II SA/Bd 1084/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2023r. nr [...] UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] Burmistrz M. W. odmówił E. C. (Skarżącej) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem R. C.. Wydane rozstrzygnięcie organ uzasadnił zaistnieniem w sprawie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej jako "u.ś.r."), ponieważ wymagający opieki R. C. pozostaje w związku małżeńskim ze Skarżącą oraz nieziszczeniem się przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponieważ nie można ustalić daty powstania niepełnosprawności R. C., który w dniu wydania orzeczenia o niepełnosprawności miał 61 lat. W następstwie wniesionego od powyższej decyzji odwołania, w którym Skarżąca podniosła, że jej mężowi potrzebna jest opieka w dzień i w nocy z uwagi na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. zlecił Burmistrzowi przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów poprzez wyjaśnienie sytuacji zawodowej Skarżącej, w tym ustalenie daty rezygnacji z ostatniego zatrudnienia lub pracy zarobkowej. W wykonaniu powyższego organ I instancji przesłał dokumentację dotyczącą sytuacji zawodowej Skarżącej. Przy czym, jak wskazało SKO, z ostatniego świadectwa pracy E. C. wynika, że w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] marca 2023 r. pracowała jako operator produkcji w [...] P. sp. z o.o., a stosunek pracy ustał na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę w związku z likwidacją stanowiska pracy. W związku z powyższym, Kolegium uznało, że w sprawie nie jest spełniona przesłanka bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Podkreśliło przy tym, że znaczny stopień niepełnosprawności R. C. datuje się od [...] sierpnia 2019 r., a od tego czasu Skarżąca jeszcze przez długi czas pozostawała w pełnowymiarowym stosunku pracy, który ustał dopiero w dniu [...] marca 2023 r. i to nie z woli Skarżącej, lecz na skutek wypowiedzenia przez pracodawcę z uwagi na likwidację stanowiska pracy. Ponadto Skarżąca kilka dni później – [...] kwietnia 2023 r. - złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec tego zdaniem SKO nie zrezygnowała ona z zatrudnienia, ponieważ jej stosunek pracy ustał na mocy decyzji pracodawcy, więc w sprawie nie zachodzi bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad mężem. Ponadto w ocenie Kolegium nie sposób również uznać aby w sprawie zachodziła przesłanka niepodejmowania przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem, ponieważ mimo iż stopień niepełnosprawności męża istnieje od [...] sierpnia 2019 r. to Skarżąca jeszcze przez ponad 3,5 roku pozostawała w normalnym, pełnym zatrudnieniu. Odnosząc się zaś do podstaw odmowy przyznania świadczenia, na których oparł się organ I instancji wynikających z art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., SKO wskazało, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zarówno moment powstania niepełnosprawności R. C. (brak możliwości ustalenia), jak i okoliczność, że skarżąca ubiega się o świadczenie na swojego niepełnosprawnego współmałżonka, nie mogły prowadzić do wydania decyzji negatywnej. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, formułując zarzuty naruszenia: - art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie istotnych dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, że pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem nie ma bezpośredniego związku przyczynowego, podczas gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Skarżąca nie podjęła zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad mężem legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności, którego stan zdrowia ulega ciągłemu pogorszeniu; - art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Skarżąca nie spełniła przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym mężem, która wymaga rezygnacji z zatrudnienia lub nie pozwala na podjęcie takiego zatrudnienia, z uwagi na rozwiązanie stosunku pracy z inicjatywy pracodawcy oraz pozostawanie w normalnym pełnym zatrudnieniu przez okres 3,5 roku od daty ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności męża podczas gdy skarżąca argumentuje swoje prawo do świadczenia z uwagi na brak możliwości podjęcia zatrudnienia w związku ze sprawowaniem tej opieki. