II OZ 254/23

SENTENCJA Dnia 11 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2322/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. W. i K. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 września 2022 r., nr 784/OPON/2022 w przedmiocie niezbędności wejścia na teren działki sąsiedniej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Grójeckiego z dnia 7 czerwca 2022 r., nr 327A/2022, orzekającą o niezbędności wejścia przez E. i R. S. na teren dz. nr [...] w celu docieplenia budynku gospodarczego usytuowanego na dz. nr [...] przy ul. [...] w W., wykonania tynku zabezpieczającego niszczenie elewacji i dokończenie ścian oddzielenia przeciwpożarowego na ścianach znajdujących się w granicy działki oraz zobowiązującą J. W. i K. W. do udostępnienia dz. nr [...]. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazali, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić im znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi i pisma procesowego z 16 listopada 2022 r. związana jest w głównej mierze z kwestionowaniem zasadności zaskarżonej decyzji, co oczywiście nie podlega weryfikowaniu w tym postępowaniu wpadkowym mającym za przedmiot udzielenie stronie ochrony tymczasowej. Zdaniem Sądu, ocieplenie ściany budynku nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. Wykonanie robót budowlanych jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym, a wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako nie dający się odwrócić. Wskazywana przez skarżących okoliczność, że część budynku gospodarczego już znajduje się na ich działce, zaś docieplenie jego ściany spowoduje dalszą ingerencję w działkę skarżących i na trwałe skutkować będzie jej zajęciem przez inwestora, nie może stanowić przesłanki warunkującej możliwość wstrzymania wykonania aktu. Natomiast jeżeli w wyniku korzystania przez inwestora z należącej do skarżących nieruchomości powstanie szkoda, to na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym inwestor zobowiązany jest do jej naprawienia. Ponadto Sąd wyjaśnił, że negatywne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie nie przesądza o końcowym wyniku sprawy. Oznacza jedynie, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, Sąd nie bada zasadności samej skargi. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd dokona dopiero po rozpoznaniu sprawy. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli skarżący, podnosząc zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, mających bardzo istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji pomimo zaistnienia przesłanek do wstrzymania jej wykonania. W zażaleniu zawnioskowano o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji i wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów, a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu załączonego do niniejszego zażalenia, tj. Protokołu wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, sporządzonego przez geodetę uprawnionego R. C., wpisanego do ewidencji materiałów zasobu w dniu 29 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie nie zawarto stosownej argumentacji, to Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że przedmiotowy wniosek nie podlega uwzględnieniu. Poza tym przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie można utożsamiać z oceną faktycznych działań inwestora, które wykraczają poza uzyskane uprawnienie. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu (czynności) jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków, ale wynikających z zaskarżonej decyzji, do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada i uwzględnia zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku i skutki jakie może rodzić zakres praw i obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji. To bowiem zaskarżona decyzja ma być źródłem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sprawa, w której została wydana zaskarżona decyzja o niezbędności wejścia na teren działki sąsiedniej, ma służyć możliwości wykonania określonych praw wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Grójcu z dnia 21 maja 2014 r., nr 221/2014, tj. decyzji, którą zatwierdzono projekt budowlany zamienny oraz wznowiono roboty budowane przy budowie budynku gospodarczego na działce nr [...] w W.. Abstrahując od zaistniałego sporu o przebieg granicy pomiędzy działkami, inwestor posiada określone uprawnienie do zrealizowania robót budowlanych wynikających z ww. decyzji PINB z 2014 r., ale wyłącznie na terenie działki [...]. Inwestor nie jest w żadnej mierze uprawniony do realizacji inwestycji wynikającej z ww. decyzji PINB na działce skarżących, a samo zezwolenie na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości ma służyć wyłącznie wykonaniu robót budowlanych w obrębie działki nr [...], a nie – działki nr [...]. Dla tej oceny nie ma więc znaczenia argument skarżących, podnoszony także w zażaleniu, że przedmiotowy budynek mógł zostać zrealizowany z przekroczeniem granicy pomiędzy działkami, zaś dalsza realizacja budowy przez dokonanie ocieplenia budynku może mieć wpływ na dalsze zajęcie nieruchomości skarżących. Tego rodzaju ocena nie zmienia faktu, że inwestor ani na podstawie ww. decyzji PINB z 2014 r., ani zaskarżonej decyzji Wojewody – nie posiada uprawnienia do realizacji robót budowlanych na działce skarżących. Natomiast ewentualna okoliczność realizacji inwestycji z przekroczeniem granicy pomiędzy nieruchomościami to przesłanka do wdrożenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. To w takim postępowaniu, jeżeli organ nadzoru budowlanego potwierdzi, że w wyniku realizacji inwestycji doszło do przekroczenia granicy pomiędzy działkami, obowiązany będzie do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W tym miejscu należy wskazać skarżącym, że w okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotem oceny nie są działania faktyczne inwestora, lecz kwestie prawne, tj. konkretne zakresy uprawnień wynikające z wydanych zgód budowlanych. W konsekwencji powyższego, w zażaleniu nie podważono skutecznie oceny Sądu I instancji, który niewadliwie stwierdził, że wykonanie robót budowlanych jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym, a wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako nie dający się odwrócić. W przywołanych przez skarżących okolicznościach faktycznych powyższą ocenę potwierdza to, że ewentualne naruszenie warunków wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym przez realizację inwestycji z przekroczeniem granicy nieruchomości, wymaga wdrożenia postępowania naprawczego, celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, także prawem własności. Z powyższych względów zażalenie podlegało oddaleniu jako niezasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. Na marginesie, odnosząc się do wniosku zawartego w zażaleniu w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (por. uchwałę NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).