III OSK 1518/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora [...] Akademii [...] w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 556/18 w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Rektora [...] Akademii [...] w D. z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1/ oddala skargę kasacyjną, 2/ zasądza od Rektora [...] Akademii [...] w D. na rzecz S.S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 556/18 po rozpoznaniu skargi S.S. na decyzję Rektora [...] Akademii [...] w D. z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów: uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z [...] kwietnia 2018 r., nr [...]. Podstawę podjęcia zaskarżonych decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów stanowiło nieuzyskanie zaliczenia semestru w określonym terminie i brak postępów w nauce. Uznając rzeczone rozstrzygnięcia za wadliwe Sąd I instancji wskazał, że decyzją Dziekana z [...] października 2017 r. nr [...] udzielono skarżącemu zgodę na przedłużenie terminu zaliczenia semestru letniego (IV) z [...] do [...] listopada 2017 r. Drugą decyzją z tej samej daty nr [...] Dziekan wyraził skarżącemu zgodę na warunkowe zaliczenie IV semestru studiów stacjonarnych roku akademickiego 2017/2018 pod warunkiem zaliczenia przedmiotu "[...]" do [...] stycznia 2018 r. Żadna z ww. decyzji nie została skarżącemu skutecznie doręczona. Decyzja nr [...] nie została wysłana w ogóle, natomiast decyzja nr [...] została wysłana na niewłaściwy adres. Tym samym niezaliczenie przez skarżącego przedmiotu "[...]" do [...] stycznia 2018 r. nie mogło stanowić podstawy skreślenia go z listy studentów. Odnośnie [...] kolejną decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...] Dziekan wyraził zgodę na warunkowe wpisanie skarżącego na V semestr, zobowiązując go jednocześnie do zaliczenia tego przedmiotu do [...] stycznia 2018 r. Powyższa decyzja również nie została doręczona skarżącemu w sposób prawidłowy, skutkiem czego niezaliczenie [...] w terminie do [...] stycznia 2018 r. nie mogło stanowić podstawy skreślenia skarżącego z listy studentów. Sąd I instancji podzielił w tym względzie zarzut skarżącego, że nie zaliczył on ww. przedmiotów w terminie określonym przez Dziekana, ponieważ nie uzyskał odpowiedzi na podania i oczekiwał na wydanie decyzji. W ocenie WSA organ nie wyjaśnił również drugiej podstawy decyzji – brak postępów w nauce. Samo ogólnikowe wskazanie, że polega ono na niezaliczeniu dwóch przedmiotów w terminie do [...] stycznia 2018 r. oraz, że skarżący nie zaliczył 11 przedmiotów wynikających z programu kształcenia V semestru jest niewystarczające. Nie zgadzając się z ww. wyrokiem WSA w Lublinie organ wywiódł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: 1/ przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie: - art. 108 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668), który z uwagi na treść art. 276 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669) nie ma tutaj zastosowania; - niezastosowanie art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183) zgodnie z którym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku braku postępów w nauce oraz nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, a który należało zastosować w tej sprawie; 2/ przepisów postępowania, tj.: - art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183) oraz art. 43 i 44 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez niezastosowanie tej regulacji w sposób "odpowiedni", który nakazuje ustawa, co spowodowało przyjęcie, że zapisy k.p.a. w zakresie doręczeń sąd zastosował wprost a nie z modyfikacją wynikającą z ich odpowiedniego stosowania do szkoły wyższej; - pominięcie w zastosowaniu przez sąd zapisu § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie ewidencji wojskowej żołnierzy pełniących służbę kandydacką (Dz.U. z 2014 r., poz. 1637) zgodnie z którym kandydat w terminie 14 dni od zaistnienia zmiany (zdarzenia) przekazuje informację rektorowi (komendantowi) wojskowej placówki edukacyjnej, przedstawiając stosowne dokumenty stanowiące podstawę aktualizacji ewidencji wojskowej, w przypadku zmiany miejsca zamieszkania lub adresu zameldowania. Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną S.S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku z wyrażeniem zgody przez wszystkie strony postępowania na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2022 r. sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest niezasadna, a dokonana przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma zatem obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia jaki stan faktyczny wynika z akt sprawy i, czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06). Jeżeli ustalenie to wypadło dla organów administracji negatywnie, sąd administracyjny jest uprawniony i zarazem zobowiązany do uchylenia zaskarżonego aktu. Trafna jest ocena Sądu I instancji, że organy [...] Akademii [...] obowiązku tego nie dopełniły, a jest on warunkiem koniecznym prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, brak jest podstaw, do uznania, że decyzje w przedmiocie warunkowego zaliczenia [...] i przedmiotu "[...]" zostały skutecznie doręczone skarżącemu studentowi. Prawidłowo, w oparciu o przedstawiony materiał dowodowy, Sąd I instancji ustalił, że decyzja Dziekana z [...] października 2017 r., nr [...] udzielająca zgodę na przedłużenie terminu rozliczenia semestru letniego (IV) z [...] do [...] listopada 2017 r. nie została w ogóle wysłana. Decyzja z tej samej daty, nr [...] wyrażająca zgodę na warunkowe zaliczenie IV semestru studiów w roku akademickim 2017/2018 pod warunkiem zaliczenia przedmiotu "[...]" do [...] stycznia 2018 r. wysłana została na błędny adres ul. S. 2, podczas gdy student wskazywał adres ul. S. 7. Kolejna decyzja z [...] listopada 2017 r. nr [...] wyrażająca zgodę na warunkowe wpisanie skarżącego na V semestr, zobowiązująca jednocześnie studenta do zaliczenia [...] do [...] stycznia 2018 r. wysłana została na adres wskazany przez skarżącego w formularzu przyjęcia na studia, pomimo, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego od [...] września 2017 r. zamieszkiwał on w akademiku. Przy czym odnosząc się do twierdzeń skarżącego kasacyjnie organu, że będąc studentem uczelni [...] skarżący jako kandydat na [...] obowiązany był powiadomić o zmianie adresu, słusznie Sąd I instancji wskazał, że skoro skarżący otrzymał miejsce w akademiku i pozostawał w [...], to organ miał wiedzę o jego miejscu pobytu, również skarżący podnosił, że pismo w przedmiocie prawa zamieszkania w akademiku podpisał [...]. Tym samym wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył zarzucanych przepisów postępowania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, rację należy przyznać skarżącemu kasacyjnie organowi, że orzekający w I instancji WSA w Lublinie zastosował błędną podstawę materialnoprawną. Sąd winien bowiem zastosować przepis art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183), zamiast przywołanego art. 108 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668). Przy czym z uwagi na ich tożsamą treść powyższe uchybienie pozostało bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie skreślenia S.S. z listy studentów stacjonarnych, kierunek [...], studia pierwszego stopnia w roku akademickim 2017/2018, którego podstawę stanowiło nieuzyskanie zaliczenia semestru w określonym terminie i brak postępów w nauce. O braku przesłanki nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie przesądzają rozważania w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania. Skoro decyzje o przedłużeniu terminu zaliczenia i o warunkowym wpisaniu na semestr nie zostały skutecznie doręczone, ani organ nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego fakt uzyskania przez skarżącego studenta wiedzy o ich treści, to nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, prawidłowo również Sąd I instancji wywiódł, że organ nie wyjaśnił przesłanki braku postępów w nauce. Samo powołanie się na niezaliczenie przez skarżącego dwóch przedmiotów w terminie do [...] stycznia 2018 r. oraz 11 przedmiotów wynikających z programu kształcenia V semestru jest niewystarczające. Decyzja Rektora w tym przedmiocie nie jest obligatoryjna i uzależniona jest od wszechstronnego i rzetelnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Szczegółowe przesłanki braku postępów w nauce określone zostały w § 67 ust. 4 Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły [...], zatem dla prawidłowego wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie obowiązkiem organu było odwołanie się do wskazanych w nim okoliczności. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że stwierdzone w niniejszej sprawie nieprawidłowości nie pozwalają na ocenę, czy skreślenie skarżącego z listy studentów było uzasadnione i nastąpiło z zachowaniem reguł proceduralnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.