I OW 130/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Kuratora Oświaty o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy [...] Kuratorem Oświaty a Wójtem Gminy [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia skargi nauczycieli na działanie dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego z Oddziałami Integracyjnymi w [...] postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE [...] Kurator Oświaty wnioskiem z [...] października 2018 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, jako organem administracji rządowej, a Radą Gminy [...] przez wskazanie Wójta Gminy [...] jako organu właściwego do rozpoznania skargi nauczycieli Szkoły Podstawowej z [...] w K. z [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pismem z [...] stycznia 2018 r. nauczyciele Szkoły Podstawowej w Kampinosie skierowali do Wójta Gminy [...] skargę na Dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w K. M. M., podnosząc zarzut odmowy udostępniania treści protokołów z zebrań rady pedagogicznej. Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 231 K.p.a., przekazał skargę do rozpoznania Radzie Gminy [...]. Przewodniczący Rady Gminy [...][...] marca 2018 r., w związku z podjętą przez Radę Gminy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., przekazał skargę nauczycieli do [...] Kuratora Oświaty, jako organu właściwego do załatwienia sprawy. W uzasadnieiu wskazał, iż funkcjonowanie Rady Pedagogicznej jest ściśle związane z realizacją przez szkołę powierzonych jej ustawowo zadań dydaktycznych oraz opiekuńczo - wychowawczych. W kompetencjach organu prowadzącego szkołę pozostaje tylko i wyłącznie realizacja zadań z zakresu finansowej, administracyjnej i organizacyjnej obsługi szkół. Dlatego też mając na na uwadze treść formułowanych przez skarżących zarzutów, postanowiono przekazać je [...] Kuratorowi Oświaty, który realizując czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego jest władny zbadać prawidłowość funkcjonowania szkoły, jako podmiotu realizującego zadania oświatowe. W ocenie [...] Kuratora Oświaty powyższe stanowisko jest błędne. Kurator stwierdził, że skargę na dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w K. wnieśli nauczyciele a nie rada pedagogiczna. Tym samym w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy określające kompetencje zarówno organów szkoły, jak i organu nadzoru pedagogicznego w zakresie możliwości uchylenia przez niego uchwał niezgodnych z przepisami prawa. Kurator oświaty nie posiada kompetencji do rozstrzygania sporów pomiędzy dyrektorem szkoły a kadrą pedagogiczną. Uprawnienia w tym zakresie posiada organ prowadzący szkołę, który zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2018, poz. 996 z późn. zm.). W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy [...] wskazał, że nie sposób zgodzić się z argumentacją [...] Kuratora Oświaty, iż skargę na dyrektora Zespołu Szkolno- Przedszkolnego w K. wnieśli nauczyciele, a nie rada pedagogiczna, co sprawia, że nie znajdują zastosowania przepisy określające kompetencje zarówno organów szkoły, jak i organu nadzoru pedagogicznego w zakresie możliwości uchylenia przez niego uchwał niezgodnych z przepisami prawa. [...] Kurator Oświaty w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. zwrócił uwagę, że problemy zgłoszone przez nauczycieli w piśmie z [...] stycznia 2018r. nie odnoszą się do działalności dydaktyczno - wychowawczej i opiekuńczej szkoły, co do której, jak słusznie zauważa Wójt Gminy [...] “uprawnienia posiada jedynie kurator oświaty". Nauczyciele wskazują na działania M. M., byłego dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego [...] w K., które naruszają regulaminy, a dotyczą m. in.: łamania prawa nauczycieli do zapoznania się z treścią protokołów; opieszałego działania (rozciągając w czasie czas od posiedzenia rady pedagogicznej do udostępnienia treści protokołów); lekceważenia sugestii i zapytań nauczycieli, niewłaściwego prowadzenia księgi protokołów - braku protokołów z [...] listopada 2017 r., [...] listopada 2017 r. i [...] listopada 2017 r., mimo iż protokoły zostały sporządzone przez protokolanta w terminie i w terminie zostały przekazane dyrektorowi. Naczelny Sąd Administacyjny, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art.15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 4 P.p.s.a. do rozstrzygania sporów o właściwość oraz sporów kompetencyjnych właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się w sprawie za niewłaściwy (spór negatywny). W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o sporze kompetencyjnym możemy mówić jedynie w sytuacji kiedy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk co do zakresu ich kompetencji, w odniesieniu do konkretnej tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy (por. postanowienia NSA: z 10 marca 2006 r. II OW 84/05, z 5 kwietnia 2011 r. II OW 13/11). W przeciwnym razie, kiedy nie ma zgody między organami co do oceny stanu faktycznego oraz co do tego w oparciu o jakie przepisy (prawa materialnego) należy rozstrzygnąć daną sprawę, nie występuje tożsamość sprawy. Trudno mówić o sporze kompetencyjnym (o właściwość), kiedy dwa organy odnoszą się w rzeczywistości do dwóch różnych spraw, chociaż dotyczących tej samej strony. Jest to pozorny spór kompetencyjny, gdyż nie ma w takiej sytuacji rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, natomiast istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy (por. postanowienie NSA z 10 sierpnia 2018 r. I OW 78/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie można uznać, że pomiędzy organami wystąpił spór kompetencyjny. Spór pomiędzy organami odnosi się bowiem do stanu faktycznego sprawy, a nie do zakresu działania organów administracji publicznej. Analiza wniosku o rozstrzygnięcie sporu, jak i pisma stanowiącego na niego odpowiedź nie pozostawia wątpliwości, że kwestia sporna pomiędzy organami wynika jedynie z dokonania przez nie odmiennych ustaleń w zakresie podmiotu wnoszącego skargę z [...] stycznia 2018 r., tj. czy skarga ta została złożona przez radę pedagogiczną, czy też przez nauczycieli. Mając zatem na uwadze, że spór kompetencyjny, jak już powyżej wskazano, odnosi się do kwestii związanej z rozbieżnością stanowisk co do zakresu kompetencji organów a nie do ustaleń faktycznych uznać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do przedmiotowego wniosku o rozstrzygnięcie sporu. Jednocześnie stwierdzić należy, że analiza treści skargi z [...] stycznia 2018 r. prowadzi do uznania, że stanowi ona tzw. skargę powszechną, o której mowa w art. 227 K.p.a., bowiem odnosi się do niewłaściwego wykonywania obowiązków przez Dyrektora [...] w K. Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych jest natomiast instytucją procesową, która ma na celu doprowadzenie do wskazania organu, właściwego do rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu jurysdykcyjnym (por. art. 1 pkt 1 i 22 § 2 K.p.a.). Takich cech nie zawiera postępowanie związane z rozpatrywaniem skarg wnoszonych w trybie art. 221 i następne ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wprawdzie, jak to stanowi art. 2 K.p.a., kodeks ten normuje "ponadto" postępowanie w sprawach skarg i wniosków, jednakże postępowanie to nie jest związane z rozstrzyganiem indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. A jeśli nawet powstaną spory związane z rozpatrywaniem skarg i wniosków, to spory te nie mogą być zakwalifikowane jako spory kompetencyjne, w znaczeniu procesowym. Do rozpatrzenia tego rodzaju sporów, z braku upoważnienia ustawodawcy, nie jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny, w rozumieniu art. 4 i 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. To stanowisko nie jest kwestionowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. V, Warszawa 2012 r., art. 58, teza 3, a także postanowienie NSA z 24 listopada 2006 r., II OW 30/06, czy z 25 lipca 2007 r., II OW 48/07). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 oraz art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.