II OZ 1047/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] SA Zakładu [...] w O. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1093/08 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] SA Zakładu [...] w O. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1093/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] SA Zakład [...] w O. W. wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż skarżąca wnosząc w skardze z dnia 25 czerwca 2008 r. o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie wskazała żadnych argumentów związanych z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd zaznaczył, że skarżący powołał się na brak środków finansowych koniecznych na przeprowadzenie remontu zgodnie z nakazem zamieszczonym w decyzji I instancji, zaś nakazane czynności są typowo doraźnymi, które nie rozwiążą problemu definitywnie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie trudności finansowe, czy doraźność remontu nie są związane z przesłankami wskazanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd uznał, iż skarżący nie uzasadnił właściwie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły [...] SA Zakład [...] w O. W., wnosząc o jego zmianę albo uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż skarżący nie ograniczył się tylko i wyłącznie do wskazania trudności finansowych i doraźności ewentualnego remontu mostu, lecz zwrócił uwagę, że nie posiada środków pozwalających na swobodne dysponowanie nimi. Skarżący wskazał ponadto, że koszt modernizacji mostu to kwota ok. 5 mln zł, zaś koszt budowy nowego mostu wynosiłby ok. 30 mln zł, przy czym modernizacja w żadnym razie nie mogłaby być wykorzystana w ramach nowej konstrukcji. Zdaniem skarżącego kwota 5 mln zostałaby wydana bez ekonomicznego i technicznego uzasadnienia, a to mieści się pod pojęciem znacznej szkody o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nadto modernizacja mostu przeprowadzona za taką cenę nie będzie przydatna przy budowie nowego mostu wg nowej technologii, a to spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Skarżący podkreślił także, że w myśl uchwały Zarządu [...] SA z dnia 15 maja 2008 r. zaprojektowana jest "Modernizacja [...] nr [...] na odcinku Ł. – Z. W. – K.", w ramach której przedmiotowy most ma być całkowicie przebudowany wg nowego projektu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J.Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, opubl. OSS 2005/3/72). Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko doktryny i judykatury, iż brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. niepublik. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 22/04; z dnia 30 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 30/04; z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 871/04; z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OZ 105/04; z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt OZ 214/04, B. Dauter [w] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2006, s.162). Skarżąca składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] bardzo ogólnie uzasadniła swój wniosek, wskazując, iż nie posiada odpowiednich środków finansowych, a modernizacja mostu jest czynnością doraźną, która nie rozwiąże problemu. Strona skarżąca nie wykazała, w czym miałoby się wyrażać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku domyślać się jakimi względami kierowała się strona skarżąca składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jak również ustalać z urzędu, czy w sprawie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wstrzymanie wykonania postanowienia. Strona skarżąca dopiero w zażaleniu podniosła, iż kwota 5 mln wydana na koszt modernizacji mostu spowodowałaby znaczną szkodę, zaś przeprowadzona modernizacja nie będzie przydatna przy budowie nowego mostu, co może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Jednakże przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J. P. Tarno, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 191). Zaznaczyć również należy, że w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego konstrukcji stalowego mostu [...], nie mógł być decydujący aspekt finansowy, tak bardzo eksponowany przez stronę skarżąca w zażaleniu. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił oddalić zażalenie.