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w okresie kiedy pracowała opiekę nad chorym mężem pomagała jej sprawować siostra, która aktualnie nie jest już w stanie pomagać jej w tym zakresie z uwagi na wiek oraz sprawy prywatne. Ponadto wskazała, że stan zdrowia jej męża cały czas ulega pogorszeniu. Przyznała, że faktycznie zakończyła zatrudnienie z inicjatywy pracodawcy, jednak aktualnie nie ma możliwości podjęcia dalszego zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad mężem. Jednocześnie zaznaczyła, że ustawodawca przesłankę ustawową przyznania świadczenia uregulował w sposób alternatywny rozróżniając rezygnację z zatrudnienia i niepodejmowanie zatrudnienia, więc skoncentrowanie się przez organ wyłącznie na przyczynie i okoliczności zakończenia przez Skarżącą pracy spowodowało, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Powołała się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz podnosząc, że Skarżąca w żaden sposób nie wykazała prawdziwości swoich twierdzeń zawartych w skardze (dotyczących pomocy siostry w opiece nad mężem w czasie gdy podejmowała ona zatrudnienie oraz znacznego pogorszenia stanu zdrowia męża) – ani na gruncie akt administracyjnych, ani też na gruncie skargi poprzez dołączenie jakichkolwiek dowodów. Kolegium podniosło także, że w kontekście przesłanki niepodejmowania zatrudnienia istotne jest czy w dacie złożenia wniosku o świadczenie dana osoba nie podejmuje zatrudnienia. Przy czym, w sprawie Skarżąca wniosek o pryzznanie złożyła [...] kwietnia 2023 r. (poniedziałek), podczas gdy w dniu [...] marca 2023 r. (piątek) jej stosunek pracy rozwiąano za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę. Wobec tego zdaniem Kolegium nie można przyjąć aby w dacie złożenia po stronie skarżącej istniał obiektywny stan niepodejmowania zatrudnienia w związku z opieką nad mężem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w niniejszej sprawie został zgłoszony zarówno przez stronę skarżącą w skardze, jak i przez organ w odpowiedzi na skargę. Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2942 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") wykazała, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. Istotą sporu w niniejszej sprawie – w następstwie wydania decyzji przez organ odwoławczy, który w ocenie Sądu prawidłowo uznał za wadliwe obydwie podstawy odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia, na których oparł się organ I instancji wynikające z art. 17 ust. 1b u.ś.r. (w związku z brakiem możliwości ustalenia momentu powstania niepełnosprawności u wymagającego opieki męża) oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. (z uwagi na to, że osoba niepełnosprawna jest współmałżonkiem Skarżącej) - jest wyłącznie kwestia którą w toku postępowania odwoławczego zakwestionowało Kolegium, tj. czy w rozpoznawanym stanie faktycznym zachodzi przesłanka bezpośredniego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) lub niepodejmowaniem zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), a opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym mężem. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z przepisu tego wprost wynika, że wnioskujący o to świadczenie musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. W każdym przypadku rozpoznawania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne niezbędne jest zatem przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy, a następnie przeanalizowanie ustalonych okoliczności przy jednoczesnym uwzględnieniu aktualnej indywidualnej sytuacji życiowej wnioskodawcy oraz osoby wymagającej opieki. Podkreślić należy w tym miejscu, że rozmiar i zakres opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym, konieczny, bo o tym przesądza orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wynika z aktualnych potrzeb osoby niepełnosprawnej. Wśród niepełnosprawnych o znacznym stopniu niepełnosprawności są bowiem zarówno osoby leżące, wymagające całodobowych czynności pielęgnacyjnych, jak też osoby z naruszoną sprawnością organizmu ale poruszające się po mieszkaniu, wymagające w większym zakresie czynności opiekuńczych i organizacyjnych niż pielęgnacyjnych. W stosunku do tych drugich, czynności pielęgnacyjno - opiekuńcze nie muszą trwać całą dobę, ale winny angażować uwagę opiekuna na tyle, że nie pozwalają na prowadzenie przez opiekuna aktywności zawodowej. Na uwadze należy mieć ponadto, że nawet jeżeli średnio nie wyczerpują one 8-godzinnego dnia pracy, to ich zmienne natężenie oraz rozłożenie w czasie wymagające kilkukrotnej aktywności opiekuna połączonej z obecnością przy osobie niepełnosprawnej, mogą stanowić przyczynę rezygnacji z zatrudnienia lub przeszkodę w podjęciu zatrudnienia. Na tle każdej indywidualnej sprawy należy więc rozważyć jakiej opieki i w jakim rozmiarze potrzebuje osoba niepełnosprawna i w jakim stopniu zaabsorbowanie sprawowaniem opieki uniemożliwia opiekunowi podjęcie zatrudnienia (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 695/22 – dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie w postępowaniu administracyjnym wynika, że wnioskodawczyni E. C. w momencie składania wniosku nie podejmowała zatrudnienia, a poprzedni jej stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania za wypowiedzeniem przez pracodawcę co potwierdza świadectwo pracy z dnia [...] marca 2023 r. znajdujące się w aktach sprawy. Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2023 r. wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad mężem R. C., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] grudnia 2022 r. (ustalony stopień niepełnosprawności od [...].08.2019 r.) i który – jak wskazała Skarżąca w oświadczeniu z [...] kwietnia 2023 r. (k. 4 akt adm.) - choruje na [...]. W ww. oświadczeniu Skarżąca podniosła jednocześnie, że stan zdrowia męża pogarsza się i w związku z tym była zmuszona zrezygnować z pracy. Wskazała przy tym, że rano podaje mężowi leki, mierzy poziom cukru i ciśnienie, przygotowuje odpowiednie dawki insuliny i podaje posiłek. Ponadto wyjaśniła, że męża trzeba myć, oklepywać aby nie miał odleżyn oraz opróżniać każdego dnia przenośną toaletę. W aktach sprawy znajduje się ponadto protokół z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2023 r., w którym to pracownik socjalny wskazał m.in. na to że niepełnosprawny R. C. wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, a bezpośrednią faktyczną opiekę sprawuje nad nim żona, która pomaga mu w czynnościach osobistych, higienicznych, umawia wizyty lekarskie oraz organizuje transport do szpitala i na wizyty do specjalistów, dozuje leki (ponieważ R. C. ma problemy z pamięcią). Ponadto niepełnosprawny mąż Skarżącej z uwagi na amputację nogi oraz problemy z biodrem nie jest w stanie samodzielnie przesiąść się z wózka na łóżko w związku z czym potrzebuje całodobowego wsparcia. W protokole zaznaczono jednocześnie, że Skarżąca poświęca średnio ponad 8 godzin dziennie opiece nad mężem i z uwagi na to nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Z uwagi na powyższe pracownik socjalny wskazał w protokole, że w jego ocenie zasadne jest udzielenie wsparcia zgodnie ze złożonym wnioskiem. Mimo powyższego, przy tak ustalonym materiale dowodowym i wbrew ocenie pracownika socjalnego sporządzającego wywiad środowiskowy, organ odwoławczy orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skupiając się przede wszystkim na tym, że – w jego ocenie – w niniejszej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad mężem, ponieważ Skarżąca w dniu [...] marca 2023 r. zakończyła stosunek pracy z woli pracodawcy z uwagi na likwidację stanowiska pracy, co zdaniem Kolegium przesądza o tym, że nie zrezygnowała ona z własnej woli z zatrudnienia. Ponadto organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zachodzi również obiektywny stan niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na to, że Skarżąca po stwierdzeniu u jej męża znacznego stopnia niepełnosprawności podejmowała zatrudnienie jeszcze przez 3,5 roku, a dopiero kilka dni po ustaniu stosunku pracy z woli pracodawcy złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Taka ocena, zdaniem Sądu, narusza jednak przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. Stwierdzony przez organ brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia/niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem - co organ wywiódł w sprawie na podstawie przede wszystkim tego, że stosunek pracy Skarżącej ustał z woli jej pracodawcy na kilka dni przed złożeniem przez nią wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, w sytuacji gdy znaczny stopień niepełnosprawności jej męża orzeczono ponad 3 lata wcześniej – w ocenie Sądu uznać należy za nieuzasadniony, przedwczesny i wynikający z błędnej interpretacji przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Nieprawidłowo organ odwoławczy zdaje się bowiem, uzależniać zaistnienie w sprawie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaną opieką, a niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia z zakończeniem stosunku pracy z woli wnioskodawcy i to najlepiej w momencie zbieżnym ze stwierdzeniem znacznego stopnia niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki. Akcentowana przez organ okoliczność, iż Skarżąca została w istocie zwolniona z pracy - nie wyklucza jeszcze możliwości ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad mężem. W orzecznictwie sądowym trafnie wskazuje się bowiem, że nawet osoba bierna zawodowo przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, może wykazać, że nastąpił stan jej gotowości do zatrudnienia, a ona odstąpiła od podejmowania zatrudnienia właśnie z uwagi na opiekę nad bliską osobą niepełnosprawną (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 221/21 – dostępny na stronie jw.) Należy przy tym podkreślić, że ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być dokonywana jako aktualna, to jest odnosząca się do czasu, w którym wnioskodawca wystąpił o przyznanie świadczenia. W przedmiotowej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego [...] kwietnia 2023 r. Istotnym z punktu widzenia organu rozpatrującego wniosek winno być zatem po pierwsze to, że w momencie złożenia wniosku Skarżąca nie podejmowała zatrudnienia - co potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych świadectwo pracy z [...] marca 2023 r., w którym