III OSK 1147/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA (del.) Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1444/21 w sprawie ze skargi G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 7 lipca 2021 r., nr DI-420/312/2021/jc w przedmiocie ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z 26 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 1444/21 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) z 7 lipca 2021 r., nr DI-420/312/2021/jc w przedmiocie ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w dniach 12 listopada 2020 - 26 listopada 2020 r. Lubuski WIOŚ (organ I instancji, WIOŚ) przeprowadził problemową, pozaplanową, interwencyjną kontrolę G. Sp. z o.o. Kontrola została przeprowadzona w związku ze zgłoszeniem do WIOŚ w Zielonej Górze nieprawidłowości z zakresu m.in. gospodarowania odpadami oraz przechowywania nawozów naturalnych przez Spółkę. Ustalenia wyżej wymienionej kontroli wykazały nieprawidłowości, które udokumentowane zostały w protokole kontroli nr WIOS-ZGORA 699/2020. W dniu 26 listopada 2020 r. przedstawiciel Spółki podpisał protokół kontroli bez wniesienia zastrzeżeń. W związku ze stwierdzeniem naruszenia programu działań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, pismem z 3 grudnia 2020 r. Lubuski WIOŚ zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty za przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z programem i innym pismem z tą samą datą skierowane zostało do Spółki zarządzenie pokontrolne. Decyzją z 22 stycznia 2021 r. organ I instancji ustalił wobec Spółki obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości 500,00 zł. Od tej decyzji Spółka pismem z dnia 8 lutego 2021 r. złożyła odwołanie, które zostało wniesione w terminie. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), art. 109 ust. 1 pkt 2, ust. 4 pkt 2, ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624, dalej: Prawo wodne, p.w.), w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, pkt 1.4 ppkt 1, ppkt 8 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz. U. z 2020 r. poz. 243, dalej: Program działań), obwieszczenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 28 października 2019 r. w sprawie wysokości maksymalnych stawek opłaty za naruszenie Programu działań (M.P. poz. 1029), po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji Lubuskiego WIOŚ z dnia 22 stycznia 2021 r., GIOŚ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do Sądu, Spółka zaskarżając powyższą decyzję w całości, wniosła o: jej uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o oddalenie skargi. GIOŚ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzając ponadto, że zarzuty Spółki są bezzasadne i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarżąca nie podważyła w żaden sposób mocy dowodowej protokołu kontroli, jak i nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, że nieprawidłowo stwierdzono w trakcie kontroli, że na kontrolowanej działce znajdowała się niewielka pryzma pomiotu kurzego, pozostałości po kilku innych pryzmach pomiotu kurzego oraz zaschnięte odcieki z tych pryzm, w szczególności nie przedstawiła żadnego dowodu, który mógłby podważyć wiarygodność podpisanego protokołu kontroli. W ocenie Sądu I instancji, argumentacja uzasadnienia skargi ma zatem jedynie polemiczny charakter z prawidłowym stanowiskiem organów. Według Sądu I instancji, relewantne prawnie okoliczności faktyczne organy ustaliły nie tylko w oparciu o protokół kontroli, ale w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Kompleksowa ocena tego materiału, a więc ocena wszystkich dowodów we wzajemnej ich korelacji, nie pozwala zarzucić organowi naruszenia objętych zarzutem przepisów prawa procesowego, a skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających jej stanowisko co do wadliwości przeprowadzenia kontroli i postępowania dowodowego oraz wyjaśniającego. Tym samym, w okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości 500,00 zł za przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z przepisami jest prawidłowe. Zdaniem Sądu I instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo organy uznały, że nie zaszły przesłanki określone w art. 189f § 1 k.p.a., umożliwiające odstąpienie od wymierzonej opłaty. W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniu strony, przechowywania pomiotu ptasiego bezpośrednio na gruncie nie można uznać za naruszenie znikome, jak słusznie wskazał organ, pomiot