I OZ 534/23

SENTENCJA Dnia 27 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. L. – G. i G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 września 2023 r., sygn. akt II SPP/Gl 268/22 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia formularza PPF w sprawie ze skargi A. L. – G. i G. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia 30 września 2019 r., nr GKII.7221.3.2019 w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 25 września 2023 r., sygn. akt II SPP/Gl 268/22, odmówił przywrócenia terminu do złożenia formularza PPF w sprawie ze skargi A. L. – G. i G. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia 30 września 2019 r., nr GKII.7221.3.2019 w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 115/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. L. – G. i G. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia 30 września 2019 r. nr GKII.7221.3.2019 w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia 29 września 2022 r. skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Dwoma oddzielnymi zarządzeniami referendarza sądowego WSA w Gliwicach z dnia 19 października 2022r., wezwano skarżących do uzupełnienia braku formalnego w/w wniosku, przez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wraz z wezwaniem przesłano stosowny formularz. Wezwania skutecznie doręczono w dniu 10 listopada 2022 r. (podpis skarżącej na zwrotnych potwierdzeniach odbioru). W zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 17 listopada 2022 r., nie nadesłano wypełnionego formularza. W związku z tym, starszy referendarz WSA w Gliwicach zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2022 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 27 marca 2022 r. WSA w Gliwicach utrzymał w mocy w/w zarządzenie referendarza sądowego. Przy piśmie z dnia 16 stycznia 2023 r. skarżący zwrócili się o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF. W uzasadnieniu wskazano, że formularz PPF nie został złożony w terminie ze względu na chorobę skarżącego oraz jego pobyt w szpitalu na oddziale wyłączonym z odwiedzin. Wniosek został podpisany jedynie przez skarżącą. Wobec tego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2023 r., Sąd wezwał skarżącego do podpisania wniosku o przywrócenie terminu – pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. Skarżący, w odpowiedzi w piśmie z dnia 13 lipca 2023 r. zwrócił się o nadesłanie kopii wniosku celem podpisania, wskazując, że ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie dotrzeć do siedziby Sądu. Podpisany przez skarżącego wniosek wpłynął do Sądu w dniu 25 sierpnia 2023 r. Sąd I instancji wskazał, że do wniosku o przywrócenie terminu nie została dołączona żadna dokumentacja lekarska na okoliczność, że niezłożenie formularza w terminie było spowodowane stanem zdrowia skarżącego i jego pobytem w szpitalu na oddziale wyłączonym z odwiedzin. Wobec tego Sąd uznał, że nie może uwzględnić wniosku o przywrócenie terminu. Na powyższe postanowienie skarżący złożyli zażalenie ponownie podnosząc, że powodem uchybienia terminu był stan zdrowia skarżącego. Wskazano, że jest on lekarzem, a nie prawnikiem i że pouczenia Sądu były zbyt ogólnikowe. Podano też, że był on zbyt chory i słaby, aby śledzić terminy, czy domyślać się co należy przedłożyć do Sądu. Wskazano, że skarżący nie został poinformowany o konieczności przedłożenia dowodów do wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają zatem niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa ( por. postanowienie NSA z 5 stycznia 2011 r., sygn. II OZ 1315/10, publ. www.nsa.gov.pl) . W niniejszej sprawie, skarżący wskazują, że formularz PPF nie został złożony w terminie ze względu na chorobę skarżącego oraz jego pobyt w szpitalu na oddziale wyłączonym z odwiedzin. Nie załączono jednak na tę okoliczność żadnej dokumentacji, choćby zaświadczenia ze szpitala. Nie została zatem uprawdopodobniona przesłanka braku winy z art. 86 § 1 p.p.s.a. Ponadto w sprawie skarżącą jest również A. L. – G., która w żaden sposób nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Wobec tego należy uznać, że Sąd I instancji trafnie uznał, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 86 § 1 p.p.s.a. i w konsekwencji odmówił przywrócenia terminu do złożenia formularza PPF. Należy w tym miejscu zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż w/w wyrok z dnia 29 czerwca 2022 r. o oddaleniu skargi skarżących został skarżącym doręczony w dniu 8 września 2022 r. Skarżący zostali pouczeniu o możliwości i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (tzw. przymus adwokacko – radcowski). Z akt sprawy wynika także, iż skarżący pismem z dnia 8 października 2022r. (data stempla pocztowego) wnieśli osobiście sporządzoną skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 17 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 115/20, WSA w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną skarżących, jako niespełniającą wymogów z art. 175 § 1 i 2 p.p.s.a. (sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika). W dniu 13 kwietnia 2023 r. starszy referendarz WSA w Gliwicach – na podstawie art. 169 p.p.s.a. – stwierdził, że orzeczenie z dnia 29 czerwca 2022 r. jest prawomocne od dnia 11 października 2022 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.