III OSK 1784/21
Sądy administracyjne2022-10-12
Sygnatura
III OSK 1784/21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2022-10-12
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Dariusz ChacińskiRafał StasikowskiTamara Dziełakowska
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Częstochowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 marca 2019 r. sygn. akt IV SAB/Gl 217/18 w sprawie ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Częstochowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 12 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt IV SAB/Gl 217/18) po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Częstochowie (dalej jako organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej:
1) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszaniem prawa;
2) zobowiązał organ do załatwienia wniosku strony skarżącej z 23 sierpnia 2017 r. w terminie 14 dni;
3) w pozostałym zakresie oddalił skargę;
4) zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Wnioskiem z 23 sierpnia 2017 r. skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Częstochowie o udostępnienie informacji publicznej:
- ile w złotych polskich wynosił koszt obsługi prawnej (włączając czas konsultacji, sporządzenie i gromadzenie dokumentacji, w tym sporządzenie pism procesowych oraz koszt zastępstwa procesowego) w sprawach o sygn. akt: [...] oraz apelacji wniesionej przez MOPS od wyroku we wskazanej sprawie,
- ile w złotych polskich MOPS wydał na obsługę prawną spraw (z wyłączeniem wyżej wymienionych), które prawomocnym wyrokiem sąd pracy rozstrzygnął na niekorzyść MOPS – licząc od sierpnia 2015 r.,
- o wydanie kserokopii wszystkich umów wraz z aneksami na obsługę prawną obowiązujących w okresie od sierpnia 2015 r., do chwili obecnej. Ze względy na jawny charakter przetargów i/ lub konkursów na wymienioną usługą wskazał, że wnosi o niedokonywanie anonimizacji danych w umowach.
W odpowiedzi organ pismem z 6 września 2017 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie:
1. przed którym sądem toczyła się sprawa o sygn. [...] wskazana w podaniu,
2. konkretnych spraw, które toczyły się przed sądami pracy (poza sprawą o sygnaturze [...]), co do których oczekuje określenia kosztów obsługi prawnej.
W powyższym piśmie organ poinformował skarżącego, że uzupełnienie wniosku powinno nastąpić w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia w tym zakresie wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie organ poinformował skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu na rozpatrzenie wniosku.
Pismem z 13 września 2017 r. skarżący ponownie złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej:
- ile w złotych polskich wynosił koszt obsługi prawnej (włączając czas konsultacji, sporządzenie i gromadzenie dokumentacji, w tym sporządzenie pism procesowych oraz koszt zastępstwa procesowego) sprawy o sygn. akt [...], która toczyła się przed Sądem Rejonowym w Częstochowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych a następnie wskutek apelacji wniesionej przez MOPS rozpatrywanej przez Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych- sygn. akt [...]. Jeśli organ był stroną w sprawie o sygn. akt [...] w sądzie innym niż sąd pracy w Częstochowie, to proszę o wskazanie w złotych polskich ile wynosiła obsługa prawna tej sprawy,
- ile w złotych polskich Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Częstochowie wydał łącznie na obsługę prawną wszystkich spraw, nie każdej z osobna (z wyłączeniem wyżej wymienionych), które prawomocnym wyrokiem sądy pracy rozstrzygnęły na niekorzyść MOPS – licząc od sierpnia 2015 r.,
- o wydanie kserokopii wszystkich umów wraz z aneksami na obsługę prawną obowiązujących w okresie od sierpnia 2015 do chwili obecnej. Ze względy na jawny charakter przetargów i/ lub konkursów na wymienioną usługą wnioskodawca zwrócił się o niedokonywanie anonimizacji danych w umowach.
Pismem z 6 października 2017 r. organ poinformował wnioskodawcę, że jego wniosek z 23 sierpnia 2017 r., uzupełniony pismem (wnioskiem) z 13 września 2017 r. został pozostawiony bez rozpoznania.
Skargę na bezczynność organu złożył M. P.
W odpowiedzi na skargę organ uznał ją za niezasadną.
