I GZ 355/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S.-M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2022 r.; sygn. akt I SA/Gl 463/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. S.-M. na postanowienie P. P. S.A. C. O. F. w K. z dnia 18 stycznia 2022 r.; nr COF.OUR.6375.21581.2021 ŁD.PM.ZZ 00350366 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 463/22 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. S.-M. na postanowienie P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia 18 stycznia 2022 r., znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Pismem z dnia 23 maja 2022 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na rozstrzygnięcie P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z 18 stycznia 2022 r. Równocześnie wniosła o przywrócenie terminu na jej złożenie. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w dniu 5 stycznia 2022 r. skarżąca nadała do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie jej sprawy dotyczącej pobierania opłat abonamentowych. Skarżąca, pomimo otrzymania postanowienia z 18 stycznia 2022 r., oczekiwała na ustosunkowanie się organu do złożonego przez nią wniosku. Następnie, po upływie terminu do wniesienia skargi, skarżąca otrzymała pismo z 2 marca 2022 r., w którym organ udzielił odpowiedzi na złożony wniosek i wskazał, że ostateczne stanowisko w sprawie zostało przedstawione w postanowieniu z 18 stycznia 2022 r. Z tego względu skarżąca skontaktowała się z adwokatem, prosząc o udzielenie porady prawnej w zakresie dalszych kroków jakie należałoby poczynić w niniejszej sprawie. Porada prawna została udzielona w dniu 16 marca 2022 r., więc w ocenie pełnomocnika skarżącej, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upływał z dniem 23 marca 2022 r. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu, gdyż pozostawała w uzasadnionym przekonaniu, że organ jest zobligowany ustosunkować się w sposób ostateczny do zgłoszonych przez nią w dniu 5 stycznia 2022 r. zarzutów. Zdaniem pełnomocnika skarżącej przywrócenie terminu w niniejszej sprawie jest tym bardziej zasadne, że organ zwlekał z udzieleniem odpowiedzi na pismo skarżącej niemal 3 miesiące. Sąd I instancji wskazał, że bezspornym jest fakt uchybienia terminu do wniesienia skargi. Skarżąca odebrała kwestionowane postanowienie w dniu 4 lutego 2022 r., a skarga została złożona do Sądu w dniu 22 marca 2022 r. Analizując wstępnie złożony przez pełnomocnika skarżącej wniosek o przywrócenie terminu Sąd uznał go za dopuszczalny w świetle art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej jako okoliczność uzasadniającą uchybienie terminu potraktował umotywowane, błędne przekonanie skarżącej co do konieczności zajęcia przez organ ostatecznego stanowiska w sprawie jej pisma z 5 stycznia 2022 r. W ocenie Sądu taka argumentacja świadczy o braku należytej staranności skarżącej, co nie można kwalifikować jako braku winy w uchybieniu terminu. W pouczeniu skierowanym do skarżącej wraz z postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022 r. organ wyraźnie wskazał, że skargę na postanowienie należy kierować do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach i przesłać na adres: [...],[...] K. w terminie 30 dni od momentu otrzymania rozstrzygnięcia. W rozstrzygnięciu zawarta została również informacja, że jest ono ostateczne. Tymczasem skarżąca pomimo odebrania kwestionowanego postanowienia w dniu 4 lutego 2022 r. nie zastosowała się do wskazanego tam pouczenia, oczekując na odpowiedź na jej pismo z 5 stycznia 2022 r. Ponadto z treści art. 34 p.p.s.a. wynika, że skarżąca wnosząc skargę mogła działać osobiście. Z pism znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, by skarżąca był osobą niebędącą w stanie sprostać wymaganiom stawianym pismu w postępowaniu sądowym. Strona skarżąca dbająca o swoje interesy, mając wiedzę o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia skargi, powinna była dochować należytej staranności przy prowadzaniu własnych spraw i wyjaśnić wszelkie wątpliwości dotyczące wydanego rozstrzygnięcia, przed upływem terminu do wniesienia skargi. Przede wszystkim, w związku z pojawiającą się wątpliwością dotyczącą odpowiedzi na pismo z dnia 5 stycznia 2022 r., skarżąca mogła zdecydować się na skorzystanie z porady prawnej w momencie otrzymania