ptasi, z uwagi na koncentrację zawartych w nim składników, został przez ustawodawcę potraktowany szczególnie poprzez wprowadzenie w pkt 1.4 ppkt 8 Programu działań, całkowitego zakazu jego przechowywania bezpośrednio na gruncie przez cały rok. Strona pomija, że zanieczyszczenie wód azotanami pochodzenia rolniczego dotyczy nie tylko wód powierzchniowych, ale też wód podziemnych, co w konsekwencji prowadzi do przeżyźnienia gleby. Podobnie, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, Sąd I instancji nie dopatrzył się wystąpienia przesłanki umożliwiającej fakultatywne odstąpienie od wymierzenia ww. kary określonej w art. 189f § 2 k.p.a. W cenie Sądu I instancji, okoliczności sprawy i wskazana powyżej kwalifikacja, nie pozwalają na przyjęcie, że odstąpienie od wymierzenia kary pozwoliłby na spełnienie celów kary. W skardze kasacyjnej G. sp. z o.o. (dalej: skarżąca kasacyjnie, Spółka) reprezentowana przez adw., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: naruszenie przepisów postepowania - art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez uznanie przez Sąd I instancji, że organ I instancji oraz organ ll instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku nie opierając się na całości dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy tj. pomijając wnioski wynikające ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku wiadomości e-mail z 13 listopada 2020 r. skierowanej przez starszego specjalistę M.D. z Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska do przedstawiciela strony R.P. o treści: "Na działce [...] obręb B. (działka gdzie magazynowane jest wapno nawozowe) stwierdziliśmy pozostałości pomiotu ptasiego. Gdzie on ostatecznie został zagospodarowany? jaka to była ilość i jak długo był magazynowany? Skąd pochodził pomiot?" oraz wydruku wiadomości e-mail R.P. do M.D. z 23 listopada 2020 r. o treści: ,,obornik został zagospodarowany na polu z działkami o nr: [...] obręb B. o pow,8,50 ha. Zagospodarowano ilość 40 ton. Obornik nie był magazynowany, co najwyżej przeładowany z ciężarówki na rozrzutnik obornika w dniu 18.09.2020 r.", jak również pomijając wnioski wynikające z podniesienia w odwołaniu z dnia 8 lutego 2021 r. zarzutu naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z badania laboratoryjnego substancji stwierdzonych na działce nr [...] w B., określonych w protokole kontroli nr WIOS-ZGORA 699/2020 z 26 listopada 2020 r. jako niewielka pryzma pomiotu kurzego, pozostałości po kilku innych pryzmach pomiotu kurzego oraz zaschnięte odcieki z tych pryzm, celem stwierdzenia rzeczywistego składu chemicznego i właściwości fizycznych tych substancji, a także art.80 k.p.a. w zw. z art. 84 5 1 k.p.a. przez uznanie, że prawidłowo organy administracji publicznej nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia właściwości fizyko-chemicznych substancji zakwestionowanych na działce nr [...] w B., ustalając rodzaj substancji w protokole kontroli, przy jednoczesnym uznaniu, że skarżąca nie podjęła aktywności w celu przeprowadzenia przeciwdowodu wobec protokołu kontroli i nawet nie uprawdopodobniła, by ustalenia protokołu kontroli w zakresie stwierdzonej substancji były nieprawidłowe, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem przedstawiciel skarżącej poinformował organ I instancji, iż na gruncie podczas kontroli znajdował się obornik, który nie był składowany, lecz mógł ulec rozsypaniu podczas przeładowywania go ze środka transportu na rozrzutnik, zaś w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca jednoznacznie zarzuciła organowi I instancji brak przeprowadzenia badania laboratoryjnego stwierdzonej substancji, a zatem skarżąca zakwestionowała okoliczności wskazane w protokole kontroli, wskazując konkretną okoliczność przeładunku obornika w dn. 18.09.2020 r. oraz wskazując dowód, który winien zostać przeprowadzony, by ustalić prawdziwy stan faktyczny, zaś w sytuacji, gdy skarżąca w sposób konkretny zakwestionowała ustalenia organu, to na organie administracji publicznej ciążył obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz do zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, jeśli organ nie dysponował możliwością przeprowadzenia badania laboratoryjnego substancji, a dopiero następnie organy administracji publicznej winny dokonać wyczerpującego rozpatrzenia tak zebranego materiału dowodowego i w oparciu całokształt materiału ocenić, czy wystąpiły przesłanki do nałożenia na skarżącą opłaty w