I GZ 345/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 409/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji za marzec 2023 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem 19 września 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 409/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę C. Sp. z o.o. w L. na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji za marzec 2023 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Prezydenta Miasta [...] w postaci odmowy przyznania dotacji oświatowej za marzec 2023 r. i została ona zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą akt: III SA//Gl 409/23. Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że organ w piśmie z 7 lutego 2023 r. odmówił przyznania dotacji na 2023 r. Skarga na czynność organu zawarta w piśmie z dnia 7 lutego 2023 r. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w repertorium sądowym pod sygnaturą akt: III SA/Gl 223/23 i wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2023 r., Sąd ją oddalił. Wobec powyższego, stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634), dalej "p.p.s.a." Sąd odrzucił niniejszą skargę, jako skargę wniesioną w sytuacji, w której miała już miejsce zawisłość sporu pomiędzy tymi samymi podmiotami w tym samym przedmiocie sporu. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie. W ocenie skarżącej Sąd I instancji błędnie uznał, że sprawa dotacji na marzec 2023 r. została już rozstrzygnięta. W jej ocenie dotacja za marzec 2023 r. należy się jej na podstawie art. 33 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2082 ze zm., dalej: u.f.z.o.). Podkreśliła, że przedmiotowa sprawa swoim zakresem nie jest tożsama ze sprawą rozpoznaną pod sygn. akt III SA/Gl 223/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W zakresie objętym regulacją powołanego przepisu stan powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje w warunkach tożsamości przedmiotu postępowania oraz tożsamości jego stron. Innymi słowy przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Stąd badając, czy wskazana zasada została naruszona, sąd administracyjny analizuje: co jest przedmiotem sprawy i jakie występują strony. Jeżeli dojdzie do przekonania, że sprawa "o to samo" między tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta, zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 387/11; dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl; por. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998r., III SA 103/97, B. Adamiak [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.586, J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Łódź – Zielona Góra 1997, s. 110, J. Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996,s. 722). Istotą tej regulacji jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 362). Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co z kolei stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny. Taki stan trwa, aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens), polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie. Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. skarżąca wniosła skargę na czynność Prezydenta Miasta [...] w postaci odmowy przyznania dotacji oświatowej za marzec 2023 r. na słuchaczy: S., S., L., S. i S. Skarga inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 29 maja 2023 r. i została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą akt: III SA//Gl 409/23. Jednocześnie skarżąca złożyła skargę na pismo z 7 lutego 2023 r. Prezydenta Miasta [...] w postaci odmowy przyznania dotacji w 2023 r. na słuchaczy S., S., L., S. i S, Skarga ta została zarejestrowana Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w repertorium sądowym pod sygnaturą akt: III SA/Gl 223/23 i oddalona wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za słuszną ocenę Sądu I instancji, iż w sprawie niniejszej mamy do czynienia z tożsamością elementów podmiotowych i przedmiotowych. Podkreślić należy, iż stan sprawy w toku (lis pendens) odnosi ten skutek, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Prowadzenie bowiem dwóch postępowań doprowadziłoby do wydania dwóch wyroków, z których jeden naruszałby zasadę res iudicata. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.