II OSK 1410/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski /spr./ Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Jarosław Stopczyński Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 956/07 w sprawie ze skargi R. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r., VII SA/Wa 956/07 oddalił skargę R. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) oraz art. 123 k.p.a. nałożył na R. B. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 157.030,00 zł. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzją z dnia 10 października 2005 r. nakazał R. B. rozbiórkę hangaru nr 4 samowolnie zbudowanego na terenie lotniska cywilnego w Ż. gmina K. W związku z niewykonaniem obowiązku organ wystosował do zobowiązanego upomnienie, a następnie postanowieniem z dnia 9 lutego 2006 r. nałożył na niego grzywnę w celu przymuszenia. Organ uznał, że hangar spełnia wymogi określone w art. 3 pkt Prawa budowlanego, jest obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem, wydzielonym z przestrzeni, posiadającym fundamenty i dach. posiada wymiary 18,28 na 16, 30, co stanowi 299,79 m2 powierzchni zabudowy. Dla ustalenia nałożonej grzywny organ przyjął cenę 1 m2 powierzchni zabudowy ustaloną przez urząd statystyczny – 2.619,00 zł. Zażalenie na to postanowienie złożył R. B. podnosząc, że w dniu 23 sierpnia 2006 r. zgłosił zamiar dokonania rozbiórki i trwają prace przygotowawcze. Główny Inspektor nadzoru Budowlanego swym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W skardze do Sądu R. B. nie wskazał ani zarzutów ani wniosków, jak też nie uzasadnił skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę stwierdził, że jest bezsporne, iż decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2005 r. na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r. nałożono na skarżącego obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego hangaru nr 4 na terenie lotniska cywilnego w miejscowości Ż. Po wcześniejszym wystosowaniu upomnienia organ wystawił tytuł wykonawczy z dnia 31 stycznia 2006 r., a następnie z powodu niewykonania obowiązku wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wyliczając prawidłowo jej wysokość na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia ma charakter restrykcyjny, a jego celem jest zmuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.. W rat. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidziano możliwość umorzenia nałożonej grzywny jedynie w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W skardze kasacyjnej R. B. zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez pominięcie w rozstrzyganiu meritum sprawy art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) i nie spowodowanie przeprowadzenia postępowania naprawczego w wyniku, którego mogło dojść do umorzenia nałożonej grzywny. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie kwestionując ustaleń dokonanych przez Sąd, rozstrzygnięcie Sądu dotknięte jest wadą prawną polegająca na pomniecie interesu prawnego skarżącego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jest sprawą niewątpliwą, że skarżący dopuścił się samowoli budowlanej. Jednak pismem z 23 sierpnia 2006 r. zgłosił zamiar rozbiórki budowli. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wbrew art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego nie spowodował kontroli obiektu, a wobec nie stwierdzenia, że decyzja o rozbiórce została wykonana, zaniechał zastosowania postępowania naprawczego i nie umorzył nałożonej grzywny. Było to krzywdzące dla skarżącego i miało charakter restrykcyjny. Skarga ma na celu naprawienie błędu organu administracji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie w pełnym zakresie odpowiada wymaganiom dla skargi kasacyjnej stawianym przez przepisy art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm. dalej - p.p.s.a). Nie wskazano w niej bowiem czy zarzucane naruszenie prawa materialnego nastąpiło w wyniku błędnej wykładni czy też niewłaściwego zastosowania art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Ponadto, jak zdaje się wynikać z uzasadnienia skargi kasacyjnej podniesiony zarzut adresowany jest przede wszystkim nie w stosunku do Sądu I instancji, ale w stosunku do organu administracji. Tego rodzaju wadliwość skargi kasacyjnej nie może jednak powodować jej odrzucenia. Przystępując do merytorycznego ustosunkowania się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu trzeba stwierdzić, że nie posiada on usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzucanie więc organowi administracji, a więc nawet nie Sądowi I instancji, że naruszył swoim działaniem art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego jest całkowicie chybione. Abstrahując od tego, należy zauważyć, że wskazany przepis może mieć zastosowanie w przypadkach innych niż wskazane w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, w których wszczęte zostało postępowanie, którego istotą jest legalizowanie samowolnie dokonanych robót budowlanych. Skoro podstawą prawną nałożenia obowiązku, który ma być przymusowo wykonany w trybie egzekucji administracyjnej był art. 48 Prawa budowlanego to żadnym naruszeniu art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego nie może nawet być mowy, gdyż przepis ten nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Na marginesie należy podnieść, że stosownie do art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożone, a nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, nałożone a niewykonane grzywny w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone wysokości 75% lub w całości zgodnie z art. 126 § 1 tej samej ustawy, za zgodą organu wyższego stopnia Mając na uwadze podniesione wyżej względy, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.