II SO/Lu 13/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2023r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o wymierzenie Rektorowi Uniwersytetu [...] w Lublinie grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 5 września 2023r. na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a oddalić wniosek. UZASADNIENIE M. S. złożył osobiście w dniu 24 października 2023r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o wymierzenie – na podstawie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej "p.p.s.a." - Rektorowi Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie grzywny za nieprzekazanie do sądu jego skargi z dnia 5 września 2023r. na bezczynność w sprawie wniosku z 8 marca 2023r. o udostępnienie informacji publicznej. Podniósł, że skarga została przekazana do sądu dopiero 4 października 2023r. a więc po upływie 15 dniowego terminu wynikającego z ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2022r., poz.902), dalej jako "u.d.i.p.". Zdaniem skarżącego, już samo opóźnienie w przekazaniu skargi uzasadnia wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. W odpowiedzi na wniosek Rektor UMCS wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że skarżący składa wiele skarg na jego decyzje i działania. Opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy nie było celowe i nie było intencją Rektora pozbawienie skarżącego prawa do sądu, lecz wynikało z omyłkowego umiejscowienia akt sprawy o udzielenie informacji publicznej z aktami pozostałych spraw prowadzonych z udziałem skarżącego przekazanych przez Wydział Politologii i Dziennikarstwa UMCS w Lublinie do rektoratu, w których to postępowaniach termin przekazania skargi do sądu administracyjnego wynosi 30 dni. W tej sytuacji, zdaniem rektora, nie ma potrzeby wymierzania mu grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie, ponieważ już samo złożenie takiego wniosku przez skarżącego, spełniło funkcję represyjną i prewencyjną wobec Rektora. Sama świadomość naruszenia normy proceduralnej wytknięta przez skarżącego jest w zupełności wystarczająca i zadziała na Rektora motywująco, aby w przyszłości w sprawach udzielania informacji publicznej mieć baczenie na krótszy termin przekazania skargi sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, organ ten zaś obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od daty jej wniesienia. Trzydziestodniowy termin na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w powyższym przepisie, został w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skrócony przez ustawodawcę do 15 dni, o czym stanowi przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Stosownie natomiast do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny i jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami i swoim stanowiskiem, ale także jest sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. W przesłance wymierzenia grzywny, o której mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. – "niezastosowania się do obowiązków" mieści się zatem nie tylko nieprzekazanie skargi do sądu, ale również zwłoka w jej przekazaniu. Wbrew stanowisku skarżącego, możliwość wymierzenia grzywny za samą zwłokę w przekazaniu skargi sądowi, nie oznacza, że sąd w każdym przypadku opóźnienia, ma obowiązek grzywnę wymierzyć. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na fakultatywny charakter grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 24 maja 2022r., III OZ 314/22 i wskazane tam orzeczenia: postanowienia NSA z 12 września 2018 r., sygn. akt II OZ 821/18; z 15 listopada 2011, sygn. akt I OZ 841/11; z 30 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 207/11). Sąd, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09; z 24 marca 2021 r., sygn. akt II OZ 134/21). Zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna bowiem wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej (por. postanowienie NSA z 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1216/16). Działając w granicach uznania, Sąd rozpatrując wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny Rektorowi UMCS, stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wziął pod uwagę to, że skarga na bezczynność faktycznie została przekazana, a opóźnienie nie było znaczne (dwa tygodnie). Sąd uwzględnił również wyjaśnienia Rektora sformułowane w odpowiedzi na skargę, z których wynika, że skarga została potraktowana podobnie, jak inne skargi tego samego skarżącego, przekazywane Sądowi w terminie miesięcznym, zgodnie z ogólnymi zasadami p.p.s.a. Rektor ma obecnie świadomość, że termin przekazywania skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej jest krótszy i będzie przestrzegał tego terminu w przyszłości. W ocenie Sądu, wyjaśnienia Rektora UMCS są wiarygodne i budzą zaufanie co do przestrzegania w przyszłości 15 - dniowego terminu przekazywania sądowi skarg wnoszonych w trybie przepisów u.d.i.p. W związku z tym nie jest konieczne wymierzanie mu grzywny w celach prewencyjnych. Biorąc pod uwagę powody zwłoki, nie jest także zasadne wymierzanie mu grzywny w celu represyjnym. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji.