III FSK 674/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Jakub Witan, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E.S. i S.S od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Op 225/21 w sprawie ze skargi E.S. i S.S na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 lipca 2020 r., nr SKO.40.1486.2020.po w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 25 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Op 225/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę E.S. i S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 24 lipca 2020 r., nr SKO.40.1486.2020.po w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji określającej zobowiązanie w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2016 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a". Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wnieśli E.S. i S.S. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: I. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 171 § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) - dalej jako: "O.p." ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie zbadał w sposób dostateczny treści podania stron uznając, że przedmiotem podania stron było wyłącznie żądanie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, podczas gdy podnoszone zarzuty wskazywały, że skarżący domagają się również stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na art. 247 § 1 pkt 3 i 4 O.p. co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oceny niewypełnienia przez organ obowiązku zawiadomienia wnoszącego podanie o możliwości wniesienia w innej sprawie odrębnego podania do właściwego organu, co pozwoli skarżącym zachować termin, o którym mowa w art. 249 § 1 pkt 1 O.p. co skutkowało, że organ podatkowy naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu, która przejawia się również w udzielaniu stronom niezbędnych wyjaśnień i informacji o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania; II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 3 O.p. poprzez nieuchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 lipca 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego z 27 maja 2020 r., w sytuacji gdy organ podatkowy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania podatkowego a to art. 171 § 1 i 2 O.p. co winno skutkować uchyleniem decyzji albowiem postępowanie organu utrudniało skarżącym dochodzenie swoich praw; III. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z przepisami procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie przez Sąd I instancji kontroli sądowoadministracyjnej i oddalenie skargi w wyniku niedostrzeżenia uchybień organów polegających na bezzasadnej odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego w Opolu z 26 września 2018 r. i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza B. z 25 czerwca 2018 r., określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na przyszłość, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz zaniechanie jego pełnego zgromadzenia, w szczególności ustalenie do kiedy i za jaki okres decyzja mogła wywierać skutki prawne w postaci powstawiania obowiązku zapłaty podatku w przyszłości, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Strony, w konsekwencji zaniechania organu doprowadziły do przekonania, że decyzja miała charakter jedynie deklaratoryjny i w związku z tym nie może zostać wyeliminowana w oparciu o art. 258 § 1 pkt 1 O.p. z obrotu prawnego, doprowadziło to do błędnego ustalenia stanu faktycznego i określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami w zawyżonych kwotach oraz błędnego przyjęcia ilości miejsc konsumpcyjnych oferowanych przez stronę; IV. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. art. 258 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 6o § 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako: "u.c.p.g." poprzez błędną wykładnię pojęcia bezprzedmiotowości decyzji ustalającej obowiązek powstania opłaty po dniu wydania decyzji w skutek niedostrzeżenia, że decyzja Burmistrza B. z 25 czerwca 2018 r. określająca skarżącym zobowiązanie za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości jest decyzją deklaratoryjną tj. określająca zobowiązanie do dnia jej wydania i jednocześnie fakultatywną w części gdy ustala powstanie obowiązku na niedającą się do przewidzenia przyszłość. Wobec powyższego skarżący wnieśli o: 1. na podstawie art. 188 P.p.s.a. o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w całości i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 lipca 2020 r., 2. zasądzenie od Skarbu Państwa - Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu i Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie według norm przypisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a." rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Przypomnieć należy, co ustalił Sąd I instancji, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 24 lipca 2020 r., utrzymująca w mocy własną decyzję z 27 maja 2020 r., którą odmówiono stwierdzenia wygaśnięcia zarówno decyzji ostatecznej Kolegium z 26 września 2018 r., jak też poprzedzającej ją decyzji Burmistrza B. z 25 czerwca 2018 r., określającej skarżącym zobowiązanie w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. Katowickiej 12 w B. za okres od stycznia 2016 r. