III SA/Kr 1078/23

SENTENCJA |Sygn. akt III SA/Kr 1078/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Renata Czeluśniak, Sędziowie: WSA Jakub Makuch, Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.), Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r., sprawy ze skargi L. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 17 maja 2023 r. nr SKO.NP/4115/149/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. UZASADNIENIE Skarżąca L. D. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem D. D., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją Wójta Gminy I. z 17 kwietnia 2023 r., znak: [...] orzeczono o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia uzasadniono niespełnieniem przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która uzależnia ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. Wskazała też, że jej mąż jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym z narządu ruchu i chorób neurologicznych. Wymaga całodobowej opieki i pomocy osób drugich. Jednocześnie skarżąca określiła zakres wykonywanych względem męża czynności opiekuńczych. Wreszcie stwierdziła, że niepełnosprawność męża sprawia, że pomimo wieku aktywności zawodowej nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Decyzją z 17 maja 2023 r., nr SKO.NP/4115/149/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że jakkolwiek w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, to jednak zaskarżona decyzja jest słuszna, albowiem w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem przez skarżąca, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Przywołując okoliczności faktyczne istotne dla sprawy Kolegium przedstawiło historię zatrudnienia skarżącej. Wskazało, że skarżąca po ukończeniu szkoły zawodowej podejmowała prace sezonowe - wyjeżdżała do pracy za granicę, a po założeniu rodziny pomagała rodzicom w gospodarstwie rolnym w uprawach w tunelach foliowych. Od września 2022 r. trzech z czwórki synów zaczęło uczęszczać do szkoły i do przedszkola więc skarżąca nosiła się z zamiarem podjęcia pracy, ponieważ rodzina rozpoczęła budowę domu. Sytuacja się skomplikowała, gdy mąż skarżącej uległ wypadkowi i doznał całkowitego przerwania rdzenia kręgowego w odcinku piersiowym z porażeniem kończyn dolnych. Na tej podstawie organ wywiódł, że skarżąca nigdy nie pracowała i nie poszukiwała pracy. Odnośnie zakresu wykonywanych przez skarżącą czynności pielęgnacyjno-opiekuńczych w odniesieniu do stanu zdrowia podopiecznego wskazano, że u męża skarżącej rozpoznano złamanie kręgosłupa T6, Th7, Th10, całkowite uszkodzenie rdzenia kręgowego w odcinku piersiowym, porażenie kończyn dolnych, stan po urazie kręgosłupa piersiowego, stan po urazie klatki piersiowej, zakrzepicę kończyn dolnych. Niniejsze dane wynikają z treści karty informacyjnej wydanej w 17 listopada 2022 r. przez Szpital Wojewódzki [...] SP ZOZ w T. Klinika Neurochirurgii, gdzie mąż skarżącej przybywał od 5 października 2022 r. do 17 listopada 2022 r. Celem leczenia usprawniającego z powodu porażenia kończyn dolnych, po upadku z wysokości, męża skarżącej przewieziono do SP ZOZ w B. Szpital Powiatowy [...] na Oddział Rehabilitacji Ogólnoustrojowej z Pododdziałem Rehabilitacji Neurologicznej, gdzie przebywał od 17 listopada 2022 r. do 8 marca 2023 r. W treści epikryzy odnotowano min., że pacjent w Szpitalu w T. był leżący, nie zmieniał samodzielnie pozycji na łóżku, nie siadał, rehabilitowany w obrębie łóżka, stopniowo pionizowany do siedzenia. Jednakże stwierdzono, że w kończynach górnych występuje siła mięśniowa prawidłowa. Pacjent uniesie kończyny górne ponad głowę, dopiero przy końcu ruchu występują silne dolegliwości bólowe kręgosłupa. Przeprowadzono badanie sprawności w skali Barthel oceniając pacjenta, przy przyjęciu na 