ostatecznego postanowienia z dnia 18 stycznia 2022 r. mając na uwadze zakreślony w pouczeniu termin do ewentualnego złożenia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi w sposób zawiniony, podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy, ocenianych z zastosowaniem miernika obiektywnej staranności, wynika, że przyczyna niezachowania terminu związana była wyłącznie z działaniem organu rozpoznającego sprawę. W uzasadnieniu wskazała, że jeśli organ zdołałby chociaż terminowo powiadomić skarżącą, że jej wniosek nie doczeka się odrębnego rozstrzygnięcia - skarżąca miałaby szansę zaskarżyć postanowienie z dnia 18 stycznia 2022 r. w terminie otwartym do wniesienia skargi. Tymczasem organ w piśmie z dnia 2 marca 2022 r. poinformował skarżącą jedynie, że podtrzymuje stanowisko, iż jest Pani zobowiązana do uregulowania zaległej opłaty abonamentowej. Nie sposób zatem poczytywać na niekorzyść skarżącej jej działań, w sytuacji, w której uznała ona, że skierowany przez nią wniosek został merytorycznie rozpoznany i od tego rozstrzygnięcia winna się ona odwołać. Skarżąca podjęła działania mające na celu zakwestionowanie podtrzymanego w piśmie z dnia 2 marca 2022 r. stanowiska organu, poszukując w tym celu profesjonalnej pomocy prawnej. W ocenie skarżącej wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji pominął w całości zachowanie organu, działającego z rażącym naruszeniem zasady wyrażonej w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminowi (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie mu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z 12.02.2015 r. I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 712/08). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił w zaskarżonym postanowieniu, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu. W sprawie niniejszej przyczyną spóźnionego wniesienia skargi było błędne przekonanie skarżącej co do konieczności zajęcia przez organ ostatecznego stanowiska w sprawie jej pisma z dnia 5 stycznia 2022 r. Należy wyjaśnić, że postanowieniem z dnia 29 października 2021 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. po rozpoznaniu zarzutu skarżącej w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika US w P. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 czerwca 2021 r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tym tytule wykonawczym. Na powyższe postanowienie skarżąca w dniu 8 listopada 2021 r. wniosła zażalenie. Następnie pismem z dnia 5 stycznia 2022 r. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022 r. Dyrektor Centrum Obsługi P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie z dnia 29 października 2021 r. Niniejsze postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu w dniu 4 lutego 2022 r. Należy podkreślić, że w postanowieniu tym organ zamieścił prawidłowe, jasne i precyzyjne pouczenie informujące o terminie i trybie jej zaskarżenia. Wniesienie skargi w terminie nie wymagało zatem wiedzy prawniczej, było czynnością, leżącą w zakresie możliwości skarżącej. Stwierdzić zatem należy, że błędne przekonanie skarżącej co do konieczności zajęcia przez organ ostatecznego stanowiska w sprawie jej pisma z 5 stycznia 2022 r. nie można uznać za okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu, co trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji. Uchybienie terminowi wynikało de facto z braku staranności w kierowaniu swoimi sprawami, a we wniosku o przywrócenie terminu, ani w zażaleniu skarżąca nie wykazała, że istniały obiektywnie, niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające mu dochowanie terminu do wniesienia skargi. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w związku z pojawiającą się wątpliwością dotyczącą odpowiedzi na pismo z dnia 5 stycznia 2022 r., skarżąca mogła zdecydować się na skorzystanie z porady prawnej w momencie otrzymania ostatecznego postanowienia z dnia 18 stycznia 2022 r. mając na uwadze zakreślony w pouczeniu termin do ewentualnego złożenia skargi. Brak było więc podstaw do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. Ponadto Sąd w niniejszym postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi nie bada okoliczności na które powołuje się skarżąca w zażaleniu dotyczącej naruszenia przez organ zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.