III OZ 476/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. P.-K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 404/23 o odrzuceniu sprzeciwu Z. P.-K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 30 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rzeczowych na cele przygotowania obrony państwa postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 404/23, odrzucił sprzeciw Z. P.-K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 30 maja 2023 r., nr [...], w przedmiocie świadczeń rzeczowych na cele przygotowania obrony państwa. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że Wojewoda Pomorski ww. decyzją uchylił decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 17 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rzeczowych na cele przygotowania obrony państwa wydaną w stosunku do Z. P.-K. – dalej: "skarżąca". Decyzja organu odwoławczego została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 12 czerwca 2023 r. (potwierdzenie odbioru k. 59 akt administracyjnych). W dniu 4 lipca 2023 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pismo określone jako skarga od powyższej decyzji (koperta k. 8). Organ, doręczając decyzję pełnomocnikowi skarżącej, zawarł w niej pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zamiast pouczenia o sprzeciwie od decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd Wojewódzki podniósł, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja organu drugiej instancji została wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Środek zaskarżenia od tej decyzji stanowi sprzeciw, a nie skargę. W niniejszej sprawie sprzeciw wniesiony został po terminie. Wobec doręczenia decyzji w dniu 12 czerwca 2023 r., termin do wniesienia sprzeciwu upłynął bowiem w dniu 26 czerwca 2023 r. Strona, z uchybieniem tego terminu, wniosła środek zaskarżenia, który należało zakwalifikować jako sprzeciw, w dniu 4 lipca 2023 r. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – dalej: "P.p.s.a.", orzekł o odrzuceniu sprzeciwu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Zaskarżając w całości rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 58 § 1 pkt 2 w z w. z art. 64b § 1 P.p.s.a. - poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi, gdyż sprzeciw został wniesiony w terminie określonym w pouczeniu do decyzji wydanej przez Wojewodę Pomorskiego; 2) art. 112 § 1 K.p.a., polegające na jego nie zastosowaniu i nie przyjęciu do rozpoznania skargi wniesionej przez skarżącą z zachowaniem terminu określonego w pouczeniu do decyzji wydanej przez Wojewodę Pomorskiego. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca, podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty szerzej umotywowano. W odpowiedzi na zażalenie organ administracji wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 64a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl natomiast art. 64c § 1 P.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu. Z kolei stosownie do treści art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że organ błędnie pouczył skarżącą, że od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 30 maja 2023 r. przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a nie sprzeciw, który powinien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a. Termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu 26 czerwca 2023 r., natomiast środek odwoławczy został wniesiony w dniu 4 lipca 2023 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie stoi na stanowisku, że jeżeli w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i trzydziestodniowym terminie do jej wniesienia, to powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji z urzędu. Zgodnie bowiem z treścią art. 112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania, albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego, nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Konsekwencje obowiązywania art. 112 K.p.a. powinny być jednolite na drodze postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, zatem w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ/sąd obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2017 r., s. 621). Tym samym biorąc pod uwagę treść art. 64b § 1 P.p.s.a. uznać należało, że do sprzeciwu będzie miał zastosowanie art. 112 K.p.a. (por. postanowienie NSA z 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17, ONSAiWSA 2018 r., nr 6, poz. 118). W konsekwencji skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 K.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu. Zatem w tych okolicznościach konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.