I SA/Kr 955/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 21 sierpnia 2023 r. nr 1201-IEE.7113.2.139.2023.2.EP w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę UZASADNIENIE 1.1. M. O. – nazywany dalej "Skarżącym", 24 maja 2023 r. złożył dwie skargi na czynności egzekucyjne dokonane przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie – tj. na zajęcia z 28 kwietnia 2023 r. Treść tych skarg była tożsama. W ich motywach Skarżący stwierdził między innymi, że organ działał na podstawie "zarządzenia, do treści którego nikt spoza ZUS nie ma dostępu", stąd też nie jest jasne, na jakiej podstawie przyjął, że jest właściwy miejscowo do załatwienia sprawy. Skoro zarządzenie to nie zostało opublikowane, nie może być stosowane. W związku z powyższym, według strony, postępowanie egzekucyjny powinien wszcząć Dyrektor ZUS, a nie Dyrektor Oddziału. Ponadto zajęcia miały być niedopuszczalne z uwagi na rażące naruszenie prawa przy wydawaniu tytułów wykonawczych. 1.2. Postanowieniem z 21 czerwca 2023 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie oddalił powyższe skargi na czynności egzekucyjne. W motywach postanowienia organ wskazał, że prowadził postępowanie egzekucyjne względem Skarżącego, jako organ egzekucyjny. W jego toku dokonano zajęcia innej wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku oraz zajęcia rachunku bankowego. Zawiadomienia o tych czynnościach zostały wystawione 28 kwietnia 2023 r., a strona odebrała je 18 maja 2023 r. Organ zwrócił uwagę, że w art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a."), przewidziano dwie podstawy skargi na czynności egzekucyjne: dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Zaznaczył przy tym, że w ramach skargi opartej na art. 54 § 1 u.p.e.a. można jedynie kwestionować sposób oraz formę przeprowadzenia czynności egzekucyjnej. Jedną z tych czynności było zajęcie rachunku bankowego, które według organu zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 80 § 1 u.p.e.a. Natomiast zajęcie nadpłaty w podatku dochodowym, czyli innej wierzytelności, nastąpiło zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. Organ nie dopatrzył się również podstaw, aby uznać zastosowane środki za nadmiernie uciążliwe. Odnosząc się do kwestii właściwości miejscowej organ wyjaśnił, że tytuły wykonawcze wystawione zostały przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie. Natomiast organem egzekucyjnym, do którego skierowano przedmiotowe tytuły wykonawcze jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie. Właściwość rzeczowa i miejscowa Dyrektora Oddziału ZUS jako organu egzekucyjnego wynika z art. 19 §4 i art. 22 § 2 u.p.e.a. Natomiast zgodnie z art. 19 § 4a u.p.e.a., Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określił, w drodze rozporządzenia, siedziby i właściwość rzeczową oraz miejscową dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne, uwzględniając strukturę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz dostępność systemu teleinformatycznego obsługującego egzekucję administracyjną. Rozporządzenie takie, z 2 września 2016 r. zostało ogłoszone 7 września 2016 r. w Dzienniku Ustaw z 2016 r. poz. 1411. W załączniku do rozporządzenia można sprawdzić, że właściwym miejscowo i uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego, który mieszkał w M., był Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie. 1.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący powtórzył argumentację zwartą w skargach. 1.4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, postanowieniem z 21 sierpnia 2023 r. (nr 1201-IEE.7113.2.139.2023.2.EP), po rozpoznaniu zażalenia strony, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego oraz innej wierzytelności zostały prawidłowo sporządzone oraz doręczone. Nie dopatrzył się również uchybienia art. 80 oraz art. 86 u.p.e.a. przy realizacji wskazanych czynności. Ponadto w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do właściwości rzeczowej i miejscowej tego organu do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. 2.1. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący stwierdził jedynie, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa, stąd też wnosi o jego uchylenie. Skarga nie zawierała szerszego uzasadnienia w tym wskazówek na czym rażące naruszenie prawa przez organ miałoby polegać. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. 3.1. Skarga okazała się bezzasadna, dlatego została oddalona. 3.2. Mając na uwadze ograniczoną treść skargi, Sąd, przeprowadzając kontrolę zaskarżonego postanowienia, kieruje się art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako "P.p.s.a."). Przepis ten nakłada na sądy administracyjne obowiązek rozstrzygnięcia całości sprawy w jej granicach, bez względu na treść zarzutów, wniosków oraz powołanej w skardze podstawy prawnej. 