I GZ 355/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 704/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 8 grudnia 2020 r. nr 27/2020/RF-I-SE.433.3.18.2020.AD w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 31 maja 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 704/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D. M. (dalej: skarżący, strona) na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z 8 grudnia 2020 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona stronie skarżącej 14 grudnia 2020 r. (co wynika ze zwrotnego potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych), skarga natomiast została nadana w urzędzie pocztowym 15 stycznia 2021 r., a zatem z uchybieniem terminu wskazanego w art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), który upłynął z dniem 13 stycznia 2021 r., co skutkowało wydaniem przez WSA postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 31 maja 2023 r., zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., polegające na odrzuceniu skargi złożonej przez skarżącego, pomimo, iż został zachowany prawidłowy termin do jej wniesienia. W zażaleniu podniesiono, że w ocenie skarżącego przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została faktycznie przekazana do rąk pełnomocnika 18 grudnia 2020 r. nie zaś – jak wynika to z postanowienia Sądu – 14 grudnia 2020 r. Przy odbiorze korespondencji w okresie okołoświątecznym miały bowiem miejsce częste omyłki polegające na pozostawieniu przez listonosza innej korespondencji niż ta, której faktycznie dotyczyło potwierdzenie odbioru, zaś przekazanie właściwej koperty faktycznie następowało później. Skarżący ponadto podkreślił, że upływ czasu miedzy doręczeniem decyzji a postanowieniem o odrzuceniu skargi uniemożliwia ustalenie przebiegu doręczenia przesyłki w drodze reklamacji u operatora pocztowego, którą można wnieść nie później niż 12 miesięcy od daty nadania przesyłki. W ocenie skarżącego również długotrwałość postępowania sądowoadministracyjnego, w tym podejmowane przez Sąd I instancji czynności i wydawane w sprawie orzeczenia, pozwalały oczekiwać, że skarga została wniesiona w terminie i zostanie merytorycznie rozpoznana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia Wniesienie skargi w terminie stanowi zatem jeden z warunków jej merytorycznego rozpoznania i powinno być przedmiotem badania Sądu I instancji. Skarga na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego wpłynęła do WSA w Warszawie 9 lutego 2021 r. (prezentata biura podawczego WSA na odpowiedzi organu na skargę, k. 13 akt sądowych). Na tej samej karcie zawarty został wniosek organu o odrzucenie skargi, uzasadniony na następnej karcie odpowiedzi na skargę właśnie uchybieniem terminowi do wniesienia skargi. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt V SA/Wa 1032/21, a w zarządzeniu wstępnym z 16 lutego 2021 r. (k. 1) wskazano, że po uzupełnieniu braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed WSA akta należy przedstawić sędziemu sprawozdawcy w przedmiocie wniosku organu o odrzucenie skargi. Postanowieniem z 29 lipca 2021 r. WSA odrzucił skargę wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych. Następnie w wyniku wniesionego zażalenia postanowieniem z 24 stycznia 2022 r. Sąd I instancji uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi. Po ponownym zarejestrowaniu sprawy pod sygn. akt V SA/Wa 704/22 zarządzeniem z 16 maja 2022 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z 7 lipca 2022 r. odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 listopada 2022 r. sygn. akt I GZ 405/22 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA z 7 lipca 2022 r. Ostatecznie WSA w Warszawie objętym zażaleniem postanowieniem z 31 maja 2023 r. odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przedstawiony powyżej tok postępowania przed Sądem I instancji wskazuje, że zagadnienie terminu wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie, pomimo wniosku o odrzucenie skargi zawartego w odpowiedzi na skargę, przez ponad dwa lata nie było przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu. Co więcej, w tym czasie procedowano w zakresie uzupełnienia wpisu od skargi (czym naruszono art. 222 p.p.s.a., w myśl którego nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu) czy nad wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Postępowanie Sądu I instancji naruszało zatem art. 7 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Wydanie przez WSA w Warszawie postanowienia o odrzuceniu skargi po upływie terminu, w którym na podstawie art. 92 ust. 3 ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 1640) można wnieść reklamację z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, spowodowało, że skarżący nie mógł w postępowaniu zażaleniowym podjąć próby zakwestionowania daty doręczenia decyzji w ramach procedury reklamacyjnej przewidzianej w Prawie pocztowym. Zasadne jest przyjęcie zatem za prawdziwe twierdzeń skarżącego odnośnie daty doręczenia zaskarżonej decyzji zawartych we wniesionym zażaleniu i uznanie, że skarga na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z 8 grudnia 2020 r. została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.