II SA/Bk 590/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2023 r. nr 408.96/G-2/XV/23 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z 01 czerwca 2023 r. nr 408.96/G-2/XV/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, po rozpatrzeniu odwołania "A." Spółki z o.o. w B. (dalej jako: "skarżąca"), od decyzji Prezydenta Białegostoku z dnia 28.04.2023 r., znak: DGK-Il.6232.27.2022 nakładającej karę pieniężną za niewykonanie w 2020 roku obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, w kwocie: 1 152,90 zł (słownie: jeden tysiąc sto pięćdziesiąt dwa złote 90/100), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Organ I instancji nałożył na skarżącą karę w wysokości 1.152,90 zł za niewykonanie w 2020 roku obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W przedmiotowej decyzji organ I instancji stwierdził, że w 2020 roku podmiot łącznie odebrał 159,950 Mg odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, z czego uzyskał 43,03 % wymaganego poziomu, więc wyliczenie odpowiedniej masy odpadów komunalnych dla osiągnięcia 50 % poziomu, obliczył w następujący sposób: 26,36 Mg-43,03% x - 50 % 50 % x 26,36 Mg = 43,03 % Xx x=1318 Mg/43,03 x = 30,630 Mg W związku z powyższym, brakująca masa odpadów komunalnych, wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, zdaniem organu I instancji, wynosiła 4,27 Mg (30,63 Mg - 26,36 Mg = 4,27 Mg). Mając na uwadze powyższe, organ I instancji wyliczył wysokość kary dla przedsiębiorcy j.n.: 4,27 Mg X 270,00 zł - 1 152,90 zł. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzucił naruszenie: 1) "art. 189d k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewzięcie pod uwagę przez Organ I instancji, niezbadanie i nierozważanie w jakimkolwiek zakresie przy wymierzaniu kary, okoliczności wskazanych w tym przepisie, w szczególności w zakresie wagi i okoliczności naruszenia prawa, stopnia przyczynienia Odwołującego do powstania naruszenia prawa, a w konsekwencji nałożenie na Odwołującego kary administracyjnej w maksymalnej wysokości, jaką dopuszcza treść art. 9x ust. 3 ucpg, podczas gdy zachodzą określone w tym przepisie okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia Odwołującemu kary administracyjnej lub co najmniej - obniżenie jej wysokości; 2) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz błędne uznanie, że nie zachodzą postawy do odstąpienia od nałożenia na Odwołującego administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, gdyż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 189f § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a., podczas gdy zachodzą określone w tym przepisie okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia Odwołującemu kary administracyjnej lub co najmniej - obniżenie jej wysokości; 3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie przez Organ I instancji wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności niepodjęcie jakiejkolwiek inicjatywny dotyczącej materiału dowodowego w zakresie okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia Odwołującemu kary administracyjnej lub obniżenie jej wysokości, w wyniku błędnego uznania przez Organ, że art. 189f k.p.a. nie może być stosowany w przypadku wymierzania administracyjnej kary pieniężnej określonej w art. 9x ust. 2 pkt 1 ucpg, a w konsekwencji nałożenie na Odwołującego kary administracyjnej w maksymalnej wysokości, jaką dopuszcza treść art. 9x ust 3 ucpg, podczas gdy zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia Odwołującemu kary administracyjnej lub co najmniej - obniżenie jej wysokości; 4) art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie i niewzięcie pod uwagę przez Organ I instancji, niezbadanie i nierozważanie w jakimkolwiek zakresie przy wymierzaniu kary, okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia Odwołującemu kary administracyjnej lub obniżenie jej wysokości, w wyniku błędnego uznania, że art. 189f k.p.a. nie może być stosowany w przypadku wymierzania kary pieniężnej określonej w art 9x ust 2 pkt 1 ucpg, a w konsekwencji nałożenie na Odwołującego kary administracyjnej w maksymalnej wysokości, jaką dopuszcza treść art. 9x ust 3 ucpg, podczas gdy zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia Odwołującemu kary administracyjnej lub co najmniej - obniżenie jej wysokości; 5) art 107 § 3 