IV SAB/Po 167/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. i D. P. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z urzędu skarżącym uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). UZASADNIENIE A. P. i D. P. (dalej: skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika procesowego ad T., wnieśli w dniu 23 października 2023 r. (data nadania pocztowego - k. 18) skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W wyniku kontroli formalnej skargi Sąd stwierdził, że dołączony do skargi odpis pełnomocnictwa z dnia 10 stycznia 2023 r. (k. 9, 10) nie obejmował upoważnienia do reprezentowania skarżących przed sądami administracyjnymi, tj. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z tym pełnomocnik skarżących ad.T został w dniu 20 listopada 2023 r. (data doręczania wezwania z dnia 16 listopada 2023 r. - k. 26, 29, 30) wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa (oryginału dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu) do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w przedmiotowej sprawie - w terminie 7 dni od doręczenia wezwania i pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik w dniu 27 listopada 2023 r. (data nadania pocztowego - k. 33, 37) przedłożył uwierzytelniony odpis (fotokopię) tego samego pełnomocnictwa, które zostało dołączone wcześniej do skargi, w którym nie wskazano, że strony upoważniają pełnomocnika do występowania przed sądem administracyjnym w ich imieniu (k. 36). Poza tym skarga została na wezwanie sądowe opłacona należnym wpisem w kwocie 100 zł (k. 31). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, określonym m.in. w art. 46 i art. 37 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Poza tym do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Z kolei przepis art. 34 p.p.s.a. stanowi, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Co do zasady, przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostawiają stronom i ich organom lub przedstawicielom ustawowym prawo wyboru w zakresie sposobu reprezentacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Natomiast z brzmienia art. 36 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnictwo w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądem administracyjnym, 2) do prowadzenia poszczególnych spraw, 3) do niektórych czynności w postępowaniu. Nieprzedłożenie odpowiedniego pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi. W takiej sytuacji, stosownie do art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przewodniczący wzywa do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W świetle brzmienia przywołanych przepisów stwierdzić należy, że z treści pełnomocnictwa (dwukrotnie złożonego uwierzytelnionego odpisu tego samego dokumentu) załączonego do akt sądowych jednoznacznie nie wynika, jaki jest jego charakter oraz zakres upoważnienie dla ad T. do reprezentowania strony skarżącej. Z treści przedłożonego dokumentu, który miał potwierdzać umocowanie do działania w niniejszej sprawie – w istocie są to dwa odpisy tego samego pełnomocnictwa – nie wynika, aby miał on charakter pełnomocnictwa do prowadzenia spraw lub konkretnej sprawy przed sądami administracyjnymi, czy też do dokonania niektórych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dokument umocowania został sporządzony 10 stycznia 2023 r., jeszcze przed wystąpieniem przez skarżących do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, co miało miejsce 10 lutego 2023 r. (data nadania pocztowego pisma z dnia 9 lutego 2023 r. - k. 12 akt adm.). W takich warunkach treść zawartego w tym dokumencie oświadczenia wskazuje, że miałoby ono dotyczyć jakiejś sprawy administracyjnej ze skargi na bezczynność Inspektor Sanitarny w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem, mimo że wniosek taki jeszcze w ogóle nie został wniesiony do organu ani też nie mógł w tym przedmiocie wystąpić stan bezczynności. Nie wiadomo zatem, czy umocowanie to dotyczy skargi wnoszonej w trybie art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), skoro "skarga" to także środek wskazany m.in. w art. 227 i następne ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.). Wspomniana regulacja stwarza możliwość wnoszenia skarg w związku z zaniedbaniem lub nienależytym wykonywaniem zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszeniem praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłym lub biurokratycznym załatwianiem spraw. Innymi słowy, skarga na działanie organu administracji może być wniesiona również w trybie wskazanym w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego lub trybie określonym w przepisach szczególnych. Nie można zatem zakładać, że jeżeli tylko taki rodzaj pisma wskazano w pełnomocnictwie, to sąd administracyjny będzie w każdym wypadku adresatem pisma będącego "skargą" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FSK 516/08, dostępne na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że – jak już to zostało przedstawione w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia – w związku ze stwierdzonymi wadami formalnymi skargi Sąd wezwał zawodowego pełnomocnika (adwokata) do uzupełnienia tych braków poprzez złożenie pełnomocnictwa (lub jego uwierzytelnionego odpisu) do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi adwokat nadesłał uwierzytelniony odpis tego samego dokumentu, który wcześniej został dołączony do skargi. W tej sytuacji należało stwierdzić, że adwokat reprezentujący skarżących nie był należycie umocowany do wniesienia w ich imieniu skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w konkretnej sprawie, dotyczącej informacji żądanych we wniosku z dnia 9 lutego 2023 r. Sąd podziela przy tym to prezentowane w orzecznictwie stanowisko, z którego wynika, że przed odrzuceniem skargi sąd administracyjny nie jest zobowiązany do wezwania bezpośrednio samej strony do podpisania skargi. Nie ma bowiem podstaw prawnych do ponownego wezwania – bezpośrednio strony skarżącej – do uzupełnienia braków skargi w sytuacji, gdy mimo prawidłowego wezwania nie zostały one uzupełnione przez osobę pełnomocnika, a tym bardziej profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego wskazano w takim charakterze w ramach sporządzenia i wniesienia skargi (por. postanowienia NSA z dnia 27 listopada 2020 r. sygn. akt I FZ 252/20 oraz 23 marca 2017 r. sygn. akt I FZ 2/17 i 28 lutego 2022 r. sygn. akt I FZ 262/21, dostępne jw.). Zdaniem Sądu, przepisy ustawy nie pozwalają na przyjęcie, że jeden brak formalny (tu: niedołączenie dokumentu wykazującego umocowanie zawodowego pełnomocnika do działania w imieniu strony) może na skutek jego nieuzupełnienia w terminie przekształcić się w inny (w tym wypadku w brak podpisu strony na skardze). Skarga w niniejszej sprawie została bowiem podpisana, stosownie do wymogów z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Podsumowując, brak wykazania prawidłowego umocowania do wniesienia skargi uniemożliwia nadanie jej prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Skarga została bowiem podpisana przez ad T., który mimo stosownego wezwania nie przedstawił odpisu pełnomocnictwa upoważniającego go do występowania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi. Skoro brak ten pomimo skutecznie doręczonego wezwania nie został uzupełniony, skarga podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł Sąd orzekł z urzędu w pkt 2 sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.