I SA/Wr 350/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska Sędziowie: Asesor WSA Łukasz Cieślak (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 20 lutego 2023 r. nr SKO/41/P-282/2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 2 listopada 2022 r. nr SKO/41/P-170/2022, stwierdzającą nieważność decyzji ostatecznej Kolegium z dnia 13 czerwca 2022 r. nr SKO/41/P-815/2022, uchylającej decyzję Burmistrza Szklarskiej Poręby (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z dnia 24 stycznia 2022 r. nr FN.3120.AM.2937.2022 w sprawie wymiaru M. K. i M. K.(1) (dalej: strona, skarżący) podatku od nieruchomości za rok 2022 w kwocie 2379 zł. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz w dniu 24 stycznia 2022 r. wydał decyzję w sprawie wymiaru skarżącym podatku od nieruchomości za rok 2022. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 24 lutego 2022 r., zaś w dniu 28 marca 2022 r. zostało wniesione odwołanie od wskazanego rozstrzygnięcia. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania, Kolegium decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie Kolegium postanowieniem z 13 września 2022 r. wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kolegium z dnia 13 czerwca 2022 r. W wyniku tego postępowania Kolegium decyzją z dnia 2 listopada 2022 r., wydaną na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: Ordynacja podatkowa, o.p.), stwierdziło nieważność ww. decyzji własnej z dnia 13 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu podano, iż złożenie odwołania nastąpiło po terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji, a zatem decyzja Kolegium z dnia 13 czerwca 2022 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Następnie decyzję o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z 20 lutego 2023 r. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Kolegium, M. K. i M. K.(1) wnieśli w jej przedmiocie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji wniesienia odwołania z 5-dniowym naruszeniem terminu do jego złożenia, w sytuacji gdy treść zapadłej pierwotnie decyzji w istocie i w sposób oczywisty odpowiadała prawu. Strona podniosła, iż w orzecznictwie wskazuje się, że nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu. Argumentowała ponadto, iż wydanie rozstrzygnięcia w przypadku nieznacznego przekroczenia terminu do wniesienia odwołania nie stanowi w żadnym razie przypadku naruszenia prawa o charakterze rażącym. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strona skarżąca nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Po pierwsze, należy stwierdzić, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek Kolegium o rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie nie został oprotestowany przez stronę skarżącą, zastępowaną przez pełnomocnika będącego adwokatem. Zauważyć przy tym należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia stron, bowiem podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, zostały rozważone w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a sprawa została rozpoznana przez sąd we właściwym składzie (art. 120 p.p.s.a.). Przechodząc do omówienia motywów wydanego wyroku, należy wskazać, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona, jeśli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wskazać, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy własną decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej na skutek rozpatrzenia odwołania wniesionego po upływie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Nie jest kwestią sporną w sprawie, iż decyzja organu I instancji z dnia 24 stycznia 2022 r. doręczona została stronie w dniu 24 lutego 2022 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 10 marca 2022 r. Odwołanie od tej decyzji skarżący wnieśli w dniu 28 marca 2022 r. W związku z tym odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego wniesienia, a opóźnienie to nie wyniosło 5 dni, wbrew twierdzeniom autora skargi. Pomimo tego, że odwołanie zostało wniesione po terminie, zostało przez Kolegium rozpatrzone merytorycznie. To zaś stało się następnie podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium. W kontekście powyższego należy zauważyć, że w myśl art. 247 § 1 pkt 3 o.p., organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym utrwaliło się stanowisko, że rażące naruszenie prawa to takie kwalifikowane naruszenie normy prawnej (konkretnego przepisu prawa), które występuje wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji, przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu (zob. M. Niezgódka-Medek [w:] S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, J. Rudowski, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, Warszawa 2019, art. 247, i powołane tam orzecznictwo). W orzecznictwie przyjmuje się, że doszło do rażącego naruszenia prawa w sytuacji gdy organ odwoławczy rozpoznał odwołanie od decyzji wniesionej po terminie, mimo że termin nie został przywrócony (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 lutego 1998 r., IV SA 727/96; z 23 kwietnia 1998 r., IV SA 1006/96; z 14 kwietnia 1999 r., I SA 1823/98; z 2 czerwca 1999 r., IV SA 868/97 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Aktualność zachowało stanowisko wyrażone w uchwale NSA w składzie 7 sędziów z 12 października 1998 r., OPS 11/98 (ONSA 1999, nr 1, poz. 4), wedle którego rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy ponadto zauważyć, iż również w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, art. 134, nb 7). Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie ma przy tym powodów, by poglądów tych nie przyjąć na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że rozpoznanie przez Kolegium odwołania od decyzji wniesionego przez stronę po terminie stanowi o rażącym naruszeniu prawa. W konsekwencji stwierdzenia powyższego, działając w stanie faktycznym i prawnym sprawy na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 o.p., Kolegium prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji ostatecznej dotkniętej wadą rażącego naruszenia prawa. W tym zaś kontekście bez znaczenia pozostaje, w ocenie Sądu, czy odwołanie zostało wniesione jeden czy kilkanaście dni, jak w sprawie, po upływie terminu do dokonania tej czynności. Niewniesienie odwołania w 14-dniowym terminie skutkowało tym, że z upływem tego terminu decyzja organu I instancji nabrała waloru ostateczności, a zatem rozpoznanie spóźnionego od niej odwołania nie mogło zostać ocenione inaczej niż jako rażące naruszenie prawa. Dodać należy, że dla stwierdzenia nieważności decyzji bez znaczenia pozostają argumenty skarżących wskazujące na trafność ich odwołania od decyzji organu I instancji, ani trafność rozstrzygnięcia Kolegium o jego uwzględnieniu, skoro odwołanie wniesione z uchybieniem terminu nie powinno być w ogóle przez Kolegium rozpoznane merytorycznie. Sąd nie zgadza się przy tym z argumentacją skarżących, że treść decyzji Kolegium z dnia 13 czerwca 2022 r. można uznać za "odpowiadającą prawu", podczas gdy wydano ją na skutek rozpoznania odwołania, które było wniesione z uchybieniem terminu, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Wziąwszy pod rozwagę wszystkie omówione okoliczności faktyczne i prawne oraz nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń prawa, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.