I FSK 1676/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, Protokolant Jan Żołądź, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 1499/21 w sprawie ze skargi B. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 3 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz B. S.A. z siedzibą w K. kwotę 8.100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1499/21, ze skargi B. S.A. w K., powoływanej dalej jako "skarżąca", uchylił Decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 3 września 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2015 r. (wyrok ten oraz orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl.) Z wyrokiem tym nie zgodził się organ, który reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę kasacyjną skierowaną przeciwko całości orzeczenia. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 187 w zw. z art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), powoływanej dalej jako "O.p.", poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, w szczególności, że nie zostały przeprowadzone wnioskowane przez stronę dowody, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do ustalenia stanu faktycznego i dokonania jego oceny prawnej; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez sąd, iż organ naruszył prawo w sposób mający wpływ na wynik postępowania, podczas gdy organ nie naruszył przepisów prawa i odnośnie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2015 r. i październik 2015 r. orzekał w terminie, gdzie skutecznie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych; 3. art. 199a § 3 O.p. poprzez błędne uznanie, że organ zaniechał skierowania do sądu powszechnego wniosku o ustalenie treści stosunku prawnego pomiędzy skarżącą a P. S.A., powoływanej dalej jako "kontrahent", w tym nie ustalił skuteczności potrącenia wierzytelności skarżącego z wierzytelnościami jej kontrahenta, podczas gdy treść stosunku prawnego pomiędzy kontrahentami nie budzi wątpliwości. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że: – w niniejszej sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2015 r., podczas gdy w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym podatnik został powiadomiony; – wszczęcie i prowadzenie postępowania karnego skarbowego miało instrumentalny charakter, którego celem było wydłużenie okresu przedawnienia (jego zawieszenie) umożliwiające organom podatkowym wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na przyjęciu, że organ naruszył powyższy przepis, podczas gdy organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie. Mając na względzie powyższe organ wniósł o uchylenie w całości skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych i o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania i o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej organ zmierzał do zakwestionowania twierdzenia sądu pierwszej instancji, że zobowiązania podatkowe skarżącej za wrzesień i październik 2015 r. uległy przedawnieniu, zaś w pozostałym zakresie - odnośnie sierpnia 2015 r. – organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego na uzasadnienie swojego stanowiska, że nie doszło do wzajemnej kompensaty wierzytelności pomiędzy skarżącą a kontrahentem. W skardze kasacyjnej organ podniósł zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania. Przede wszystkim zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie wykazanie wpływu uchybienia na wynik sprawy jest obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2024 r. sygn. akt III FSK 268/22). Poprzez "istotny wpływ na wynik sprawy" należy rozumieć związek przyczynowy, pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się do podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie, niż kwestionowane skargą kasacyjną (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 62/23) Mając to na względzie wskazać należy, że z postawionych przez organ zarzutów naruszenia art. 187 w zw. z art. 188 O.p. oraz art. 199a § 3 O.p. wynika, że w ocenie organu, przeprowadzone przez niego postępowanie dowodowe było kompletne i umożliwiało wydanie rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie jednak organ nie próbował nawet wykazać wpływu podnoszonego przez siebie uchybienia na wynik sprawy tj. że gdyby nie doszło do zarzucanego uchybienia sąd pierwszej instancji zamiast uwzględnienia skargi prawdopodobnie by ją oddalił. Jednocześnie poczynienie przez organ ustaleń faktycznych następnie wiąże się z koniecznością dokonania procesu subsumpcji tj. przyporządkowania stanu faktycznego pod dany przepis prawa. Jeśli postępowanie dowodowe było w ocenie organu kompletne to powinien podnieść też, że niezasadnie sąd pierwszej instancji uchylił się od oceny zastosowania w sprawie art. 89b ust. 6 u.p.t.u. Przy czym jak wskazuje się w orzecznictwie, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku uzupełniania za kasatora zarzutów skargi kasacyjnej czy wyszukiwania argumentacji na poparcie jego stanowiska. Powyższe czyni powołane zarzuty naruszenia przepisów postępowania niezasadnymi. Kolejne zarzuty skargi kasacyjnej związane są z kwestią przedawnienia zobowiązań podatkowych. Z tym, że organ podniósł zarzut błędnej wykładni art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 O.p. Uzasadniając zarzut błędnej wykładni organ jednocześnie powinien wskazać na prawidłowe rozumienie przedmiotowego przepisu. Treść zarzutu bezsprzecznie jednak wskazuje, że organ kwestionuje w istocie nienależyte zastosowanie przedmiotowych przepisów. W związku z tym zarzut ten oraz związany z nim zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a, powołany w obu podstawach kasacyjnych, okazał się również niezasadny. Wobec powyższego, w braku usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., skarga kasacyjna została oddalona. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 a w zw. z §2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze. zm.). Maja Chodacka Małgorzata Niezgódka-Medek Artur Mudrecki