wskazano, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania za wypowiedzeniem przez pracodawcę z powodu likwidacji stanowiska pracy. Ponadto istotnym z punktu widzenia spełnienia przesłanek koniecznych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że Skarżąca, mimo że jest zdolna do podejmowania dalszego zatrudnienia, którego po zakończeniu poprzedniego stosunku pracy mogłaby przecież poszukiwać, to jednak - jak oświadczyła w toku postępowania – nie zamierza go podejmować z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad mężem. Podkreślenia wymaga także, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia czy też jego niepodejmowania z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia wystąpi on o to świadczenie. Nie ma podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia, ani też uzależniania zaistnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem pracy oraz datą ustalenia stopnia niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 218/20 – dostępny jw.). Organy weryfikując to czy po stronie Skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki uprawniające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, winny zatem wszechstronnie zbadać jej sytuację życiową, w szczególności zaś mając na uwadze sytuację aktualną w chwili złożenia wniosku. Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wprost wynika bowiem, że wnioskujący o to świadczenie musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. W każdym przypadku rozpoznawania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne niezbędne jest zatem przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy, a następnie przeanalizowanie ustalonych okoliczności przy jednoczesnym uwzględnieniu aktualnej indywidualnej sytuacji życiowej wnioskodawcy oraz osoby wymagającej opieki. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy zatem, że ocena organu odwoławczego w sprawie co do kwestii zaistnienia w sprawie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia, a sprawowaną opieką jawi się w świetle znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, jako całkowicie nieuzasadniona i przedwczesna. Przede wszystkim organy nie zweryfikowały w toku postępowania w należyty sposób tego czy aktualnie Skarżąca jest w stanie podejmować pracę z uwagi na zakres czynności opiekuńczych jakie musi wykonywać przy mężu. SKO skupiło się bowiem wyłącznie na kwestii zbieżności czasowej zakończenia stosunku pracy przez Skarżącą z woli jej pracodawcy ze złożeniem wniosku o świadczenie oraz na tym, że Skarżąca jeszcze przez 3,5 roku po orzeczeniu znacznego stopnia niepełnosprawności u jej męża podejmowała zatrudnienie, uznając to za okoliczności przesądzające o niespełnieniu w sprawie warunków określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Tym samym, w ocenie Sądu, odmowa Skarżącej wnioskowanego świadczenia w okolicznościach sprawy, była co najmniej przedwczesna. Na podstawie zebranych w sprawie dokumentów nie sposób przyjąć bowiem jednoznacznie, czy sprawowana przez E. C. opieka jest na tyle obciążająca, że wymaga od niej niepodejmowania zatrudnienia. Ponownej weryfikacji w sprawie wymaga więc kwestia zakresu sprawowanej opieki. Z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego nie wynika bowiem jaki jest szczegółowy zakres czynności wykonywanych przez Skarżącą przy mężu, który jak wynika z akt sprawy cierpi na wiele schorzeń i ma problemy z poruszaniem się. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy winny zatem wyjaśnić tę kwestię w sposób niepozostawiający wątpliwości poprzez ustalenie jakie dokładnie czynności Skarżąca wykonuje każdego dnia w ramach wykonywanej opieki, ile czasu jej to zajmuje i na ile są one obciążające - co dopiero pozwoli stwierdzić zaistnienie koniecznego dla przyznania wnioskowanego świadczenia związku przyczynowego, tj. czy Skarżąca która w momencie złożenia wniosku nie podejmowała zatrudnienia, sprawuje opiekę nad swoim niepełnosprawnym mężem w takim zakresie, który uniemożliwia jej podejmowanie zatrudnienia. Podsumowując, zważyć należy, że nieprzeprowadzenie w sprawie postępowania wyjaśniającego w wystarczającym zakresie i wydanie decyzji merytorycznych przez organy obu instancji stanowi o rażącym naruszeniu przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 kpa, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie to doprowadziło jednocześnie do braku możliwości prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego określonej w art. 17 ust. 1 uśr i właściwej oceny spełnienia w sprawie wyrażonych w tym przepisie przesłanek. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów uzasadnienia. Podkreślić należy jednocześnie, że Sąd nie przesądza niniejszej sprawy co do meritum, a jedynie wskazuje, na dostrzeżone uchybienia organów w zakresie przeprowadzonego w sprawie postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.