II SA/Bd 636/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Firmy A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. UZASADNIENIE II SA/Bd 636/23 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r., znak: [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nałożył na S. sp. z o.o. (dalej: skarżąca) karę pieniężną w wysokości [...] zł na podstawie art. 153 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1124 – dalej powoływanej jako "ustawa"). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w wyniku weryfikacji w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) ustalono, że skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 58 ustawy polegającego na zgłoszeniu informacji, o których mowa w art. 59 tejże. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 60 ustawy informacje te zgłosić należy w terminie 14 dni od dnia dokonania wpisu do KRS. Dalej organ podkreślił, że skarżąca spółka została wpisana do rejestru [...] lipca 2022 r., co oznacza, że termin zgłoszenia informacji do CRBR upłynął w dniu [...] sierpnia 2022 r., natomiast skarżąca wprowadziła powyższe informacje w dniu [...] listopada 2022 r. Ponadto zdaniem organu waga naruszenia przedmiotowego obowiązku jest wyższa niż znikoma, w związku z czym nie można odstąpić od wymierzenia grzywny w trybie art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej "k.p.a."). Dokonując powyższej oceny organ wskazał, że brak dokonania w ustawowym terminie zgłoszenia danych do CRBR ma istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Organ wskazał także, że rejestr ten ma służyć w walce z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu, dlatego istotna jest jego rzetelność i wiarygodność. Co więcej, skarżąca spółka jest podmiotem profesjonalnym prowadzącym działalność gospodarczą, a w stosunku do takich podmiotów stawia się wyższe wymagania związane z zawodowym charakterem ich działalności. Ponadto dokonanie wpisu do CRBR nastąpiło po upływie 3 miesięcy od terminu ustawowego. Argumentując swoje stanowisko organ wyjaśnił również, że nałożenie kary ma pełnić funkcję prewencyjną i ma na celu zapobieżenie naruszenia w przyszłości przepisów ustawy, zaś celów tych nie dałoby się zrealizować gdyby wymiar kary miał charakter symboliczny albo gdyby odstąpiono od jej nakładania. Przy wymiarze grzywny organ wziął pod uwagę, że skarżąca dokonała rejestracji danych w CRBR niezwłocznie po powzięciu informacji o niedopełnieniu obowiązku. Ponadto organ ocenił, że kara w wysokości [...] zł nie zachwieje płynnością finansową spółki i nie wpłynie negatywnie na kondycję podmiotu. W wyniku wydania powyższej decyzji skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że nie miała wiedzy dotyczącej obowiązku zgłoszenia informacji do CRBR, a gdy tylko taką informację powzięła natychmiast dokonała zgłoszenia danych. Wskazała także, że przy zakładaniu spółki nie została pouczona o takim obowiązku. Skarżąca przywołała treść art. 7a §1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, to wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W związku z powyższym skarżąca podniosła, że nie miała wiedzy na temat obowiązku zgłoszenia informacji do CRBR, gdyż nie jest to wiedza powszechna, natomiast zaprzestała naruszenia prawa i w jej ocenie waga naruszenia jest znikoma. W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2023 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację wskazaną w decyzji I instancji. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. W skardze zarzucono naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności, gdyż w ocenie skarżącej orzeczona kara jest niewspółmierna względem celu jaki ma osiągnąć. Zdaniem skarżącej organ dokonał dowolnej, fragmentarycznej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania oceny materiału dowodowego. Skarżąca podkreśliła, że wiedza dotycząca obowiązku zgłoszenia informacji do CRBR nie jest wiedzą powszechną, więc organ w wymiarze kary powinien wziąć pod uwagę wątpliwości co do wiedzy spółki na temat ciążącego na niej obowiązku i ocenić te wątpliwości na jej korzyść. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie doszło do naruszenia o znikomej wadze, ponieważ gdy spółka tylko powzięła informację o obowiązku na niej ciążącym to obowiązek ten spełniła. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zgodnie z wyżej wskazanymi kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. W świetle treści art. 58 ustawy spółki prawa handlowego zostały zobowiązane do zgłaszania do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji. Informacje te muszą być zgłoszone do CRBR w terminie 14 dni od dnia wpisu spółki do Krajowego Rejestru Sądowego, przy czym do biegu terminu nie wlicza się sobót i dni ustawowo wolnych od pracy (art. 60 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy). Brak dokonania zgłoszenia w ustawowym terminie skutkuje, zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy, nałożeniem na zobowiązanego kary pieniężnej do wysokości [...] zł. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca spółka, jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] lipca 2022 r., a zatem ustawowy termin do dokonania zgłoszenia do CRBR upływał dla Spółki w dniu [...] sierpnia 2022 r. W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że strona skarżąca nie dokonała w ustawowym terminie zgłoszenia do CRBR i dane te uzupełniła dopiero w dniu [...] listopada 2022 r., już po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Powyższe okoliczności wskazują na to, że istniały podstawy do wymierzenia stronie skarżącej przedmiotowej kary. Ponieważ w przypadku kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków określonych w art. 58 ustawy nie wskazano przesłanek wymiaru kary pieniężnej, odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia czy też ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, zastosowanie w sprawie mają przepisy działu IV ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Na tej podstawie skarżąca spółka powołując się na treść art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. wniosła o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu z uwagi na zaprzestanie naruszenia prawa i jego znikomą wagę. Skarżąca podkreśliła, że jako młoda spółka nie miała wiedzy o obowiązku zgłoszenia informacji do CRBR, gdyż nie jest to wiedza powszechna. Ponadto uzupełniła dane w CRBR niezwłocznie, gdy tylko dowiedziała się o zaistniałych brakach. W jej ocenie powyższe świadczy o spełnieniu przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w myśl art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. Wskazać należy, że organ wymierzając administracyjną karę pieniężną kierował się dyrektywami wymiaru kary pieniężnej wskazanymi w art. 189d k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Organ wymierzając stronie karę pieniężną, wziął pod uwagę wszystkie dyrektywy wymienione w przywołanym przepisie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że funkcją administracyjnej kary pieniężnej za omawiany delikt administracyjny jest nie tylko represja, ale także wzbudzenie wewnętrznego przekonania strony o konieczności respektowania na przyszłość obowiązku terminowego dokonywania zgłoszeń, a także związana z nią funkcja prewencyjna, albowiem celem kary jest przeciwdziałanie podobnym naruszeniom w przyszłości. Słusznie organ uznał za istotne to w związku z naruszeniem jakich przepisów nałożono te karę (tj. naruszeniem przepisów prawnych, przyjętych w walce z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu). Jak zwraca się uwagę w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, konieczność posiadania dokładnych i aktualnych danych dotyczących beneficjenta rzeczywistego jest kluczowym czynnikiem śledzenia przestępców, którzy w przeciwnym razie mogliby ukryć swoją tożsamość w strukturze korporacyjnej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1594/21). Co więcej skarżąca, jako spółka prawa handlowego, z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego staje się podmiotem profesjonalnym od którego wymaga się szczególnej staranności i znajomości przepisów prawa dotyczących funkcjonowania tego typu podmiotów. Nie można zatem zgodzić się z argumentacją skarżącej, iż przepisy dotyczące podania informacji do CRBR nie są wiedzą powszechną, ponieważ rejestrując spółkę prawa handlowego należało zapoznać się ze wszystkimi obowiązkami z tą czynnością związanymi, w szczególności że ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu obowiązuje od 2018 r., więc jej wejście w życie nie mogło zaskoczyć osób rejestrujących skarżącą spółkę. Kryterium oceny wagi naruszenia prawa jest także czas trwania tego naruszenia. W niniejszym przypadku zaś, jak już wcześniej wskazano, strona do momentu wszczęcia niniejszego postępowania nie dokonała ciążącego na niej obowiązku. Biorąc pod uwagę ciężar gatunkowy naruszenia (znaczenie niedopełnionego obowiązku), a także jego długotrwałość, organ zasadnie uznał, że doszło do poważnego (znaczącego) niedopełnienia obowiązków. W ocenie Sądu, organ wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie działał w granicach prawa i uzasadnił wysokość wymierzonej kary wskazując w sposób jasny i wyczerpujący przesłanki, którymi się kierował. W szczególności należy się zgodzić, że na wymiar kary miała wpływ rejestracja danych w CRBR niezwłocznie po powzięciu informacji o niedopełnieniu obowiązku. Ponadto organ prawidłowo dokonał analizy dotyczącej wpływu wysokości wymierzonej kary na płynność finansową spółki, z której wynika, że wymierzona kara nie wpłynie negatywnie na kondycję finansową podmiotu. Zdaniem Sądu analiza okoliczności dokonana przez organ nie jest wadliwa i mieści się w granicach obowiązującego prawa. Nałożona kara jest adekwatna do stwierdzonych w toku postępowania naruszeń przepisów prawa, które znajdują odzwierciedlenie w zebranym materialne dowodowym. W konsekwencji, w ocenie Sądu organ nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.