I FZ 442/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1696/11, w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 lipca 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1696/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił S. sp. z o.o. w W. przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Sąd pierwszej instancji, uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, stwierdził, że analiza sytuacji finansowej strony skarżącej, dokonana w oparciu o przedłożone do akt dokumenty źródłowe, nie dawała podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Sąd zauważył, że przychód Spółki za ubiegły rok obrotowy wynosił 8.795.357,84 zł, a wartość jej środków trwałych zamykała się w kwocie 4.080.679,49 zł. Jednocześnie posiadany kapitał zakładowy w wysokości 2.590.890,82 zł uzupełniał kapitał zapasowy rzędu 1.575.008,81 zł. Zdaniem Sądu dane te świadczyły o tym, że skarżąca mimo prowadzonego postępowania egzekucyjnego prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. To oznacza, że powinna partycypować w kosztach niniejszego postępowania. Sąd uznał również, że prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne, nie mogło mieć przesądzającego znaczenia. Tym bardziej, że pomimo licytacji ruchomości, których wartość oszacowano na kwotę 3.600,00 zł i 17.780,00 zł, aktywa trwałe Spółki wzrosły z 9.164.316,13 zł do kwoty 20.930.273,30 zł, a jej kapitał wielkości 2.590.890,82 zł zasila jeszcze rezerwa w wysokości 1.575.008,81 zł. Ponadto zajęcie samochodu osobowego marki A. rocznik 2009 nie utrudnia wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, zważywszy choćby na fakt, że ten nie był wykazany w przedłożonej do akt ewidencji środków trwałych. 3. W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika Spółki, zaskarżono powyższe postanowienie zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) poprzez uznanie, że przedłożone przez stronę dokumenty nie uzasadniają założenia o braku dostatecznych środków na poniesienie przez skarżącą pełnych kosztów sądowych. Żalący wskazał, że prowadzenie działalności znacznych rozmiarów nie może samoistnie uzasadniać odmowy udzielenia prawa pomocy. Stwierdził również, że Spółka nie posiada żadnego majątku który nie zostałby zajęty w toku postępowań egzekucyjnych. Wobec bezskuteczności egzekucji z uwagi na brak majątku umożliwiającego zaspokojenie wierzycieli część tych postępowań podlega umorzeniu. Okoliczności te wynikają z przedłożonych dokumentów. Do zażalenia załączono wezwanie komornika w przedmiocie wysłuchania wierzyciela i dłużnika przed zawieszeniem lub umorzeniem postępowania z uwagi na bezskuteczność egzekucji. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy u.p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz podniesione w zażaleniu, przemawiają za przyznaniem wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zgodzić się należy z żalącym, że prowadzenie przez podmiot gospodarczy działalności znacznych rozmiarów samo w sobie nie stanowi o jego dobrej kondycji finansowej. Tym samym podmiot prowadzący działalność w takim wymiarze może znaleźć się w sytuacji, w której zmuszony będzie do skorzystania z dobrodziejstwa instytucji prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że wnioskujący prowadzi działalność znacznych rozmiarów. Sąd pierwszej instancji w tym zakresie wskazał, czego żalący nie kwestionuje, że Spółka za ubiegły rok osiągnęła przychód 8.795.357,84 zł; wartość jej środków trwałych zamykała się w kwocie 4.080.679,49 zł; posiadany kapitał zakładowy w wysokości 2.590.890,82 zł uzupełniał kapitał zapasowy rzędu 1.575.008,81 zł. Przedstawione dane nie przesądzają jednak o braku spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. Należy bowiem zauważyć, że wobec Spółki toczą się liczne postępowania egzekucyjne. Okoliczność ta została zobrazowana dokumentami źródłowymi. Wnioskująca strona, przesłała do Sądu liczne dokumenty na które składają się m.in.: zawiadomienia o wszczęciu egzekucji komorniczej; zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego; obwieszczenia o licytacji komorniczej. Stwierdzenia strony co do jej sytuacji finansowej nie były zatem gołosłowne. Podniesione w zażaleniu fakty, związane z brakiem przez Spółkę majątku, który nie zostałby zajęty w toku postępowań egzekucyjnych, rzutują na sytuację majątkową strony. Załączone do zażalenia pismo komornika nie przeczy jej twierdzeniom. Wynika z niego, że egzekucja (wobec Spółki) prowadzona z rachunków bankowych oraz wierzytelności okazała się bezskuteczna. Przedstawione wyżej okoliczności, zdaniem tut. Sądu, świadczą o spełnieniu przez wnioskującą przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny miał również na względzie, że prawo pomocy istotnie stanowić ma zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z wymienionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.