II SAB/Lu 131/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. zwrócić [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, którą wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. UZASADNIENIE Sygn. akt II SAB/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E W dniu 14 września 2022 r. (data nadania – k. 9) [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w L. wniosła za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność ww. organu w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na lokal użytkowy nr [...] w budynku wielorodzinnym mieszkalno-usługowym położonym przy ul. [...] w L.. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że pismem z dnia 17 listopada 2010 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin o podjęcie działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości związanych z samowolną przebudową pomieszczeń piwnicznych w ww. budynku. W 2014 r. sprawa została przekazana do prowadzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Lublinie. Organ ten od tamtej pory prowadzi sprawę opieszale i nie podejmuje czynności, do których zobowiązywany jest kolejnymi decyzjami organu II instancji. Spółdzielnia zaznaczyła, że w związku z bezskutecznym upływem terminów do załatwienia sprawy określonych w art. 35 k.p.a., w dniu 13 września 2022 r. wniosła ponaglenie do Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Do dnia sporządzenia skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie nie rozpatrzył jednak złożonego przez Spółdzielnię wniosku, ani też nie zawiadomił strony o przyczynach niedotrzymania terminów. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił, że sprawa zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na lokal użytkowy w budynku wielorodzinnym mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w L., została przekazana do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Lublinie (organu nadzoru budowlanego właściwego dla powiatu lubelskiego) mocą postanowienia Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2014 r., znak: ZOP-X.7720. 9.2014, w związku z wnioskiem o wyłączenie z tej sprawy, złożonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin (organu nadzoru budowlanego właściwego dla miasta na prawach powiatu – L.). W motywach tego wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin J. J. wskazała, że posiada spółdzielcze-własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w L., a także, że w latach 2008-2011 była członkiem Rady Nadzorczej [...]SM "[...]". Wraz z zaprzestaniem pełnienia funkcji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin przez J. J. oraz powołaniem nowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin, ustąpiły przesłanki wyłączenia wynikające z art. 25 § 1 oraz art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. W tej sytuacji Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 1 lipca 2022 r. nr PEA-X.7720.9.2022 wyłączył Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie od prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie oraz wyznaczył do jego prowadzenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Lublinie przy piśmie z dnia 5 lipca 2022 r, przekazał do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego miasta Lublin kompletne akta sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na wstępie zaznaczyć należy sądy administracyjne – stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze. zm.) – sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do treści art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że stan bezczynności zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie właściwy organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99 oraz z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1904/09 - dostępne w CBOSA). Uwzględniając powyższą definicję bezczynności oraz wynikający z art. 149 p.p.s.a. cel skargi na tę formę naruszenia prawa, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (opubl. ONSAiWSA 2020/6/79) przyjął, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest wystarczające przywołanie wyłącznie tezy powyższej uchwały, która została sformułowana w sposób adekwatny do treści przedstawionego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zagadnienia prawnego, lecz należy wziąć pod uwagę szerszy zakres rozważań przedstawionych w uzasadnieniu tej uchwały, z których wynika zasada, że za niedopuszczalną należy każdorazowo uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi – jak wyjaśnił NSA – być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przypomnieć, że skarżąca Spółdzielnia przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, złożonej w dniu 14 września 2022 r., uczyniła bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie w przekazanej temu organowi do prowadzenia – wskutek wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin – sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na lokal użytkowy nr [...] w budynku wielorodzinnym mieszkalno-usługowym położonym przy ul. [...] w L.. Z wyjaśnień przedstawionych w odpowiedzi na skargę wynika natomiast, że postępowanie we wskazanym przedmiocie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie, zakończyło się wraz z podjęciem przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego niezaskarżalnego postanowienia z dnia 1 lipca 2022 r. nr PEA-X.7720.9.2022, orzekającego o wyłączeniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie i przekazaniu sprawy do prowadzenia (z powrotem) Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego miasta Lublin. Skarga zarzucająca Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Lublinie bezczynność w ww. sprawie została zatem złożona już po zakończeniu przed tym organem postępowania w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że w dacie wniesienia skargi, będąca jej przedmiotem bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie, nie mogła już istnieć. W tym stanie rzeczy skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W związku z odrzuceniem skargi należy jednocześnie – stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – zwrócić stronie skarżącej uiszczony przez nią wpis sądowy w kwocie 100 zł. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.