II SAB/Wa 141/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w K. na bezczynność Głównego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Głównego Inspektora Sanitarnego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów od 1 do 6, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego P. z siedzibą w K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE P. w K. (dalej, jako: Stowarzyszenie lub skarżący) wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Głównego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organowi zarzucono naruszenie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej, jako: u.d.i.p.) poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej we wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wobec powyższego wniesiono o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] listopada 2023 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] listopada 2023 r. skarżący za pośrednictwem ePUAP wniósł do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Ile nałożono mandatów na przedsiębiorców, którzy nie przestrzegali obostrzeń sanitarnych w czasie pandemii COVID-19? A ile na osoby fizyczne? 2. Jakiej wysokości były to mandaty i jaka była maksymalna i minimalna kwota takiego mandatu, z uwzględnieniem podziału w pytaniu nr 1 ? 3. Jaka suma kwoty w złotych wszystkich mandatów? A jaka średnia? 4. Ile mandatów zostało unieważnionych przez sądy lub inne organy? A ile zatwierdzonych? 5. Ile zwrócono pieniędzy przedsiębiorcom za nielegalne mandaty? A ile osobom fizycznym? 6. Proszę o udostępnienie dokumentów urzędowych i innych dotyczących kwestii poruszanych w pytaniach od 1 do 5. 7. Proszę o podanie szczegółowej listy imion i nazwisk osób pełniących funkcje publiczne, wraz z nazwą pełnionej przez te osoby stanowiska, które były odpowiedzialne za nakładanie mandatów za nieprzestrzeganie obostrzeń sanitarnych w czasie pandemii COVID-19. Skarżący podał, że organ udzielił odpowiedzi w dniu [...] listopada 2023 r. mieszcząc się w ustawowym terminie, jednakże zdaniem Stowarzyszenia organ lekceważąco i nierzetelnie rozpatrzył wniosek, a ponadto stwierdził, że skarżący jakoby wielokrotnie wysyłał do organu wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto organ uważa, że wniosek identycznej treści był już wysłany w 2021 r., jednakże organ kompletnie zignorował fakt, że Stowarzyszenie wtedy jako stowarzyszenie oraz organizacja nie istniało jeszcze. Organ nie rozróżnia wniosku złożonego przez osobę fizyczną od wniosku złożonego przez organizację, a ma to niewątpliwie duże znaczenie w niniejszej sprawie. Zdaniem Stowarzyszenia organ pozostaje w bezczynności ponieważ pytania zawarte we wniosku dotyczą informacji publicznej, a organ dotychczas nie udzielił Stowarzyszeniu odpowiedzi. Skarżący przedstawił dalej szeroką argumentację przemawiającą za uznaniem żądanych we wniosku informacji za informację publiczną. Podkreślił, że nawet tożsamy wniosek lecz pochodzący od innego podmiotu, nie usprawiedliwia milczenia organu. Skarżący zwrócił uwagę, że wniosek z dnia [...] listopada 2023 r. obejmuje swoim zakresem szerszy czasookres niż wniosek złożony w 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ w pierwszej kolejności wniósł o jej odrzucenie, a w dalszej kolejności o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia [...] listopada 2023 r. udzielił odpowiedzi na wniosek wskazując, że "Żądanie, w zakresie punktów 1-6 było przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej w roku 2021 r. W dniu [...] marca 2021 r. w sprawie została wydana decyzja odmowna. "W przypadku wielokrotnie ponawianych wnioskowo udostępnienie tej samej informacji przez tego samego wnioskodawcę, na adresacie wniosku nie spoczywa obowiązek jej udzielenia po raz kolejny. Nie jest bowiem tak, że bez względu na wcześniej udzielone informacje, każde następne żądanie nawet dotyczące tej samej sprawy, rodzi po stronie organu obowiązek jego rozpatrzenia w ramach nowej sprawy dostępu do informacji publicznej" (wyrok WSA w Poznaniu z 17.06.2014., IVSA/Po 320/14). W zakresie pytania 7 poinformowano, że adresat wniosku nie jest w posiadaniu żądanej informacji. W ocenie organu nie pozostaje on w bezczynności albowiem odpowiedzi na wniosek udzielił w ustawowym terminie. Dalej organ podał, że za zasadne należało uznać zaadresowanie odpowiedzi na D.P. (zważywszy na fakt, że wystąpił jako Wiceprezes zarządu), a nie na samo Stowarzyszenie. Nie zmienia tego faktu brak wskazania w odpowiedzi z dnia [...] listopada 2023 r. na funkcję D.P., albowiem nie wynika to z żadnych przepisów u.d.i.p. Ważnym dla sprawy jest natomiast, że ta sama osoba, otrzymała odpowiedź, która co istotne, została