające celem ustalenia, czy rzeczywiście wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu z dniem 22 stycznia 2023 r., a następnie niezwłocznie 13 lutego 2023 r. udostępnił skarżącemu informację publiczną. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (vide: postanowienie NSA z 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1414/15; wyrok NSA z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2186/14). W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzekł o kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu. Na zasądzoną kwotę 100 zł składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi. is