wysokości 500,00 zł za przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z przepisami, natomiast sąd I instancji winien był nadać opisane powyżej prawidłowe znaczenie ww. czynnościom skarżącej zmierzającym do zakwestionowania ustaleń organów administracji publicznej, zaś prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego było możliwe wyłącznie przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego. W skardze kasacyjnej wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Nadto, wniesiono zasądzenie od GIOŚ na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł. Złożono również oświadczenie, że skarżąca kasacyjnie zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, druga podstawa kasacyjna obejmuje swoim zakresem zarówno naruszenie norm postępowania sądowoadministracyjnego, jak i postępowań administracyjnych (tak: uchwała pełnego składu NSA z 26.10.2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1). Ustawodawca posłużył się w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w odniesieniu do wyrażenia "przepisów postępowania" formułą otwartej stylizacji, nie określając bliżej, jakich przepisów postępowania dotyczy ten przepis. Z kolei zgodnie z art. 184 Konstytucji RP sądy administracyjne, do których należy NSA, mają obowiązek kontroli działalności administracji publicznej. NSA w uchwale z 15 lutego 2010 r. (II FPS 8/09, Legalis) wskazał, że dokonywana przez sąd I instancji ocena ustaleń faktycznych obejmuje sobą nie tylko przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, lecz także wszystkie przepisy postępowania administracyjnego, które powinny zostać zastosowane do wydania zgodnej z prawem decyzji administracyjnej. Według skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji przy ocenie decyzji organu II instancji nie nadał właściwego znaczenia tej okoliczności, iż skarżąca na etapie postępowania administracyjnego zakwestionowała ustalenia organu I instancji co do rodzaju substancji stwierdzonej na gruncie oraz iż skarżąca wskazała organowi administracji publicznej jaki dowód winien zostać przeprowadzony w celu ustalenia prawdziwego stanu faktycznego. Tym samym błędnie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż skarżąca nie wykazała aktywności w kwestionowaniu dokumentu urzędowego. Aktywność tę wykazała, zaś żaden z organów nie zbadał twierdzenia strony o znajdowaniu się na gruncie obornika, a nie pomiotu ptasiego, w chwili kontroli. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma także art. 16 pkt 30b lit. b) ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym obornik to mieszanina kału i moczu zwierząt wraz ze ściółką, w szczególności słomą, trocinami lub korą, natomiast pomiot ptasi to odchody drobiu z bezściółkowego systemu utrzymywania zwierząt gospodarskich. W ustawie nie określono jaka ilość ściółki w stosunku do pozostałych substancji pozwala na zakwalifikowanie nawozu naturalnego stałego jako obornika albo pomiotu ptasiego. Skoro tak, to nawet niewielka ilość ściółki w materiale składającym się także z odchodów zwierząt pozwala na zakwalifikowanie tego nawozu jako obornika. Na podstawie oględzin ani fotografii nie jest możliwe prawidłowe ustalenie składu fizyko-chemicznego zakwestionowanego materiału. Skoro przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" zakazują przechowywania pomiotu ptasiego bezpośrednio na gruncie, to niezbędnym ustaleniem organu jest stwierdzenie zgodnie z zasadą prawdy, czy substancja, która miała być przechowywana na gruncie, była pomiotem ptasim, czy też inną substancją. Zważając na okres jaki upłynął od dnia kontroli do dzisiaj, wobec niepobrania przez organ I instancji substancji w trakcie kontroli, przeprowadzenie dowodu z badania laboratoryjnego lub opinii biegłego nie jest już możliwe. Pomimo postawionego przez skarżącą w odwołaniu z dnia 8 lutego 2021 r. w tym zakresie zarzutu, GIOŚ nie uznał wskazanego uchybienia organu I instancji za istotne i bezzasadnie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Tymczasem organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., powinien był orzec o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania I instancji w całości, jako bezprzedmiotowego. Tym samym, również sąd I instancji winien był uchylić decyzję GIOŚ w całości, jak również poprzedzającą ją decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, i umorzyć postępowania administracyjne, zarówno przed organem I instancji, jak i przed organem odwoławczym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie. W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Podstawy kasacyjne w skardze kasacyjnej nie zostały prawidłowo sformułowane. Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia przepisów postepowania - art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez uznanie przez Sąd I instancji, że organ I instancji oraz organ ll instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że bez odniesienia się bowiem do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji, który formalnie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są w określonym zakresie błędne (zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 oraz wyrok NSA z 20.10.2022 r., III FSK 1378/21, LEX nr 3425067). Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. polega w na wskazaniu konkretnych przepisów postępowania, które zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, jak również sposobu ich naruszenia. Skarga kasacyjna przysługuje od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego i jej zarzuty powinny się odnosić do tego wyroku oraz do przepisów regulujących postępowanie przed tym sądem, ewentualnie w powiązaniu z regulacjami dotyczącymi procedury administracyjnej mającej zastosowanie przed danym organem administracyjnym. Ponadto o skuteczności zarzutów sformułowanych w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde stwierdzone uchybienie proceduralne, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stawiając zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny. Przez normy postępowania o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć wyłącznie przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż akt ten zawiera pełną i wyczerpującą podstawę procedowania sądów administracyjnych. Aby poprawnie sformułować zarzut w ramach wskazanej podstawy kasacyjnej, tj. naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący winien powołać stosowne przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym Sąd I instancji uchybił, a nie jedynie regulujące zasady postępowania przed organami administracji. Te istotne niedostatki skargi kasacyjnej sprawiły, że została ona rozpoznana po zrekonstruowaniu zarzutów na podstawie jej uzasadnienia (zob. uchwałę NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1). Uwzględniając powyższe należy przychylić się do dokonanej przez Sąd I instancji oceny zaskarżonej decyzji, z której wynika, że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z badania laboratoryjnego substancji stwierdzonych na działce nr [...] w B., określonych w protokole kontroli nr WIOS-ZGORA 699/2020 z 26 listopada 2020 r. jako niewielka pryzma pomiotu kurzego, pozostałości po kilku innych pryzmach pomiotu kurzego oraz zaschnięte odcieki z tych pryzm, celem stwierdzenia rzeczywistego składu chemicznego i właściwości fizycznych tych substancji, a także art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. przez uznanie, że prawidłowo organy administracji publicznej nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego. Odnosząc się do tak sformułowanego żądania skarżącej kasacyjnie dotyczącego przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego wyjaśnić należy, że organy Inspekcji Ochrony Środowiska posiadają specjalistyczną wiedzę w zakresie kwalifikowania substancji lub przedmiotów jako odpadów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1070), do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219, ze zm.) w zakresie: przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 i 784). Rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych, które posiadały orzekające w sprawie organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Ustalenie właściwości fizyko-chemicznych substancji zakwestionowanych na działce nr [...] w B., nie stanowiło zagadnienia mającego znaczenie, dla rozstrzygnięcia którego wyjaśnienie przekraczało zakres wiadomości i doświadczenia życiowego orzekających w sprawie organów Inspekcji Ochrony Środowiska i było możliwe z powodu posiadania wiadomości specjalnych przez WIOŚ i GIOŚ. W dniach 12 listopada 2020 - 26 listopada 2020 r. WIOŚ przeprowadził problemową, pozaplanową, interwencyjną kontrolę Spółki. Kontrola została przeprowadzona w związku ze zgłoszeniem do WIOŚ w Zielonej Górze nieprawidłowości z zakresu m.in. gospodarowania odpadami oraz przechowywania nawozów naturalnych przez Spółkę. W związku z tym jej celami były: kontrola w