udzielona w związku ze złożonym wnioskiem z dnia [...] listopada 2023 r. Ponadto organ wyjaśnił kwestię złożonego przez D.P. wniosku z dnia [...] lutego 2021 r., tożsamego w treści w zakresie pytań 1-6 z wnioskiem złożonym przez D.P. jako Wiceprezesa P. w dniu [...] listopada 2023r. W sprawie z wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. D.P. był wzywany do wykazania istnienia szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej, gdyż organ uznał, że żądana informacja ma cechy informacji przetworzonej. D.P. nie odpowiedział wówczas na wezwanie. Konsekwencją czego było wydanie w dniu [...] marca 2021 r. decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej przetworzonej żądanej we wniosku. Organ dodał, że nie stwierdził, że Stowarzyszenie otrzymało odpowiedź na wniosek lecz stwierdził, że odpowiedź na zapytanie będące przedmiotem wniosku jest w posiadaniu D.P., będącym aktualnie Wiceprezesem zarządu Stowarzyszenia. Niezasadny jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którą wnioskodawca posiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie budzi wątpliwości, że Główny Inspektor Sanitarny jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., albowiem wykonuje zadania publiczne. W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22). W tej sprawie nie było sporne między stronami, że żądane we wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. informacje mają charakter informacji publicznej. Rozstrzygnięcia natomiast wymaga kwestia czy odpowiedź organu udzielona w piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. czyni zadość wymaganiom u.d.i.p. I tak, zdaniem Sądu rację ma skarżący wskazując, iż organ nie udzielił Stowarzyszeniu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pytań zawartych w pkt 1 do 6. Analiza akt sprawy wskazuje, iż z wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r., które obejmuje tożsame pytania jak w pkt 1-6 wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. nie wystąpił D.P. w imieniu Stowarzyszenia ale w imieniu własnym. Jak wskazał skarżący i co potwierdzają akta sprawy, w tamtym czasie Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. nie istniało. Zostało ono wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Starostę Powiatu [...] pod poz. [...] w dniu [...] października 2023 r. Wadliwe jest zatem powoływanie się przez organ na wydaną w dniu [...] marca 2021 r. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Bez wątpienia wniosek z dnia [...] listopada 2023 r. sformułowany został przez Stowarzyszenie [...], w imieniu którego działa D.P.. Należy podzielić pogląd skarżącego, iż w tej sytuacji nie mamy do czynienia z tożsamością wnioskodawcy nawet jeżeli faktycznie w obu przypadkach czynności podejmował D.P.. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków, której nie można dopatrzeć się w tej sprawie. Wobec powyższego należało uznać, iż skoro Stowarzyszenie wnioskiem z dnia [...] listopada 2023 r. wystąpiło do organu o udostępnienie informacji mającej charakter informacji publicznej, a organ w zakresie pytań zawartych w pkt 1 do 6 wniosku nie udzielił Stowarzyszeniu odpowiedzi, to istnieją podstawy do uwzględnienia skargi i zobowiązania Głównego Inspektora Sanitarnego do rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1 do 6, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu stwierdzona bezczynność nie jest jednak rażąca. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo niedopełnienie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ustawowych obowiązków, czyli także przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej). Te okoliczności w ocenie Sądu nie pozwalają uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną. Odnośnie natomiast do pytania z pkt 7 wniosku "Proszę o podanie szczegółowej listy imion i nazwisk osób pełniących funkcje publiczne, wraz z nazwą pełnionej przez te osoby stanowiska, które były odpowiedzialne za nakładanie mandatów za nieprzestrzeganie obostrzeń sanitarnych w czasie pandemii COVID-19", stwierdzić należy, iż organ uczynił zadość wymaganiom stawianym przez u.d.i.p. albowiem w piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi. Organ poinformował Stowarzyszenie, iż nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Organ uczynił to w ustawowym 14-dniowym terminie. Z tego względu w tym zakresie skarga podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 149 §1a P.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji, natomiast zgodnie z art. 151 P.p.s.a. jak w pkt 3 sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w pkt 3 sentencji wyroku zostało wydane na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł.