I GZ 368/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 360/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 2 października 2024 r., I SA/Rz 360/24 odrzucił skargę J. S. (dalej "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Rzeszowie z [...] maja 2024 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. WSA w Rzeszowie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, pod rygorem jej odrzucenia. Korespondencja sądowa została doręczona skarżącemu 23 września 2024 r. Termin do wykonania ww. wezwania upłynął bezskutecznie 30 września 2024 r. Skarżący pismem z 30 września 2024 r. poinformował, że uiścił tytułem wpisu sądowego kwotę 200 złotych od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 361/24 i wniósł o połączenie spraw o sygn. akt I SA/Rz 360/24 oraz I SA/Rz 361/24 do wspólnego rozpoznania. WSA w Rzeszowie uzasadniając odrzucenie skargi podniósł, że połączenie sprawy na podstawie art. 111 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: "p.p.s.a."), do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie ma wpływu na wysokość opłat sądowych (np. tytułem wpisu od skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia). Sąd I instancji zaznaczył, że w takiej sytuacji przyjmuje się, że opłata powinna być ustalona dla każdej sprawy odrębnie, a następnie wysokość poszczególnych opłat powinna zostać zsumowana. Zatem okoliczność ewentualnego połączenia (bądź niepołączenia) spraw skarżącego do wspólnego rozpoznania pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia wysokości wpisu sądowego. WSA w Rzeszowie wskazał, że powyższe uzasadniało odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braku fiskalnego od skargi. W zażaleniu skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego zmianę poprzez "połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy zawisłej pod sygn. akt I SA/Rz 361/24 ze sprawą zawisłą pod sygn. akt I SA/Rz 360/24 względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania." W uzasadnieniu wskazał, że uwzględnienie skargi w zakresie decyzji w sprawie przyznania wsparcia w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 - 2027 dotyczące roku 2023 jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi Strony w zakresie decyzji dotyczącej płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2023. Nie ma żadnych przesłanek aby te skargi rozpatrywać oddzielnie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie braku odnotowania wpisu przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jego uiszczenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: "rozporządzenie"), którego § 2 ust. 6 - stanowi, że w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 tego rozporządzenia wpis stały wynosi 200 złotych. Strona skarżąca ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od każdej wnoszonej skargi, chyba że z obowiązku fiskalnego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a.) bądź postanowienia przyznającego jej prawo pomocy w zakresie kosztów (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.), co jednakże nie miało miejsca w sprawie - vide. postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z 19 sierpnia 2024 r., I SPP/Rz 86/24 w zakresie odmowy zwolnienia strony od kosztów sądowych. Postanowienie to stało się prawomocne wobec niewniesienia sprzeciwu. Kwestię możliwości połączenia spraw reguluje art. 111 p.p.s.a. Połączenie na podstawie art. 111 p.p.s.a. kilku spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie ma wpływu na wysokość opłat sądowych, w tym opłaty od wpisu od skargi. [H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 111]. Połączenie spraw nie uzasadnia zmniejszenia obciążenia finansowego strony, gdyż ma ono charakter wyłącznie techniczny i należy do pojęć z zakresu tzw. ekonomii procesowej (por. z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 847/12, LEX nr 1331451). Dokonanie połączenia, w oparciu o art. 111 § 2 p.p.s.a., nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal sprawami samodzielnymi, a nie jedną nową sprawą. W konsekwencji, opłata sądowa powinna być powinna być ustalona dla każdej sprawy odrębnie (por. np. postanowienia NSA z 28 maja 2010 r., sygn. I FZ 183/10 oraz z 9 września 2014 r., sygn. II FZ 1297/14). Połączenie spraw ze skarg na przedmiotowe akty (osobno postanowień, i osobno decyzji) do wspólnego rozpoznania mogłoby ewentualnie nastąpić wyłącznie fakultatywnie w trybie art. 111 § 2 p.p.s.a., co jednakże pozostaje w wyłącznej gestii sądu administracyjnego, będąc jego uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem. Wspomniane rozwiązanie procesowe ma charakter czynności organizacyjnej, realizującej postulaty ergonomiki procesowej, niemniej nie prowadzi do powstania nowej sprawy. Decyzja procesowa w zakresie połączenia kilku oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia nie pozbawia ich cechy odrębności, nie zmienia samodzielnego charakteru, a ostatecznie nie rzutuje na możliwość zmniejszenia obciążenia finansowego strony poprzez pobranie wpisu od skargi w wysokości odpowiadającej zaskarżeniu decyzji rozstrzygającej tylko jedną sprawę. W sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Została ona zarejestrowana pod sygn. akt. I SA/Rz 360/24. Z kolei sprawa o sygn. akt I SA/Rz 361/24, której skarżący domaga się połączenia do wspólnego rozpoznania dotyczy decyzji z [...] maja 2024 r., Nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich i krajowych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. W tym miejscu należy wskazać, że NSA z urzędu ma wiedzę, że sprawa o sygn. akt I SA/Rz 361/24 została rozpoznana przez WSA w Rzeszowie wyrokiem w dniu 7 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ze względu na obowiązek poniesienia kosztów sądowych przez stronę wynikający z art. 199 p.p.s.a, zasadnie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wobec tego zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.