II OSK 1730/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. G. i M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2484/21 w sprawie ze skargi E. G. i M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2021 r., znak: [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2484/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. G. i M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (zwanego dalej "Kolegium") z dnia 24 września 2021 r., znak KOC/4437/Zs/20, którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia 17 sierpnia 2020 r., znak UD-II-WAB.7120.53.2020.JRA, o odmowie wydania skarżącym – na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1a, 2, 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 716, z późn. zm., "u.w.l.") – zaświadczenia o samodzielności "lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] oraz przynależnej do tego lokalu komórki lokatorskiej nr [...]". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący zarzucając naruszenie: 1. art. 2 ust. 2 u.w.l. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dokupienie komórki lokatorskiej nie rodzi obowiązku wydania kolejnego zaświadczenia o samodzielności lokalu; 2. art. 2 ust. 4 u.w.l. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem przez Sąd, że w sprawie nie ma konieczności uzyskiwania nowego zaświadczenia o samodzielności lokalu; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazali, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; 4. art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące niewyjaśnieniem istotnych dla sprawy okoliczności, pomimo iż nie spowodowałoby to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazując na powyższe E. G. i M. C. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wystąpili także o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Postanowienia objęte kontrolą Sądu pierwszej instancji miały za przedmiot odmowę wydania zaświadczenia. Wiązały się z wnioskiem skarżących z dnia 24 lipca 2020 r., sprecyzowanym pismem z dnia 7 sierpnia 2020 r., w którym wnieśli oni o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] oraz przynależnej do tego lokalu komórki lokatorskiej nr [...]. W tym miejscu trzeba wskazać, że E. G. i M. C. wykazali, że opisany wyżej lokal mieszkalny stanowi ich własność i znajduje się w budynku oddanym do użytkowania oraz że w budynku tym znajduje się także wymieniona komórka lokatorska o powierzchni nr [...] o powierzchni 2,40 m2. Skarżący nie wykazali natomiast, aby komórka lokatorska miała przynależeć do lokalu mieszkalnego. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia zarzutów naruszenia art. 2 ust. 2 i 4 u.w.l. Zgodnie z tymi przepisami: "Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne" (ust. 2), natomiast: "Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż [...]" (ust. 4). Skarżący kasacyjnie twierdzą, że komórkę lokatorską nr [...] nabyli, natomiast wszelkie wątpliwości odnośnie tej kwestii powinny być rozstrzygnięte przez organy względnie, przez Sąd pierwszej instancji w uzupełniającym postępowaniu dowodowym. Tą ostatnią proceduralną tezę wspierają zresztą pozostałe zarzuty naruszenia: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 106 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozumiejąc skarżących, którzy zapewne dążą do uporządkowania spraw majątkowych związanych z posiadanym lokalem mieszkalnym, zwraca uwagę, że pozostają oni zasadniczo w błędnym przekonaniu, że komórkę lokatorską nr [...] skutecznie nabyli. W każdym razie do takiej oceny skłania materiał zebrany w aktach niniejszej sprawy. Jak trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zagadnienie obrotu pomieszczeniami przynależnymi było przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 15 listopada 2018 r., o sygn. akt III CZP 52/18 (OSNC 2019, nr 9, poz. 89.), który wyjaśnił, że dopuszczalne jest zbycie pomieszczenia przynależnego do lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość wraz z odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej w celu przyłączenia tego pomieszczenia do innego lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość i położonego w granicach tej samej wspólnoty mieszkaniowej; do dokonania w ten sposób podziału prawnego lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość wymagana jest zgoda właścicieli lokali wyrażona w formie uchwały, o której stanowi art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 716 z późn. zm.). W realiach niniejszej sprawy skarżący fakt nabycia prawa do komórki lokatorskiej nr [...] wywodzą z umowy z dnia 29 listopada 2017 r., nr ZZ-BUCZ/109923/U zawartej pomiędzy nimi a [...] S.A. z siedzibą w [...] . Umowa te jednak nie ma formy aktu notarialnego i nie przenosi na nich własności komórki lokatorskiej. Skądinąd w § 4 pkt 1 tej umowy wyraźnie wskazano, że: "Strony zgodnie ustalają, że w terminie 6 miesięcy od daty wpłaty 100% wartości przedmiotu umowy, zawarty zostanie aneks (korekta) do umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w Warszawie w formie aktu notarialnego, w którym Kupującemu przydzielona zostanie komórka lokatorska oznaczona nr [...] ". W sprawie nie doszło do naruszenia art. 2 ust. 2 i 4 u.w.l. ani też wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przede wszystkim nie kwestionował i nie przedstawił błędnej wykładni pojęć zawartych w wymienionych przepisach u.w.l.. Natomiast przywołując uchwałę Sądu Najwyższego o sygn. akt III CZP 52/18 dał do zrozumienia, że nabycie komórki lokatorskiej, choć jest możliwe, musi nastąpić przy dopełnieniu wymogów określonych prawem. Sąd pierwszej instancji trafnie wywodził też, że w sprawie o wydanie zaświadczenia organ nie ustala praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, lecz wyłącznie poświadcza fakty lub stan prawny. W niniejszej sprawie organ nie posiada – jak wynika z akt – dokumentów, które wskazywałyby, że doszło do skutecznego nabycia komórki lokatorskiej nr [...] przez skarżących, w celu powiązania jej z prawem do lokalu mieszkalnego nr [...] . Już z tego powodu nie mógł zatem wydać zaświadczenia o samodzielności wymienionego lokalu mieszkalnego wraz z komórką lokatorską nr [...] . Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny zwraca skarżącym jeszcze raz uwagę na treść § 4 pkt 1 zawartej przez nich umowy z dnia 29 listopada 2017 r. To właśnie wykonanie tego postanowienia umowy wydaje się być właściwą drogą, aby uregulować – także formalnie – kwestię przynależności komórki lokatorskiej nr [...] w kontekście prawa do lokalu mieszkalnego. Ubocznie Sąd dostrzega też, że przykładowe załączone przez skarżących do skargi zawiadomienie dotyczące zmian w księdze wieczystej innego lokalu w tym samym budynku zawiera właśnie wzmiankę o akcie notarialnym zmiany umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu. To właśnie stało się podstawą wpisu dodatkowej komórki lokatorskiej jako pomieszczenia przynależnego w księdze wieczystej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a.