III FSK 229/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Po 503/23 w sprawie ze skargi G.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 6 czerwca 2023 r. nr SKO-PF-4131/4/2022 w przedmiocie ulgi płatniczej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 21 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 503/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę G.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z 6 czerwca 2023 r. nr SKO-PF-4131/4/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za I, III i IV ratę 2020 r. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a." Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł G.C. zaskarżając ten wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 67a § 1 pkt 3, art. 67a § 2 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – dalej jako: "O.p." poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i całkowite pominięcie przy procedowaniu wniosku skarżącego jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, w tym pominięcie istotnych jego zobowiązań, braku uwzględnienia faktycznych dochodów/zysków skarżącego, a skupienie się wyłącznie na obrotach księgowych, pominięciu konieczności zaciągnięcia przez skarżącego zobowiązań na utrzymanie płynności, brak redukcji zatrudnienia pracowników z uwagi na zamknięcie branży gastronomicznej wywołane pandemią COVID-19 i niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej w budynku o charakterze zabytkowym, co skutkowało błędnym przyjęciem, że w sprawie nie zachodził ważny interes skarżącego lub interes publiczny podczas, gdy uwzględniając całokształt sprawy zdaniem skarżącego obie te przesłanki występowały; art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613, dalej: "u.p.o.l.") oraz art. 3 pkt 1 lit "b", a także art. 3 pkt 3 oraz art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej: "u.p.b."), poprzez dokonanie błędnej wykładni, że nieruchomość skarżącego objęta postępowaniem w spornym czasookresie była istotnie związana z prowadzoną przezeń działalnością gospodarczą, podczas, gdy w analizowanym okresie skarżący z przyczyn obiektywnych, tj. określonych aktów prawnych władz publicznych nie mógł w ogóle wykonywać działalności gospodarczej, co zostało pominięte przy procedowaniu w przedmiocie wniosku G.C. o umorzenie należności publicznoprawnych. Na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 P.p.s.a., skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa u procesowego według norm przepisanych; - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (zrzeczenie się rozprawy w myśl art. 176 § 2 P.p.s.a,). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. Mając na uwadze treść zarzutów skargi kasacyjnej, należy wyjaśnić, że stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze, a więc konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd uchybił. Wymogiem dla skargi kasacyjnej jest nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale także ich uzasadnienie, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Obok wskazania naruszonych przepisów, niezbędne jest więc wyjaśnienie, na czym naruszenie to polegało, a w przypadku podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej stanowiącej sformalizowany środek zaskarżenia, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej, może więc dokonywać oceny tylko tych przepisów, które zostały wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone w sposób w niej podany. W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzuty dotyczące obu form naruszenia prawa materialnego powinny być formułowane w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przeciwnym wypadku ich stawianie jest przedwczesne. Podnoszenie takich zarzutów w oparciu o podstawy wymienione w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być ona skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA: z 13.02.2009 r., I OSK 414/08, CBOSA; z 29.04.2014 r., II OSK 2887/12, LEX nr 1575609; z 13.05.2014 r., I GSK 482/12, LEX nr 1480810; z 23.09.2014 r., II FSK 2327/12, LEX nr 1572494; z 30.10.2014 r., I GSK 186/13, LEX 1587438; z 4.11.2014 r., I GSK 824/13, LEX nr 1590921; z 10.12.2014 r., II OSK 981/13, LEX nr 1637150; z 11.07.2017 r., II FSK 1633/15, LEX nr 2328441 i II FSK 1690/15, LEX nr 2328437; z 11.01.2024 r., III FSK 3460/21, LEX nr 3672711). W orzecznictwie podkreśla się, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Wynika to bowiem z okoliczności, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (wyroki NSA z 5.09.2014 r., I OSK 1119/13, LEX nr 1664430; z 15.06.2021 r., III OSK 181/21, LEX nr 3191237). Należy także dodać, że argumentowanie zasadności sformułowanego zarzutu, jedynie poprzez zacytowanie fragmentu uzasadnienia sądu administracyjnego, bez odniesienia go do stanu faktycznego sprawy i bez związku z wadliwością wskazaną w petitum skargi kasacyjnej, nie może stanowić konkretyzacji naruszenia, ani konwalidować oczywistej wadliwości wniesionego środka. W świetle wyżej przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. art. 67a § 1 pkt 3, art. 67a § 2 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. Zarówno sam zarzut jak i jego uzasadnienie sprowadzają się do zakwestionowania stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe i zaaprobowanego przez Sąd I instancji, a to wskutek wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W skardze kasacyjnej nie został jednak podniesiony adekwatny zarzut o charakterze procesowym. Zatem, skoro w świetle poczynionych ustaleń faktycznych organ podatkowy stwierdził, że nie zaistniały w sprawie przesłanki interesu publicznego jak i ważnego interesu strony zasadnie odmówił umorzenia zaległości podatkowej. Przy czym należy wskazać i podkreślić, że organy wyjaśniły znaczenie pojęć interesu publicznego i ważnego interesu strony. Sąd I instancji prawidłowo ustalenia te zaakceptował, zaś w skardze kasacyjnej tych ustaleń nie kwestionowano. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 1 lit "b", a także art. 3 pkt 3 oraz art. 3 pkt 9 u.p.b. poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów należy wyjaśnić, że w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie art. 67a § 1 O.p. nie bada się i nie ocenia kwestii dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego. Zakres i treść tego postępowania wyznacza przepis art. 67a § 1 O.p. nakazujący organowi podatkowemu ustalenie, czy zaistniały przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu strony, i na tej podstawie rozważenie zasadności zastosowanie wnioskowanej przez podatnika ulgi. Nadto należy zauważyć, że uzasadnienie tego zarzutu sprowadza się w zasadzie do zacytowania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2594/21, który dotyczył poprawności ustalenia wysokości podatku od nieruchomości, co w realiach rozpoznawanej sprawy nie jest przedmiotem sporu. Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Mirella Łent Sławomir Presnarowicz Bogusław Woźniak