III SAB/Po 22/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. S. A. w W. na bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS w przedmiocie wglądu do akt postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. UZASADNIENIE M. S. A. w W. wniosła do Sądu skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wglądu do akt wszczętego 9 maja 2023 r. postępowania kontrolnego płatnika składek, w ramach którego nastąpiły przesłuchania ubezpieczonych na okoliczność zatrudnienia u płatnika składek. Skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego nastąpi w szczególności, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ten ostatni przepis dopuszcza zatem możliwość wniesienia skargi wyłącznie w sytuacjach, w których organy administracji publicznej pozostają w bezczynności przy rozpatrywaniu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w których wszczęto postępowanie administracyjne. Skarga dotyczy bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wglądu do akt wszczętego 9 maja 2023 r. postępowania kontrolnego płatnika składek. Zgodnie z art. 92a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1230 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", do kontroli płatnika składek będącego przedsiębiorcą stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 221 ze zm.), dalej: "P.p". Przepisy P.p. ani przepisy u.s.u.s. (rozdział 10) nie przewidują wydanie aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Kontrola płatnika składek nie jest prowadzona na podstawie przepisów K.p.a., lecz stanowi etap postępowania, który dopiero później może prowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego, do którego zastosowanie znajdą przepisy K.p.a. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem, którego przedmiotem jest przede wszystkim rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Jego przedmiotem jest zatem władcze działanie, przez autorytatywną konkretyzację normy prawa administracyjnego przez przyznanie (odmowę przyznania) uprawnienia, lub nałożenie obowiązku na jednostkę. Postępowanie organu właściwego do sprawowania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1-4 K.p.a. Przepisy P.p. w rozdziale 5 zatytułowanym "Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej" regulują zorganizowany ciąg działań, które podejmują organy kontroli i których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawidłowości działalności gospodarczej, nie zaś załatwienie sprawy wymienionej w art. 1 pkt 1-4 K.p.a. (por.: postanowienie o sygn. akt I GSK 1460/20). Wobec tego Sąd nie może orzekać, czy organ pozostaje w bezczynności w wydaniu aktu lub podjęciu czynności w danym przedmiocie (wglądu do akt). Skarga została wniesiona w sprawie niepodlegającej właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. W pkt 2 sentencji postanowienia Sąd na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania, zwracając skarżącemu kwotę w wysokości 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.