Wskazując na art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że udostępnieniu podlega informacja o wysokości kwoty wypłaconej ze środków publicznych z tytułu wykonania usługi na rzecz strony umowy. Jak wynika z orzecznictwa, umowy cywilnoprawne finansowane ze środków publicznych stanowią informację publiczną, gdyż odnoszą się one do sprawy publicznej. Informacje o fakcie zawarcia umowy przez podmiot publiczny, o podmiotach, z którymi podmiot publiczny zawarł umowy, ich dat oraz kwot wypłaconych lub planowanych do wypłacenia na podstawie tych umów – nie stanowią informacji technicznej, technologicznej czy organizacyjnej przedsiębiorstwa.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, zarówno adresata wniosku można zakwalifikować, jako podmiot legitymowany prawnie do jego załatwienia, jak i jego treść, jako informację publiczną, skoro jest związana z funkcjonowaniem organu. Analiza toku postępowania prowadzi do konkluzji, że organ dopuścił się bezczynności, gdyż nie uwzględnił w całości żądania zawartego we wniosku strony. "Tłumaczenie organu, że nie mógł tego uczynić gdyż protokoły odbioru, faktury, karty przekazania odpadów nie są dokumentami urzędowymi, nie niosą komunikatów w sprawach publicznych nie uwolniło go od skutecznego zgłoszenia zarzutu bezczynności". Jak zauważył Sąd, w sytuacji skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań:
a) udzielić informacji publicznej (w formie czynności materialno – technicznej), gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia,
b) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 ww. ustawy), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2);
c) odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16), w formie decyzji administracyjnej;
d) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy.
Zgodnie z art. 13 ustawy organ działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy.
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ocena konkretnego dokumentu pod kątem spełniania wymogów informacji publicznej powinna być dokonywana w świetle procedury, w trakcie której dokument został wytworzony. Nie tylko sama ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie może uchybiać w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulującym te kwestie.
Wskazując na art. 13 i art. 14 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że ewentualne uzupełnianie braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 64 § 2 K.p.a. może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej organ zmierza bezpośrednio do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji bądź o umorzeniu postępowania, a więc jest zobligowany do stosowania procedury administracyjnej, a nie jest możliwe wydanie tej decyzji bez uzupełnienia braku formalnego. Dotyczy to jednak wyłącznie braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikających z niedopełnienia wymagań ściśle określonych w przepisach prawa, np. w postaci braku podpisu osoby składającej wniosek bez którego wniosek ten nie jest zdolny do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania administracyjnego. Dopiero w sytuacji odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania, adresat wniosku zobowiązany jest do wszczęcia z urzędu postępowania jurysdykcyjnego i zakończenia go poprzez wydanie decyzji administracyjnej przewidzianej w art. 16 ust. 1 ustawy. W konsekwencji tego, tylko w tych przypadkach, uprawniony jest do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Oceniając natomiast stwierdzoną bezczynność, Sąd pierwszej instancji uznał, że organ pozostawał błędnie w przekonaniu o braku podstaw do dalszego działania w przedmiocie żądanych informacji. Nie można zatem stwierdzonej bezczynności przypisać cechy rażącego naruszenia prawa. Organ działał w usprawiedliwionej zwłoce wskazując tak tok, jak i mylną ocenę prawną toku procedowania, co także uzasadnia odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny. Dlatego też w tej części skargę oddalono.
Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji orzekł, jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i jak w pkt 2 na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie stosownie do obowiązku wynikającego z art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Częstochowie, zaskarżając wyrok co do pkt 1, 2 oraz 4, tj. w zakresie uznania, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznawaniu wniosku o dostęp do informacji publicznej oraz zobowiązania do załatwienia wniosku z 23 sierpnia 2017 r. w terminie 14 dni. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że "Organ nie uwzględnił w całości żądania, zawartego we wniosku strony o udostępnienie jej, ani też nie działał w prawnie określonych w ustawie o dostępie do publicznej formach. Tłumaczenie organu, że nie mógł tego uczynić, gdyż protokoły odbioru, faktury, karty przekazania odpadów nie są dokumentami urzędowymi, nie niosą komunikatów w sprawach publicznych nie uwolniło go od skutecznego zgłoszenia zarzutu bezczynności" podczas gdy uzasadnienie orzeczenia w tym zakresie w żaden sposób nie odnosi się do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a zatem nie wiadomo czy uzasadnienie orzeczenia nie zostało sporządzone w oparciu o nieprawidłowe ustalenia, a ustalenie tych rozbieżności na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe, co w rezultacie uniemożliwia kontrolę instancyjną tego orzeczenia;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w z w. z art. 64 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że "ewentualne uzupełnienie braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 64 § 2 k.p.a. może następować jedynie w sytuacji, gdy zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej organ zmierza bezpośrednio do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania, a więc jest zobligowany do stosowania procedury administracyjnej, a nie jest możliwe wydanie tej decyzji bez uzupełnienia braku formalnego", podczas gdy art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że do decyzji odmawiających udzielenia dostępu do informacji publicznej lub umarzających postępowanie stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem i w przypadku, gdy wnioskodawca nie sprecyzował wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co powoduje, że organ będący w dyspozycji tych danych może udostępnić dane w innym zakresie niż wynika to z treści (nieprecyzyjnego) wniosku, a zatem organ jest uprawniony do żądania od wnioskodawcy sprecyzowania jego wniosku w trybie art. 64 § 2 K.p.a. w celu weryfikacji zasadności tego żądania przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia.
Wskazując na powyższe zarzuty, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, zasądzenie "od organu na rzecz skarżącego" kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz o wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z 6 lipca 2022 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe (brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym), o czym poinformowano strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego artykułu, stwierdzić trzeba, że podstawowe zagadnienie ujawnione na tle niniejszej sprawy dotyczyło ustalenia, czy do wniosku o udostępnienie informacji publicznej można stosować tryb określony w art. 64 § 2 K.p.a., a w konsekwencji tego, czy wniosek o udzielenie informacji publicznej, który nie został uzupełniony przez wnioskodawcę w tym trybie, można pozostawić bez rozpoznania, tak jak uczynił to organ w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Odpowiedź na to pytanie, przesądzi z kolei, czy organ pozostawał w bezczynności, gdyż nie odniósł się do wniosku w sposób przewidziany przez ustawę z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, czy też był uprawniony do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Analizując powyższe zagadnienie, zauważyć należy, że jego ocena nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wielokrotnie wskazywano, wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym, bowiem nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 K.p.a. Na tym etapie postępowania nie stosuje się też przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosku nie trzeba uzasadniać, bowiem art. 2 ust. 2 ustawy zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Ograniczenie zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że postępowanie o udostępnienie informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. Kodeks postępowania administracyjnego ma natomiast zastosowanie w przypadku, w którym organ zmierza do wydania decyzji. Wówczas jego przepisy znajdą zastosowanie także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Treść art. 16 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej, z którego wynika, że do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy K.p.a., należy odczytywać przyjmując, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Zatem jedynie w przypadku wydawania decyzji odmownej organ jest związany przepisami K.p.a., co wynika z art. 16 ust. 1 i art. 13 ustawy z 6 września 2001 r. (por. wyroki NSA: z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 873/15, 26 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2534/16, 27 września 2017 r. sygn. akt I OSK 7/17, 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 430/17, 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 758/16, 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 2957/17, 23 września 2022 r. sygn. akt III OSK 2024/21 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tego też względu rację miał Sąd pierwszej instancji, kwestionując w niniejszej sprawie prawidłowość sposobu zakończenia postępowania o udzielenie informacji publicznej poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. Analizując natomiast argumentację skargi kasacyjnej przytoczoną na tle analizowanego zarzutu, zauważyć należy, że pomija ona przede wszystkim charakter postępowania o udzielenie informacji publicznej, a więc to że wniosek o jej udzielenie nie jest wnioskiem wszczynającym postępowanie w sprawie administracyjnej. Brak jest również jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, że organ zmierzał do wydania decyzji odmownej lub umarzającej postępowanie na podstawie art. 16 ust. 1 ww. ustawy. Jak wynika bowiem z pisma organu z 6 października 2017 r. wyłączną przyczyną pozostawienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej było nieuzupełnienie, pomimo wezwania, braków wniosku.
Podkreślić natomiast należało, że poza zakresem zaskarżenia pozostawała ocena Sądu pierwszej instancji o niezasadności wezwania przez organ do uzupełnienia wniosku, jak również to że żądane we wniosku informacje stanowią informację publiczną. Jak wyraźnie bowiem wskazał Sąd pierwszej instancji "podkreślania wymaga, że zdaniem Sądu, zarówno adresata wniosku można zakwalifikować, jako podmiot legitymowany prawnie do jego załatwienia jak i jego treść, jako informację publiczną, skoro jest związana z funkcjonowaniem organu, co nakazuje procedowanie w jej granicach". Skoro natomiast ocena ta nie została podważono w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie mogła być przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. I chociaż rację ma organ, że Sąd pierwszej instancji w sposób niezrozumiały odwołał się przy tym do "protokołów odbioru, faktury, karty przekazania odpadów", czym uchybił normie art. 141 § 4 P.p.s.a., to jednak w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną błąd ten nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), a więc nie mógł stanowić podstawy do uchylenia skarżonego wyroku. Z całości kontrolowanego wyroku wynika bowiem, że Sąd pierwszej instancji bezsprzecznie uznał organ za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, zaś informacje których udostępnienia domagał się we wniosku skarżący za informację publiczną, nakazując organowi jego procedowanie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze wobec braku zasadności zarzutów podniesionych w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090). Zgodnie z ww. regulacją "[w] okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy (...)", w okresie tym "wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu". Stosownie do ustępu 3 ww. artykułu "[p]rzewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznanie sprawy było konieczne z uwagi na długość toczącego się postępowania sądowego. Nadto ze względów technicznych nie jest możliwe we wszystkich sprawach, w których nie zrzeczono się rozprawy, przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym było w ocenie NSA rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia. Strony uprzedzono o takim trybie rozpoznania sprawy i umożliwiono im zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie pisemnie.