II SA/Rz 1499/23

SENTENCJA 27 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu 27 września 2023 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Gminy Miasto Rzeszów na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 9 czerwca 2023 r. nr N-III.7570.2.72.2022 w przedmiocie ustalenie odszkodowania za nieruchomość – p o s t a n a w i a – I. odrzucić sprzeciw; II. zwrócić Gminie Miasto Rzeszów kwotę 100 zł (słownie: stu złotych) tytułem wpisu od odrzuconej skargi. UZASADNIENIE Opisaną w sentencji postanowienia decyzją Wojewoda Podkarpacki uchylił decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa wydaną w przedmiocie ustalenie odszkodowania za nieruchomość i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sprzeciw od opisanej wyżej decyzji kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła Gmina Miasto Rzeszów, żądając jej uchylenia. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność sprzeciwu, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", sprzeciw niedopuszczalny podlega odrzuceniu. Jego rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 1 pkt 1 Ppsa). Jednym z warunków dopuszczalności sprzeciwu jest jego wniesienie przez uprawniony (legitymowany) podmiot. Zgodnie z art. 64a Ppsa, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". W postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są natomiast skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 Ppsa). Uchwałą z 16 lutego 2016 r. I OPS 2/15, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym" (dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale NSA podkreślił, że ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidualnej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze postępowania sądowego. Ustawodawca obowiązkiem wykonywania zadań publicznych obciążył bowiem jednostki samorządu terytorialnego, a nie ich organy. Wykonując zaś te zadania poprzez wydawanie decyzji administracyjnych, organy samorządu terytorialnego muszą bezwzględnie przestrzegać prawa i kierować się dobrem wspólnym. Nie mogą natomiast one wykorzystywać swoich kompetencji decyzyjnych dla realizacji własnych interesów lub interesów jednostki samorządu terytorialnego, którą reprezentują, ukrywanych najczęściej pod nazwą "interesu publicznego". Wydawanie decyzji administracyjnych przez organy samorządu terytorialnego ma bowiem służyć realizacji interesu prawnego stron postępowania, a nie realizacji samodzielności jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli zatem kompetencja w sprawach z zakresu administracji publicznej, która należy do właściwości powiatu, została powierzona staroście wykonującemu zadanie powiatu, to zarząd powiatu, którego przewodniczącym jest starosta, nie może w tej samej sprawie kwestionować rozstrzygnięcia starosty. NSA podniósł również, że stworzenie jednostkom samorządu terytorialnego prawnej możliwości dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym przeciwko interesowi prawnemu obywatela, który był przedmiotem decyzji organu tej jednostki wydanej w pierwszej instancji naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez NSA w cytowanej powyżej uchwale i nie znajduje jakichkolwiek podstaw do zastosowania art. 269 § 1 Ppsa. Uchwała ta znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż sprzeciw inicjujący postępowanie wniesiony został przez Gminę Miasto Rzeszów, której zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1526 z późn. zm.), przysługują prawa powiatu. Jednocześnie w postepowaniu administracyjnym, w którym wydano zaskarżone sprzeciwem rozstrzygnięcie, decyzję pierwszosinstancyjną wydał Prezydent Miasta Rzeszowa. W świetle powyższego nie jest natomiast prawnie dopuszczalne przyznanie legitymacji do wniesienia sprzeciwu gminie, działającej za pośrednictwem swojego organu wykonawczego, który jednocześnie wydał decyzję jako organ administracji I instancji. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 Ppsa, odrzucił sprzeciw. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.