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 258 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) – dalej jako: "O.p.". Strona skarżąca zarzuca, że Sąd I instancji nie dostrzegł, że we wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 258 § 1 O.p. zawarto także żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej i w konsekwencji Sąd ten zignorował naruszenie przez organ art. 171 § 1 i § 2 O.p. Powołane ostatnio przepisy stanowią odpowiednio: jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ podatkowy, do którego wniesiono podanie, rozpatruje sprawę należącą do jego właściwości. Równocześnie organ podatkowy zawiadamia wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, informując go o treści § 2. Do zawiadomienia stosuje się odpowiednio przepis art. 170 § 1a. (§ 1); jeżeli organ podatkowy otrzyma podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, podanie uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania, z tym że nie wywołuje ono skutków w postaci skrócenia terminów określonych w art. 139 § 1 i 3. (§ 2). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przede wszystkim stwierdzić, że lektura pisma złożonego przez skarżących nie pozostawia wątpliwości, że intencją złożonego wniosku było uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 258 § 1 O.p. Okoliczność, że w końcowej części uzasadnienia wniosku strona użyła zwrotu o "rażącym naruszeniu prawa" nie daje podstaw, aby w kontekście treści całego pisma przyjąć, że skarżący wnosili także o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu rozpoznawanej skargi kasacyjnej, nawet gdyby przyjąć, że w treści pisma zawarty był wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to organem właściwym do jego rozpoznania byłoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze stosownie do art. 248 § 2 pkt 2 O.p. W konsekwencji w sprawie nie miałby zastosowania art. 171 § 1 i § 2 O.p. Sąd I instancji prawidłowo więc nie stwierdził naruszenia tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa także, że niezależnie od przedstawionych wyżej argumentów, zarzuty skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie nie mogły podważyć zgodności z prawem zaskarżonego wyroku albowiem nie były one adekwatne do przedmiotu niniejszego postępowania. Ewentualne zaś niedostrzeżenie przez organ zawartych we wniosku innych żądań (odnośnie wszczęcia innego postępowania) nie ma wpływu na prawidłowość decyzji wydanej w niniejszej sprawie. Znamienne jest także, że strona skarżąca formułując ten zarzut, nie wykazała żadnego wpływu podnoszonego uchybienia na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną, w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania ma obowiązek wykazać wpływ zarzucanego naruszenia na wynik sprawy i zarzut ten należycie uzasadnić. W świetle poczynionych uwag zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 3 O.p. jest bezzasadny. Stanowi on bowiem konsekwencję ocenionego wyżej zarzutu naruszenia art. 171 § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 i 2 O.p. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. art. 258 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 6o § 2 u.p.c.g. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest on zasadny. Przepis art. 6o § 2 u.p.c.g. stanowi, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. W art. 6o ust. 2 u.c.p.g. ustawodawca wyraźnie wskazał, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji wydanej na podstawie art. 6o ust. 1 tej ustawy, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Tym samym, organ podatkowy wydający w stosunku do niej deklaratoryjną decyzję podatkową bierze pod uwagę już zrealizowany podatkowy stan faktyczny. Jednocześnie jednak, w oparciu o dyrektywę art. 6o ust. 2 u.c.p.g. przyjmuje on, że zdarzenia, które już miały miejsce, w niezmienionym kształcie będą realizowane w przyszłości. W związku z tym, z woli ustawodawcy wyrażonej we wspomnianym przepisie, określając wysokość daniny publicznej czyni to również na przyszłość (do czasu zmiany treści realizowanego stanu faktycznego, wymagającego złożenia nowej deklaracji na opłatę od gospodarowania odpadami komunalnymi - por. art. 6o ust. 2 i 3 u.c.p.g.). (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III FSK 4527/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym kontekście, i biorąc pod uwagę, że w skardze kasacyjnej nie wskazano na żadne okoliczności warunkujące zmianę danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty twierdzenie o konieczności wygaszenia decyzji jest bezpodstawne. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z przepisami procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest jakiejkolwiek argumentacji wspierającej ten zarzut. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak sędzia NSA Jacek Brolik sędzia NSA Anna Dalkowska