k.p.a. poprzez skonstruowanie uzasadnienia decyzji bez wskazania faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w szczególności poprzez zaniechanie wskazania na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dowody Organ uznał, że nie ma podstaw do odstąpienia od wymierzenia Odwołującemu administracyjnej kary pieniężnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 01 czerwca 2023 r. nr 408.96/G-2/XV/23 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i podzielił ustalenia że, brakująca masa odpadów komunalnych w przypadku skarżącej spółki, wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosiła 4,27 Mg (30,63 Mg - 26,36 Mg = 4,27 Mg). Mając na uwadze powyższe, wysokość kary dla spółki wynosiła 4,27 Mg X 270,00 zł -1 152,90 zł. Podkreślono, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r. (sygn. 111 OPS 1/21) "Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj.: Dz. U. z 2021 r. poz. 888 z późn. zm.), stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.). (...) Zgodnie z dyrektywą wykładni lege non distinguente nec nostrum est distinguere przyjąć należy, że przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mogą mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów administracyjnych kar pieniężnych Rozdziału 4d ustawy". Oznacza to, że każdorazowo nakładając karę konieczne jest rozważnie możliwości odstąpienia od jej wymierzenia. Organ odwoławczy zaakcentował także, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy, organ I instancji przeprowadził analizę w zakresie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreślił jednak, że faktycznie w analizowanym przypadku, nie można mówić o zaprzestaniu naruszenia prawa - zgodnie z art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. Kara nakładana jest za nieosiągnięcie poziomów w danym roku sprawozdawczym. Ów stan rzeczy jest niezmienny, tzn. skoro skarżący nie osiągnął wymaganych prawem poziomów, to aktualnie nie jest w stanie tego zrobić, chyba że w kolejnym roku sprawozdawczym, ale ten z kolei będzie objęty odrębnym postępowaniem. Zdaniem organu odwoławczego pozbawione logiki są twierdzenia skarżącego, że skoro kara dotyczy etapu już zamkniętego, to należy uznać, że skarżący zaprzestał naruszenia prawa. Taki tok rozumowania jest całkowicie sprzeczny z przywoływanymi normami u.c.p.g. - sprawozdanie dotyczy okresu zamkniętego - za ten zamknięty okres nakładana jest kara. Zdaniem organu II instancji, bez znaczenia na możliwości odstąpienia od nałożenia kary jest również "stopień" nieosiągnięcia wymaganym prawem poziomów. Skarżąca uzasadnia, że inna jest sytuacja przedsiębiorcy, który w sposób rażący narusza swoje obowiązki inna zaś takiego, który nie osiągnął wymaganych prawem poziomów w niewielkim zakresie. Owa odmienność sytuacji przejawia się przede wszystkim w poziomie wymierzonej kary. Skoro Skarżąca jednak nie osiągnęła wymaganych prawem poziomów, to otrzymała karę adekwatną od naruszenia przepisów prawa - wyliczoną zgodnie normami u.c.p.g. Kara byłaby wyższa, gdyby naruszenie mało charakter rażący. Organ I instancji uzasadniał, że wyliczony pierwotnie poziom został przy zastosowaniu współczynnika z Krajowego Planu Gospodarki Odpadami i wyniósł 33,43% (brakująca masa odpadów - 13,07 Mg). Za rok 2020 przedsiębiorstwa świadczące usługę odbioru i transportu odpadów komunalnych na podstawie indywidualnych umów z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych były obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości, co najmniej 50%. Prezydent Miasta Białegostoku na etapie weryfikacji sprawozdania udostępnił przedsiębiorcy dane pochodzące z dokumentu pod nazwą "Badanie składu morfologicznego oraz ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w Białymstoku", na podstawie których firma miała możliwość dokonania obliczeń w oparciu o wskaźnik z ww. opracowania. Okoliczności tych nie kwestionuje sam Skarżący, który skorzystał z możliwości przedstawionych przez organ I instancji, co finalnie przełożyło się na uzyskanie poziomu w wysokości 43,03% (brakująca masa odpadów - 4,27 Mg). Naliczona ostatecznie kara administracyjna zmniejszona została o 2376, 00 zł (13,07 Mg - 4,27 Mg = 8,80 Mg x 270,00 zł = 2 376,00 zł). Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że sprawę rozpoznano wnikliwie i zastosowano tryb kary mniej uciążliwy przedsiębiorcy, w przypadku gdyby bowiem przyjęto i zaakceptowano wskaźnik z Krajowego Planu Gospodarki Odpadami, to wówczas wysokość kary administracyjnej wyniosłaby 3699,00 zł (13,07 Mg X 270,00 zł = 3 699,00 zł). Organ odwoławczy nie zgodził się także ze skarżącym, że nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów jest przez niego niezawinione. Skarżący wskazuje, że w zawartych umowach daje możliwość segregacji odpadów. Ale zauważyć należy, że segregacja odpadów zgodnie u.c.p.g oraz aktami prawa miejscowego jest obowiązkiem właściciela nieruchomości. Wymuszenie na właścicielach nieruchomości nieobjętych gminnym systemem gospodarki odpadami, segregacji odpadów powinno nastąpić poprzez odpowiednie zapisy umowne i ich egzekwowanie przez przedsiębiorcę dobierającego odpady. Nie można twierdzić, że w przypadku nieosiągnięcia wymaganych prawem poziomów przez przedsiębiorcę odbierającego odpady wyłączna wina leży po stronie właścicieli nieruchomości. Przy takiej interpretacji przepisy sankcyjne w przedmiotowym zakresie byłoby martwe. Logicznym jest bowiem, że recyklingowi poddawane są odpady zebrane selektywnie, sposób zaś gromadzenia odpadów zawsze leży po stronie właściciela nieruchomości. Na sankcje za brak osiągnięcia poziomów należy patrzeć od innej strony, otóż są one m.in. instrumentem mającym wymusić na przedsiębiorcy, który dobiera odpady, by aktywnie działał na rzecz segregacji odpadów, dokładał należytej staranności do konstrukcji umów i egzekwowania ich regulacji (nieodbieranie odpadów, kary umowne itp.). Odstąpienia od nałożenia kary nie uzasadniał również fakt, że Miasto osiągnęło w 2020 r. wymagane prawem poziomy recyklingu i przygotowania od ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. To, że inne, działające na terenie Miasta Białystok podmioty, wypełniły swoje obwiązki, nie może zwalniać z odpowiedzialności Skarżącego, który jak wynika z przedstawionych w decyzji obliczeń, nie osiągnął wymaganych prawem poziomów. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła Spółka i zarzuciła: I) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy decyzja Organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania szczegółowo wskazanych w odwołaniu, 2) art. 136 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzanie przez SKO dodatkowego postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez zbadanie następujących twierdzeń Skarżącego: a) że poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w postaci papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła za rok 2020 został przez Skarżącego osiągnięty w znacznym stopniu (43,03%), a do osiągnięcia celu wyznaczonego w przepisach (50,00%) zabrakło niewielkiej masy odpadów, tj. 4,27 Mg, naruszenie przez Skarżącego prawa jest więc znikome, b) Spółka nie ma możliwości przymuszenia właścicieli nieruchomości do przekazywania określonych ilości odpadów segregowanych, które są konieczne do osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu - odbiorca odpadów może jedynie zebrać tyle odpadów segregowanych, ile przekażą ich do odbioru właściciele nieruchomości, c) Skarżący podjął wszystkie dostępne mu działania w celu osiągnięcia wymaganego poziomu, d) Miasto Białystok (jako Gmina) w 2020 r. osiągnęła wymagany poziom recyklingu i przygotowanie do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, e) w wyniku nieosiągnięcia przez Skarżącego wymaganego poziomu nie doszło do powstania żadnej innej szkody; 3) art. 189d k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przy wymierzaniu kary, w tym poprzez nierozważnie możliwości zastosowania tych przepisów pomimo wskazaniu na takie uchybienie co do działania Organu I instancji w odwołaniu, a także nierozważenie przez SKO okoliczności wskazanych w tym przepisie, w szczególności w zakresie wagi i okoliczności naruszenia prawa, stopnia przyczynienia Skarżącego do powstania naruszenia prawa, a w konsekwencji nałożenie na Skarżącego kary administracyjnej w maksymalnej wysokości, jaką dopuszcza treść art. 9x ust. 3 ucpg, podczas gdy zachodzą określone w tym przepisie okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia Skarżącemu kary administracyjnej lub co najmniej - obniżenie jej wysokości, 4) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz błędne uznanie, że nie zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia na Skarżącego administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, gdyż kara dotyczy zamkniętego okresu, a więc zdaniem SKO Skarżący nie mógł zaprzestać naruszenia prawa, w sytuacji gdy pojęcie zaprzestania naruszania prawa nie należy utożsamiać z obowiązkiem przywrócenia przez stronę stanu zgodnego z prawem lub usunięciem skutków naruszenia prawa, a tym samym w niniejszej sprawie zachodzą określone w tym przepisie okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary administracyjnej lub co najmniej - obniżenie jej wysokości, 5) art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie przez SKO uzupełniającego postępowania dowodowego, w sytuacji niezebrania przez Organ I instancji wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności niepodjęcie jakiejkolwiek inicjatywy dotyczącej materiału dowodowego w zakresie okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia Skarżącemu kary administracyjnej lub obniżenie jej wysokości, w wyniku błędnego uznania przez Organ I instancji, że art. 189f k.p.a. nie może być stosowany w przypadku wymierzania administracyjnej kary pieniężnej określonej w art. 9x ust. 2 pkt 1 ucpg, a w konsekwencji nałożenie na Skarżącego kary administracyjnej w maksymalnej wysokości, jaką dopuszcza treść art. 9x ust. 3 ucpg, podczas gdy zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia Skarżącemu kary administracyjnej lub co najmniej - obniżenie jej wysokości, 6) art. 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewypełnienie kryterium prawidłowego uzasadnienia decyzji, brak uzasadnienia faktycznego opartego na dowodach, brak wskazania i uzasadnienia faktów, które SKO uznało za udowodnione i na jakiej podstawie, brak staranności SKO w podejmowanych czynnościach niezbędnych do dokładnego i obiektywnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia prowadzonego postępowania z uwzględnieniem zasad interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że nie ma podstaw do odstąpienia od wymierzenia Skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej. W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, a także o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 1 czerwca 2023 r. została bowiem wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego, a jej wydanie poprzedziło prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne, w związku z powyższym nie stwierdzono naruszeń prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") mogłyby stanowić podstawę wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r. poz. 2519 ze zm., dalej u.c.p.g.). Stosownie do art. 9g pkt 1 tej ustawy podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Jak przewidziano przy tym w art. 3aa pkt 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć za rok 2020 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Sposób obliczania poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2167), które znajduje w sprawie zastosowanie stosownie do art. 6 ustawy z 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2361). Zgodnie natomiast z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, 3) składowania. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, co wynika już z ust. 3, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Ostatnio wspomnianymi przepisami są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 2490), przy czym w roku 2020 uwzględnić trzeba także obwieszczenia Ministra Środowiska z 30 sierpnia 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2020 (M.P. z 2019 r., poz. 866 ze zm.). W realiach kontrolowanej sprawy bezsporne pozostaje, że skarżąca spółka nie osiągnęła w roku 2020 wymaganego przez art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wskazanych frakcji odpadów komunalnych, jak również nie jest kwestionowana wysokość odstępstwa od tego poziomu. Brakująca masa odpadów komunalnych, wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sprawie niniejszej, wyniosła 4,27 Mg (30,63 Mg - 26,36 Mg = 4,27 Mg). Skarżąca ostatecznie nie podważa także sposobu obliczenia wysokości kary pieniężnej w oparciu o art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. ust. 3 u.c.p.g. W tym zakresie pierwotna decyzja organu I instancji z dnia 5 stycznia 2023 r. która naliczyła karę w wysokości 6.995,70 zł została