II GW 110/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty M. z dnia 18 września 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Międzychodzkim a Starostą D. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 18 września 2023 r. Starosta Międzychodzki, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Drawskim przez wskazanie jako organu właściwego Starosty Szczecineckiego do załatwienia sprawy w przedmiocie cofnięcia P. B. (strona) uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że dniu [...] lipca 2023 r. do Starostwa Powiatowego w Międzychodzie przesłano zawiadomienie Starosty Drawskiego o przekazaniu sprawy w przedmiocie cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami. Wraz z zawiadomieniem Starosta Drawski przekazał wyrok Sądu Rejonowego w Szczecinku z dnia [...] maja 2023 r., sygn. akt [...] z orzeczonym wobec strony zakazem prowadzenia pojazdów, w celu wykonania środka karnego. Z pisma Sądu Rejonowego w Szczecinku oraz systemu CEPiK wynikało, że miejscem zameldowania (zamieszkania strony) jest M., ul. C. [...]. Po przekazaniu zawiadomienia wnioskodawca podjął czynności sprawdzające co do ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania strony, która w odpowiedzi na wezwanie wskazała, że zamieszkuje pod adresem: ul. W. [...], [...] Szczecinek. W odpowiedzi na wniosek Starosta Drawski podzielił stanowisko wnioskodawcy o powinności wykonaniu środka karnego, wskazanego w wyroku Sądu Rejonowego w Szczecinku, sygn. akt [...], przez Starostę Szczecineckiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przedłożony do rozstrzygnięcia negatywny spór o właściwość wykazuje poważne braki i niespójności w zakresie ustalenia podstawy faktycznej, uniemożliwiając Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu stwierdzenie, że strony postępowania pozostają, w świetle art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w realnym i aktualnym sporze co do sposobu rozumienia i stosowania relewantnej regulacji kompetencyjnej. Przedmiotem sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego jest rozbieżność stanowisk co najmniej dwóch organów administracji publicznej w przedmiocie wykładni i stosowania regulacji wyznaczającej właściwość tych organów na tle tożsamej, konkretnej i indywidualnej sprawy administracyjnej, która stała się przedmiotem postępowania. Rozstrzygnięcie merytoryczne tego rodzaju sporu prawnego polega na wskazaniu adresata kompetencji do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej. Wniosek o rozstrzygnięcie tego rodzaju sporu nie może natomiast zmierzać do wyjaśnienia wątpliwości lub niepewności organów co do sposobu działania w sprawie na tle niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych regulacji kompetencyjnej, której treść organy rekonstruują jednakowo. Powstające między organami różnice poglądów co do sposobu stosowania danej regulacji kompetencyjnej, niebędące konsekwencją rozbieżności w wykładni tej regulacji, mogą świadczyć o określonych brakach w zakresie ustalenia podstawy faktycznej lub prawnej załatwienia sprawy albo o niepodjęciu koniecznych czynności procesowych zmierzających do określenia przedmiotu postępowania. Powstanie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego musi być zatem poprzedzone precyzyjnym, wnikliwym i szczegółowym ustaleniem stanu prawnego i faktycznego sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w postępowaniu w sprawach sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych Naczelny Sąd Administracyjny nie ustala samodzielnie stanu faktycznego sprawy, lecz orzeka – zgodnie z zasadą ogólną (art. 133 § 1 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a.) – na podstawie akt sprawy. Ustalenie stanu faktycznego sprawy wywołanej sporem kompetencyjnym lub sporem o właściwość należy zatem do organów będących stronami postępowania. Dopiero pełne i wyczerpujące ustalenia faktyczne mogą stać się podstawą do dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny określenia prawidłowej wersji wykładni i zastosowania na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy administracyjnej regulacji kompetencyjnych, które stanowią przedmiot sporu organów administracji publicznej. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu nie może również zmierzać do wyjaśnienia wątpliwości lub niepewności organów co do sposobu działania w sprawie na tle niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych regulacji kompetencyjnej, której treść organy rekonstruują jednakowo. W sytuacji gdy stan faktyczny sprawy, na tle której zaistniał spór o rozgraniczenie kompetencji organów, nie został ustalony jednoznacznie (a zatem spór jest w istocie sporem co do faktów, a nie co do prawa), nie można mówić o powstaniu sporu w rozumieniu art. 4 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z 24 marca 2013 r., sygn. akt II GW 9/15; postanowienie NSA z 26 września 2014 r., sygn. akt II OW 64/14; postanowienie NSA z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GW 4/16). Analiza przedłożonych przez wnioskodawcę akt sprawy dowodzi jednoznacznie, że rozstrzygnięcie pozytywne przedmiotowego sporu nie jest możliwe w świetle wskazanego w treści wniosku zakresu podmiotowego sporu oraz przedstawionego stanu faktycznego sprawy. Starosta Powiatu Międzychodzkiego jako wnioskodawca z jednej strony wskazał jako stronę przeciwną Starostę Drawskiego, z drugiej zaś wyraźnie stwierdził, że aktualne miejsce zamieszkania podmiotu, którego dotyczy sprawa cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, mieści się w obszarze właściwości Starosty Szczecineckiego (ul. W. [...], Szczecinek). Oznacza to, że strona przeciwna wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość została wskazana błędnie, a przedstawiony stan faktyczny jest niezgodny z treścią żądania wniosku. Nie było natomiast wystarczające wskazanie w treści wniosku jako "organu zainteresowanego" Starosty Szczecineckiego, który nie uczestniczył formalnie w sporze o właściwość przed złożeniem wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 i art. 166 oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek.