II GPP 15/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej żądania sędziego Urszuli Wilk wyłączenia od orzekania w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GPP 10/21 w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe postanawia: odmówić wyłączenia sędziego Urszuli Wilk od orzekania w sprawie o sygn. akt. II GPP 15/22. UZASADNIENIE I Zarządzeniem z 6 września 2022 r. skierowano na posiedzenie niejawne w dniu 22 września 2022 r. sprawę o sygn. akt II GPP 15/22 w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GPP 10/21, w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe. Do składu orzekającego została wyznaczona sędzia WSA Urszula Wilk. W piśmie z 21 września 2022 r. sędzia WSA Urszula Wilk, powołując się na art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej ppsa), wniosła o wyłączenie Jej od udziału w sprawie z powodu istnienia okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do Jej bezstronności. Wyjaśniła, że wniosek o stwierdzenie przewlekłości postępowania dotyczy sprawy toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą VI SAB/Wa 34/22, a w tej sprawie podejmowała czynności jako zastępca Przewodniczącego Wydziału VI. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wyłączenia sędziego (art. 18-24 ppsa) przewidują wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy (art. 18 ppsa) oraz wyłączenie przez sąd - na żądanie sędziego lub na wniosek strony (art. 19 ppsa). Na mocy art. 193 ppsa przepisy te mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na żądanie sędziego bądź na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2018 r., sygn. akt I OZ 1022/18 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 19 ppsa stanowi, że wyłączenie sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony może nastąpić wtedy, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przytoczona treść przepisu zawiera więc wyrażenia nieostre, wieloznaczne, mogące obejmować wiele różnorodnych stanów faktycznych. W związku z tym w sprawach, w których podstawą wyłączenia jest art. 19 ppsa, do sądu należy nie tylko zbadanie, czy występują przyczyny (podstawy) wyłączenia, ale także czy z punktu widzenia doświadczenia życiowego przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1994 r., sygn. akt I PO 10/94, OSNP 1995/4, poz. 56). Przechodząc do rozpoznawanego żądania należy podnieść, że wyznaczona do składu orzekającego sędzia WSA Urszula Wilk podejmowała czynności w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 jako Zastępca Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uprawnienia i obowiązki przewodniczącego wydziału w wojewódzkich sądach administracyjnych określone zostały w § 21 ust. 1 i 2 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 poz. 1177). Należą do nich m.in. kierowanie wydziałem, przekazywanie spraw do załatwienia sędziom, powierzanie wykonywania referendarzom sądowym czynności określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalanie terminów posiedzeń jawnych i niejawnych w składach trzyosobowych, składów orzekających i ich przewodniczących, nadzorowanie i kontrola prawidłowości i sprawności wykonywania czynności powierzonych referendarzom sądowym, bieżąca kontrola nad prawidłowością i sprawnością wykonywania czynności przez sekretariat, a także wydawanie stosownych zarządzeń. Zatem sędzia WSA Urszula Wilk jako Zastępca Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wykonywała ciążące na niej obowiązki nałożone przepisami Regulaminu, służące zapewnieniu sprawnego i szybkiego załatwienia sprawy, do czego z kolei obliguje art. 23 § 2 pkt 3 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137). W sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 wydała zarządzenie o wyznaczeniu referendarza sądowego celem rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt wydania przez sędziego zarządzeń z tytułu sprawowania funkcji zastępcy przewodniczącego wydziału sądu administracyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej wątpliwość, co do jego bezstronności i obiektywizmu w rozpoznaniu określonej sprawy, a zatem nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 19 ppsa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 ppsa oraz art. 193 ppsa, postanowił jak w sentencji.