zmieniona na skutek wniesionego odwołania i organ I instancji decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. uwzględnił zarzuty spółki. Powyższe skutkowało ponownym naliczeniem kary, która zamknęła się kwotą tożsamą jak w zaskarżonej decyzji (k. 45 akt organu I instancji). Okoliczności te są zatem aktualnie bezsporne, zaś skarżąca spółka stara się wykazać, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 189d oraz art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. W tym zakresie pierwotnie organ I instancji nie rozważył możliwości odstąpienia od nałożenia kary, co skutkowało wydaniem decyzji kasacyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku w dniu 28 lutego 2023 r. (k. 29 akt organu I instancji). Na wstępie należy wskazać, że wbrew stanowisku skarżącej w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 189d K.p.a. Zgodnie z tym przepisem wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, która strona osiągnęła, lub strony, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Art. 189d K.p.a. przewiduje zatem okoliczności jakie organ administracji publicznej zobowiązany jest wziąć pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Tymczasem okoliczności takie w sprawie zostały już przez ustawodawcę uregulowane w art. 9 ust. 3 u.c.p.g. To ten ostatni przepis określa sposób obliczenia kary pieniężnej, jaka wymierzona została skarżącej. Jak przewiduje natomiast art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów Działu IV w tym zakresie nie stosuje się. Warto jednocześnie zauważyć, że w przypadku niektórych kar uregulowanych w art. 9x, art. 9xa, art. 9xaa, art. 9xb, art. 9y, czy art. 9z u.c.p.g. ustawodawca w art. 9zc tej ustawy nakazał dodatkowo wziąć pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Regulacją tą nie objęto jednak kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., co tylko dodatkowo potwierdza, iż w tym przypadku poza okolicznościami wynikającymi z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. wolą prawodawcy było, aby nie brać pod uwagę przy jej wymierzaniu żadnych innych okoliczności, niezależnie czy będą się one odnosić się do elementów przedmiotowych, czy podmiotowych deliktu administracyjnego. Bez znaczenia w konsekwencji pozostaje ta argumentacja skarżącej, w której w powołaniu na art. 189d K.p.a. zwraca ona uwagę na okoliczności naruszenia prawa, czy stopień przyczynienia się przez nią lub inne podmioty do powstania rzeczonego naruszenia. Zwłaszcza takie kwestie jak brak możliwości przymuszenia właścicieli nieruchomości do przekazywania określonych ilości odpadów segregowanych, które są konieczne do osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu czy też ich motywowania, pozostają bez żadnego wpływu na wymierzenie kwestionowanej kary pieniężnej. Wpływ bowiem świadomości i obowiązkowości społeczeństwa na realizację spornego obowiązku przez przepisy prawne jest bowiem pomijany. Organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę nie może opierać się na postulatach de lege ferenda stron postępowania, a zobowiązane są do przestrzegania powszechnie obowiązującego prawa, a prawo to – w tym konkretnym przypadku, przez brak możliwości sięgnięcia po rozwiązania z art. 189d K.p.a. – nie pozwala na uwzględnienie okoliczności wpływu na powstanie naruszenia, czy zawinienia strony przy wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej. Za niezasadne uznać wobec tego trzeba zarzuty naruszenia art. 136 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 6 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a, jakie sformułowane zostały w pkt 2, 5 i 6 skargi, szeroko odnoszące się do konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego. Skarżąca powołuje się w nich bowiem na okoliczności, których organ nie mógł uwzględnić stosując art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 u.c.p.g. Równie bezzasadny okazał się zarzut sformułowany na k.10 akt sprawy (uzasadnienie skargi), dotyczący postępowania w tym samym zakresie prowadzonym przez Wójta Gminy Turośń Kościelna, gdzie wskazano na znikomą wagę naruszenia, w sytuacji kiedy przesłanka ta wynika z art. 189d K.p.a, który w sprawie jak wyżej wykazano nie może mieć zastosowania. Chyba że przesłanka znikomej wagi naruszenia będzie oceniana na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. ale