3.3. W pierwszej kolejności należy dostrzec, że w pismach z 24 maja 2023 r., które zainicjowały postępowanie przed organem egzekucyjnym, nie wskazano wprost na art. 54 § 1 u.p.e.a., jako ich podstawę. Tym niemniej oba pisma zostały zatytułowane jako "Skarga na Zajęcie z dnia 28.04.2023 roku doręczone w dniu 18.05.2023 roku". Następnie strona wymieniła numery zajęć. Dalej zaś Skarżący wyraźnie wskazał, że domaga się uchylenia tych czynności egzekucyjnych i uzasadnił swoje stanowisko. Pisma te spełniały zatem wymogi wynikające z art. 54 § 2 u.p.e.a. i zostały prawidłowo zidentyfikowane przez organ, jako skargi, o których jest mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. 3.4. W związku z powyższym w dalszej kolejności należy wyjaśnić, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne – stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego – ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady, nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (zob. wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 69/08, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwrócić należy ponadto uwagę, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 789/16; wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13). Tym samym skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W kontekście tych uwag organ odwoławczy prawidłowo dokonał oceny zajęcia rachunku bankowego oraz zajęcia innej wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku zobowiązanego przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne tych czynności egzekucyjnych. 3.5. W przypadku zajęcia rachunku bankowego, tryb egzekucji uregulowany został w art. 80 u.p.e.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało przesłane do banku 28 kwietnia 2023 r. (k. 50), natomiast Skarżący odebrał przesyłkę zawierającą odpowiednie zawiadomienie 18 maja 2023 r. (k. 52). Oznacza to, że organ zrealizował dyspozycje art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a. Ponadto analiza treści zawiadomienia prowadzi do wniosku, że zawiera ono wszystkie elementy, które zostały przewidziane w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zastosowany w toku przedmiotowej egzekucji wzór zawiadomienia o zajęciu odpowiadał zapisom wynikającym z § 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 26). Do podobnych wniosków doszedł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w kontrolowanym postanowieniu. W związku z powyższym w tym zakresie Sąd nie znalazł żadnych uchybień, które wymagałyby uchylenia tego aktu. 3.6. W przypadku zajęcia innej wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku zobowiązanego, Sąd doszedł do identycznych wniosków. Zawiadomienie zostało doręczone właściwemu urzędowi skarbowemu 28 kwietnia 2023 r. (k. 51), a Skarżący odebrał je 18 maja 2023 r. (k. 52), tak jak wymaga art. 89 § 1 i 3 u.p.e.a. Formalna konstrukcja tego zawiadomienia jest prawidłowa, tj. zawiera elementy wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a. Ponadto zostało ono przygotowane według wspomnianego wcześniej wzoru. Nie ma zatem podstaw, aby negatywnie ocenić stanowisko zajęte w tym zakresie przez organ drugiej instancji. 3.7. Odnosząc się końcowo do zagadnienia właściwości rzeczowej i miejscowej Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie należy wskazać, że . Rozporządzeniem z 2 września 2016 r. ( ogłoszonym 7 września 2016 r. w Dzienniku Ustaw z 2016 r. poz. 1411).,. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne Minister Finansów określił, , siedziby i właściwość rzeczową oraz miejscową dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne, uwzględniając strukturę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz dostępność systemu teleinformatycznego obsługującego egzekucję administracyjną. Z załącznika do rozporządzenia wynika, że właściwym miejscowo i uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego, który mieszkał w M., był Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie Odnotować również należy, że zgodnie z jednolicie przyjętym w orzecznictwie poglądem, skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.). nie może być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z 14 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 1994/18). Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 145 P.p.s.a., które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu i nie doszło do ziszczenia . przesłanek z art. 54 § 1 u.p.e.a. 3.6. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.