I OZ 530/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 404/22 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2022 r. w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Łodzi z dnia 23 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie wskazania braku bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego przydziału puli numerów kolczyków dla kóz postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 404/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie J. P. na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2022 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 27 maja 2022 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 27 maja 2022 r. została odrzucona skarga wniesiona przez skarżącego na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Łodzi z dnia 23 lutego 2022 r. w przedmiocie wskazania braku bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego przydziału puli numerów dla kóz. Skarżący wywiódł zażalenie od ww. postanowienia, jednak wobec tego, że nie uiścił od niego wpisu, pomimo iż został zobowiązany do uzupełnienia braku fiskalnego zażalenia i prawidłowo pouczony o skutkach uchylenia się od wykonania nałożonego obowiązku, postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r. Sąd odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 27 maja 2022 r. Następnie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2022 r. Zgodnie z zarządzeniami z dnia 21 września 2022 r. wezwano wnoszącego zażalenie do uzupełnienia jego braków formalnych poprzez podpisanie bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza zażalenia i nadesłanie jednego egzemplarza odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Ponadto wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżący uzupełnił braki formalne zażalenia, zwracając się jednocześnie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Prawomocnym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2022 r. sygn. akt II SPP/Łd 157/22 wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania. Z uwagi na powyższe okoliczności, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 stycznia 2023 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 21 września 2022 r. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2022 r. Wskazane wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 stycznia 2023 r., jednak w zakreślonym terminie wpis nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucając zażalenie na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2022 r. stwierdził, że skarżący nie uiścił wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2022 r. W związku z tym został wezwany do uzupełnienia braku fiskalnego zażalenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania w tym przedmiocie i prawidłowo pouczony, że niewywiązanie się z tego obowiązku, skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Skarżący odebrał powyższe wezwanie w dniu 27 stycznia 2023 r., jednak nie uiścił wpisu sądowego w ustawowym terminie. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." odrzucił zażalenie. Zażalenie na postanowienie z dnia 16 maja 2023 r. wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 września 2022 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2022 r. Skarżący w terminie otwartym do uiszczenia wpisu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został pozostawiony bez rozpoznania prawomocnym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2022 r. Stąd też Sąd I instancji właściwie wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 21 września 2022 r., przy czym w wezwaniu tym wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 27 stycznia 2023 r., a zatem termin do uiszczenia należnego wpisu upłynął w dniu 3 lutego 2023 r. Ponieważ skarżący nie opłacił wpisu w zakreślonym terminie, zasadnie Sąd I instancji odrzucił zażalenie na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Dodatkowo zauważyć trzeba, że wystąpienie w dniu 14 lipca 2023 r., a zatem po upływie terminu do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 września 2022 r., z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić skarżącego przed ujemnymi następstwami niewykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty złożenia wniosku. Nie działa ono z mocą wsteczną (w odniesieniu do opłat sądowych, których termin uiszczenia upłynął przed złożeniem wniosku o prawo pomocy), lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r. sygn. akt FZ 125/04, z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt I OZ 203/10, z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 390/15, z dnia 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OZ 510/19, z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt I OZ 57/20 oraz z dnia 28 października 2021 r. sygn. akt I OZ 403/21, a także B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 248; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 578; T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 630-631). Wobec powyższego przyjąć należy, że przyznanie skarżącemu prawa pomocy postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 lipca 2023 r. sygn. akt II SPP/Łd 115/23 nie obejmowało zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed złożeniem wniosku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.