wówczas wymagane jest również zaprzestanie naruszenia prawa. Ponadto okoliczność, że inny organ administracji publicznej w innej sprawie uwzględnia okoliczności, które skarżąca chciałby, aby zostały uwzględnione w sprawie niniejszej pomimo wyraźnego brzmienia przepisów prawa materialnego, nie pozwala zarzucić organowi, który działa z zachowaniem porządku prawnego naruszenia zasady wzbudzania zaufania do organów władzy publicznej. Podkreślić przy tym należy, że sprawa niniejsza dotyczy odpadów komunalnych odbieranych na podstawie umów zawieranych z właścicielami nieruchomości. Oczywistym staje się w konsekwencji, iż realizacja przez skarżącą ciążących na niej ustawowych obowiązków, w tym obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., zależne było zwłaszcza od treści zawieranych umów, zaś odpowiednie w tym względzie ukształtowanie stosunków prawnych z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych obciąża bezpośrednio spółkę. Co więcej, skoro skarżąca znała dane podmiotów, od których odbierała odpady komunalne nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca podjęła indywidualne czynności informacyjne wobec tych podmiotów, będących przecież stronami zawieranych z nią umów. Skarżąca mogła podjąć działania zmierzające do jeszcze większego uświadomienia konkretnych kontrahentów o obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w okresie wykonywania zawartych z nimi umów. Istnieje zatem konieczność zawierania przez skarżącą spółkę takich umów z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych, które prowadziłyby do ograniczenia możliwości powstania kwestionowanego uchybienia. Analiza niniejszej sprawy wskazuje, że choć – jak wskazuje strona skarżąca - przewidziano w umowach obowiązek selektywnego zbierania odpadów przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, to jednocześnie nie wprowadzono żadnych mechanizmów służących zdyscyplinowaniu w realizacji tego obowiązku. Poszukiwanie przez skarżącą przyczyn powstania naruszenia prawa w okolicznościach zewnętrznych w takim przypadku nie zasługuje w żadnym razie na aprobatę. Przypomnieć także należy, że o treści aktów wykonawczych obowiązujących w okresie poprzedzającym okres objęty kontrolowaną decyzją, to jest o rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016, poz. 2167) uchylonego w tym zakresie pośrednio przez art. 6 w zw. z art. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Dz. U. z 2020, poz. 2361). W załączniku do tegoż rozporządzenia w tabeli nr 1 określono bowiem poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych wskazując, że dla frakcji papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło poziom ten wynosić miał odpowiednio od 10% w roku 2012, poprzez coraz większe wskaźniki w latach kolejnych, aż do 50% w roku 2020 r. Analogicznej treści regulacje znajdowały się także we wcześniejszym rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych. Z powyższych regulacji wprost wynika, że konieczność osiągania odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odnośnie niektórych frakcji odpadów komunalnych powinna była być znana profesjonalnym podmiotom zajmującym się zbiórką odpadów co najmniej od roku 2012 i już zawierając umowy na okres objęty kontrolowaną decyzją i realizując je strona skarżącą musiała mieć świadomość konieczności osiągnięcia tych poziomów, a mimo to zawarła odpowiednie umowy oceniając, iż wymagane prawem poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych są możliwe do osiągnięcia i nie zabezpieczając się w żaden sposób przed niewłaściwą realizacją umów przez wytwórców odpadów. Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż podnoszone przez skarżącą Spółkę kwestie związane z niemożliwością osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu zostały już uwzględnione przez ustawodawcę, który ustawą z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Dz. U. z 2020, poz. 2361) wstecznie złagodził te zaostrzone wymogi uprzednio wprowadzone z dniem 1 stycznia 2020 r. powracając w art. 3aa u.c.p.g. za rok 2020 do wymogów wynikających z przepisów obowiązujących do 21 grudnia 2019 r. Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, którą zmieniono treść art. 3b ust. 1 i dodano art. 3aa "zgodnie z proponowanymi przepisami gminy będą obowiązane osiągnąć za 2020 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Obecnie obowiązujące przepisy art. 3b, zgodnie z którymi przy obliczaniu poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia uwzględnia się całkowitą masę odpadów komunalnych, stanowią nadregulację prawa krajowego względem prawa Unii Europejskiej. Brak zmiany sposobu liczenia ww. poziomu za 2020 r. w konsekwencji może doprowadzić do strat budżetów gminnych z tytułu nakładanych przez Inspekcję Ochrony Środowiska kar szacowanych w skali całego kraju na ok. 900 mln zł. Stąd proponuje się w 2020 r. powrót do dopuszczalnej prawem wspólnotowym metody obliczania poziomów stosowanej w 2019 r. i latach wcześniejszych. W związku z powyższym dodano art. 3aa, który umożliwi gminom osiągnąć za 2020 r. poziom 50% recyklingu i przygotowania do ponownego użycia wyłącznie w odniesieniu do następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W art. 3aa określono wymagany poziom recyklingu dla odpadów budowlano-rozbiórkowych, który będzie wyliczany po raz ostatni za rok 2020.". Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi wskazać trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą wszystkie przesłanki, których dopiero kumulatywne wystąpienie pozwalałoby na odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. W uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 (dostępna w CBOSA, na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzono, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g., stosuje się art. 189f K.p.a. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę wydania decyzji kasacyjnej w niniejszej sprawie. Unormowanie zawarte w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. umożliwia odstąpienie od nałożenia kary, jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione dwie wymienione w nim przesłanki: po pierwsze, waga naruszenia prawa jest znikoma oraz po drugie, strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca w treści art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a nie wyjaśnił, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Warto jednocześnie odnotować, że słowo "znikomy" oznacza: "zbyt mały, niewielki, błahy, nieznaczny" (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 1281). W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy nie mamy do czynienia ze wskazaną w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. znikomą wagą naruszenia prawa. Brakujący poziom recyklingu nie jest znikomy, bowiem poziom recyklingu wynosił 43,03%, a więc różnica pomiędzy poziomem wymaganym (50%) a osiągniętym wyniosła aż 6,97%. Skarżąca uchybiła ciążącemu na niej z mocy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. obowiązkowi w niemal 1/6, to jest w blisko 16% wymaganego poziomu, co nie może być uznane za nieznaczne, niewielkie, czy błahe. Waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być przy tym oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu, jakim w tej sprawie jest zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. Egzekwowanie segregowania odpadów ma służyć ochronie środowiska i zdrowia ludzi. Wobec tego nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu w takim stopniu, jak ma to miejsce w rozważanym przypadku, nie może się jawić jako znikome. Bez znaczenia pozostaje to, że Miasto Białystok jako gmina w 2020 r. osiągnęła wymagany poziom recyklingu, skoro poziom osiągnięty przez spółkę wyraźnie odbiegał od poziomu wymaganego na gruncie art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Wprawdzie Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie zgadza się ze stanowiskiem, jakoby przy takim naruszeniu prawa, jak to podlegające ocenie, nie mogło dojść do zaprzestania naruszenia prawa, o którym stanowi art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., albowiem dotyczy to roku sprawozdawczego już zamkniętego, a już brak znikomego charakteru wagi tego naruszenia, o którym mowa była powyżej, uniemożliwiał sięgnięcie po rozwiązanie przewidziane w ostatnio przywołanym przepisie. Nadto mimo, że przesłanka zaprzestania naruszenia prawa została błędnie oceniona w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, to z pisma Urzędu Miejskiego w Białymstoku Departamentu Gospodarki Komunalnej z dnia 23 maja 2023 r. znak DDGK-II.6232.27.2022 skierowanego do organu odwoławczego w sposób jednoznaczny wynika, że skarżąca spółka również w kolejnych latach, tj. 2021 i 2022 również nie osiągnęła poziomu recyklingu odpadów komunalnych z odebranych odpadów od właścicieli nieruchomości na podstawie indywidualnych umów z terenu miasta Białegostoku (k.6 akt organu I instancji). Zarówno zatem znikomość naruszenia prawa, jak również przesłanka zaprzestania naruszenia prawa nie została w niniejszej sprawie spełniona. Trudno zatem mówić o możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w sytuacji niespełnienia przesłanek w nim zawartych. Jedynie zatem na marginesie wskazać należy, że nie można z góry wykluczyć zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. do kary pieniężnej wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Bez znaczenia pozostaje, że od roku 2021 zmianie uległ sposób liczenia wskaźnika, zmieniła się morfologia odpadów, czy to, że wymagany wskaźnik przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych uległ zmianie poprzez odniesienie tych wymagań do odpadów komunalnych jako całości (z wyłączeniem jedynie innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne), a nie jak uprzednio jedynie do określonych frakcji odpadów komunalnych. Obowiązujące przepisy przewidywały bowiem i nadal przewidują obowiązek osiągnięcia przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości za poszczególne lata określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (art. 9g pkt 1 u.c.p.g.), którego nieosiągnięcie – jako naruszenie prawa – konsekwentnie wiąże się z odpowiedzialnością administracyjną przewidzianą w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Zachodzi wobec tego ciągłość stanu prawnego, który jest podstawą dla oceny, czy podmiot odbierający odpady komunalne kontynuuje rok do roku delikt administracyjny, stanowiący naruszenie art. 9g pkt 1 u.c.p.g., czy zaprzestaje temu naruszeniu, co jest miarodajne dla stwierdzenia zaistnienia drugiej z przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Odnosząc się do argumentacji organów podkreślić należy, że przepis ten nie mówi o: "usunięciu naruszenia prawa", a o: "zaprzestaniu naruszenia prawa", zaś jedynie w razie użycia przez ustawodawcę pierwszego z tych zwrotów zasadne byłoby twierdzenie, że rok 2020 jest już okresem zamkniętym i strona nie mogła w żaden sposób oddziaływać na powstałe już naruszenie prawa. W kontrolowanej sprawie nie wyjaśniono wprawdzie w sposób należyty w uzasadnieniu decyzji obu instancji, czy doszło do zaprzestania naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., to jednak – wobec treści pisma Urzędu Miejskiego w Białymstoku Departamentu Gospodarki Komunalnej z dnia 23 maja 2023 r. znak DDGK-II.6232.27.2022, wątpliwości tut. Sądu nie budzi to, iż do zaprzestania naruszenia prawa nie doszło, zaś waga tego naruszenia nie miała charakteru znikomego i w tym względzie Sąd podziela ocenę organów – uchybienie przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. jakiego dopuściły się organy administracji publicznej przez ustosunkowanie się do tej okoliczności pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji powyższego nie może odnieść zamierzonego skutku ani zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189 a § 1 K.p.a. podniesiony w pkt 4 skargi, ani zarzut naruszenia art.189 d w zw. z art. 189a § 1 K.p.a. podniesiony w pkt 3 skargi. Sąd podziela bowiem stanowisko organów, że w sprawie z uwagi na brak spełnienia przesłanki znikomości wagi naruszenia prawa, a także zaprzestania naruszenia prawa, nie było możliwe skorzystanie z dobrodziejstwa przepisu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Podkreślić przy tym należy, że argumentacja stanowiąca podstawę wnioskowanego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwała na uwzględnienie. Stwierdzić bowiem trzeba, że to, iż w świetle powszechnie obowiązującego prawa nałożenie administracyjnej kary pieniężnej powodować może także inne negatywne następstwa, poza stricte finansowymi wynikającymi z konieczności jej uiszczenia, nie może mieć żadnego przełożenia na samą okoliczność jej nałożenia. Zresztą eksponowane w tym względzie obawy skarżącej odnoszące się do możliwości wykluczenia z postępowań o udzielenie zamówienia mają wyłącznie wymiar hipotetyczny. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), oddalił skargę.