zakresie gospodarowania odpadami z wyłączeniem gospodarowania odpadami komunalnymi oraz kontrola w zakresie stosowania Programu działań oraz przepisów dotyczących ochrony wód przed zanieczyszczeniem azotanami ze źródeł rolniczych. Ustalenia wyżej wymienionej kontroli wykazały nieprawidłowości udokumentowane następnie w protokole kontroli nr WIOS-ZGORA 699/2020. Naruszenia, których dopuściła się Spółka, to spalanie odpadów poza spalarnią lub współspalarnią odpadów, przechowywanie nawozu mineralnego luzem w pryzmach formowanych bezpośrednio na gruncie bez przykrycia materiałem wodoszczelnym, przechowywanie pomiotu ptasiego bezpośrednio na gruncie oraz magazynowanie odpadów niebezpiecznych (oznaczonych symbolem 15 01 10*) w big-bagach na placu magazynowym w sposób niezabezpieczający przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych. Wyjaśnić należy, że kwestia badań laboratoryjnych została wyjaśniona w zaskarżonej decyzji gdzie organ wskazał, że w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624), dotyczących ochrony wód przed zanieczyszczeniem azotanami ze źródeł rolniczych oraz Programu działań, a także w przepisach odrębnych brak jest obowiązku badania nawozów naturalnych pod kątem ich identyfikacji, a także norm i metodyk, określających sposób dokonywania takiej identyfikacji. Ocena przechowywanych nawozów naturalnych pod kątem stwierdzenia, że był to pomiot ptasi, a nie obornik, została dokonana przez inspektora WIOŚ podczas kontroli (udokumentowanej protokołem kontroli Nr WIOŚ-ZGORA 699/2020). Ustalenia dotyczące przechowywania pomiotu ptasiego bezpośrednio na gruncie, wcześniejszego zagospodarowania pomiotu w ilości 40 Mg (ton), obecności zaschniętych odcieków z pryzm pomiotu, zostały zawarte w ww. protokole kontroli, a przechowywanie pomiotu ptasiego bezpośrednio na gruncie zostało wykazane w pkt 2 ww. protokołu jako naruszenie. Protokół został podpisany przez kontrolowanego. W świetle powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że w sprawie istniały wątpliwości co do rodzaju nawozu. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że orzekające organy administracyjne w przedmiocie ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty, prawidłowo wykonały obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Ma rację Sąd I instancji, że swoje stanowisko w sposób czytelny, zrozumiały i w pełni wyraźny przedstawiły w uzasadnieniu obu rozstrzygnięć, tym samym nie uchybiły przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. W trafnej ocenie Sądu I instancji organy obu instancji wyjaśniły i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, w zakresie niezbędnym dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także przytoczyły i zastosowały odpowiednie przepisy prawa. Podstawą ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości 500,00 zł za przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z przepisami były wyniki kontroli Spółki. Dokumentacja ta nie pozostawiała wątpliwości, co do stwierdzonego przechowywania przez kontrolowany podmiot pomiotu ptasiego bezpośrednio na gruncie. Ma rację Sąd I instancji, że skarżąca nie podważyła w żaden sposób mocy dowodowej protokołu kontroli, jak i nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, że nieprawidłowo stwierdzono w trakcie kontroli, że na kontrolowanej działce znajdowała się niewielka pryzma pomiotu kurzego, pozostałości po kilku innych pryzmach pomiotu kurzego oraz zaschnięte odcieki z tych pryzm, w szczególności nie przedstawiła żadnego dowodu, który mógłby podważyć wiarygodność podpisanego protokołu kontroli. Zasadnie stwierdził Sąd I instancji, że w okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości 500,00 zł za przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z przepisami jest prawidłowe. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku bez oparcia się na całości dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy tj. pomijając wnioski wynikające ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku wiadomości e-mail z 13 listopada 2020 r. skierowanej przez starszego specjalistę M.D. z Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska do przedstawiciela strony R.P. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną, np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 11.05.2023 r., II OSK 1431/20, LEX nr 3575638). Żadna z tych sytuacji procesowych nie miała miejsca. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.