5 pkt ze 100 pkt możliwych do osiągnięcia. Po zastosowanym leczeniu usprawniającym, uzyskano poprawę ogólnej sprawności pacjenta, wzmocnienie siły mięśniowej kończyn górnych i gorsetu mięśniowego kręgosłupa. Pacjent samodzielnie przesiada się do wózka inwalidzkiego, potrafi nim samodzielnie sterować. Odleżyny uległy wygojeniu. Obecnie występuje porażenie spastyczne kończyn dolnych. Zwieraczy nie kontroluje, pęcherz neurogenny, stosuje cewnikowanie 3-4 razy dziennie oraz cewnik zewnętrzny, jelito neurogenne. Podsumowując wskazano, że uzyskano częściowe ustąpienie dolegliwości, pacjent wymaga nadal pomocy w niektórych czynnościach z zakresu samoobsługi, ale zwiększył znacznie samodzielność w porównaniu z dniem przyjęcia. Z treści przedłożonej do akt sprawy karty oceny stanu pacjenta według zmodyfikowanej skali Barthel sporządzonej (brak daty) przez lekarza specjalistę neurochirurgii ze Szpitala Wojewódzkiego [...] w T. wynika, że badany uzyskał wynik na poziomie 30 pkt na 100 pkt możliwych. W ramach badania ustalono, że mąż skarżącej potrzebuje pomocy przy spożywaniu posiłków (krojeniu, smarowaniu) - 5 pkt, przemieszcza się z łóżka na krzesło i z powrotem z pomocą fizyczną jednej lub dwóch osób, może siedzieć - 5 pkt, potrzebuje pomocy przy wykonywaniu czynności higienicznych - 5 pkt, potrzebuje lub częściowo potrzebuje pomocy przy korzystaniu z toalety - 5 pkt, wymaga pomocy przy myciu i kąpieli całego ciała - 5 pkt, potrzebuje częściowej pomocy innej osoby przy ubieraniu się i rozbieraniu - 5 pkt, nie porusza się po powierzchniach płaskich - 0 pkt, nie jest w stanie wchodzić i schodzić ze schodów - 0 pkt, nie panuje nad czynnościami fizjologicznymi - 0 pkt. Mąż skarżącej porusza się za pomocą wózka inwalidzkiego, ma założony cewnik, jest pampersowany. Skarżąca w ramach sprawowanej nad mężem opieki pomaga mu w każdej czynności dnia codziennego, przygotowuje posiłki, karmi go, myje, zmienia pampersy, worki z cewnika, przenosi z łóżka na wózek, podaje leki, zawozi do lekarza, ubiera. Wskazała, że niniejsze czynności opiekuńcze nie pozwalają jej podjąć pracy zawodowej. Na postawie powyższego organ odwoławczy stwierdził, że charakter opieki skarżącej nad mężem sprowadza się do pomocy przy czynnościach codziennych i nie wymagają nieprzerwanej obecności opiekuna, zatem zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje skarżąca opiekując się mężem nie wskazuje aby nie mogła podjąć żadnej pracy. Podniesiono też, że stan zdrowia męża skarżącej na skutek prowadzonej rehabilitacji uległ poprawie w stopniu zapewniającym mu większą samodzielność. W ocenie organu odwoławczego dodatkowym aspektem w sprawie jest udział w opiece nad niepełnosprawnym mężem skarżącej jego brata oraz matki. Skarżąca wskazała, że matka pomaga w zakupie wózka inwalidzkiego, a brat w budowie rozpoczętego domu, organizując dalsze prace budowlane. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze skarżąca nie zgodziła się z zapadłym rozstrzygnięciem. Wyjaśniła, że od 2015 r. do 2018 r. była osobą bezrobotną zarejestrowaną w Urzędzie Pracy w B. jako osoba poszukująca pracy, zgłaszała się do Centrum Aktywizacji Zawodowej do doradcy zawodowego. Następnie urodziła czworo dzieci w wieku 7 lat, 6 lat, 5 lat i niespełna dwa lata. Trzech synów od września uczęszcza do szkoły, oddział klasy 0 i przedszkola. Najmłodszy pozostaje pod opieką. Jej zamiarem było pójście do pracy ponieważ rodzina rozpoczęła budowę własnego domu. Wszystkie plany pokrzyżował wypadek męża skarżącej i obecnie nie jest ona w stanie podjąć pracy ze względu opiekę nad niepełnosprawnym mężem. Skarżąca powołała się na dojazdy do placówek leczniczych, a także poświęcanie czasu mężowi ponieważ po wypadku jego stan psychiczny jest zły. Do chwili wypadku miał plany życiowe związane z zapewnieniem bytu rodzinie bo był jedynym żywicielem rodziny. Obecnie wszystko legło w gruzach, rodzina zdana jest na wsparcie innych osób. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390), powoływanej dalej także jako "u.ś.r.". Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. W ocenie Sądu, słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium. Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu odwoławczego jakoby w sprawie nie zachodził związek przyczynowy pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym mężem. Podkreślić należy, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. System świadczeń rodzinnych został bowiem tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Jednak wówczas wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni i ścisły związek przyczynowo skutkowy (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Opieka ta powinna być zatem w takim stopniu absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla podopiecznego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 51/21). Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że opieka sprawowana przez skarżącą nad niepełnosprawnym mężem odpowiada przesłankom wymienionym w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a czynności wykonywanych przez skarżącą w ramach opieki z uwagi na ich intensywność z pewnością nie można zaliczyć do "zwykłych czynności dnia codziennego". Niekwestionowany stan faktyczny sprawy, w zasadniczej części oparty na dokumentacji medycznej wskazuje, że mąż skarżącej w skutek wypadku doznał przerwania rdzenia kręgowego i jest sparaliżowany od odcinka piersiowego w dół. Porusza się na wózku inwalidzkim, jest cewnikowany i pampersowany. Po wielomiesięcznym pobycie w szpitalu uzyskał 30 pkt w skali Barthel. Skarżąca w ramach sprawowanej nad mężem opieki pomaga mu w każdej czynności dnia codziennego, przygotowuje posiłki, karmi go, myje, zmienia pampersy, worki z cewnika, przenosi z łóżka na wózek, podaje leki, ubiera. Aranżuje i realizuje wszelkie wizyty lekarskie. Wspiera również męża psychicznie i motywuje. Sąd podkreśla w tym miejscu, że mąż skarżącej po zakończeniu pobytów szpitalnych podlega dalszemu intensywnemu leczeniu. Z karty informacyjnej Szpitala Powiatowego [...] w B. wynika, że mąż skarżącej dostał skierowanie do 4 poradni specjalistycznych: leczenia bólu, neurologicznej, rehabilitacyjnej i urologicznej. Niewątpliwie łączy się z tym spadający na skarżącą obowiązek koordynowania tych wszystkich wizyt lekarskich, a także transportu męża i towarzyszeniu mu w tych wizytach. Ponadto uwzględnić należy, że z dokumentacji medycznej wynika, że z powodu załamania i myśli rezygnacyjnych po wypadku, mąż skarżącej był objęty diagnozą i terapią psychologiczną, a także konsultacją psychiatryczną. W wypisach ze szpitali jednoznacznie wskazywano na potrzebę wsparcia ze strony żony w procesie adaptacji do zaistniałej sytuacji. Z powyższego w ocenie Sadu wynika, że stałe wsparcie i obecność skarżącej przy mężu jest w tych okolicznościach szczególnie potrzebna dla wspierania procesu motywacyjnego męża w dalszym leczeniu i rehabilitacji oraz powrotu do pełnienia funkcji społecznych mimo zaistniałej niepełnosprawności męża skarżącej. Sąd wziął pod uwagę argumenty organu jakoby u męża skarżącej zaistniała poprawa stanu zdrowia względem istniejącego zaraz po wypadku. Niemniej jednak specyfika urazu jakiego doznał nie daje żadnych gwarancji na poprawę kondycji pacjenta. Z dokumentacji medycznej męża skarżącej wynika, że nadal zmaga się on z dolegliwościami bólowymi kończyn dolnych o charakterze pieczenia, palenia o różnej sile, zwłaszcza napadowe w nocy, a stosowanym leczeniem farmakologicznymi uzyskano jedynie częściową poprawę. Również przy podniesieniu rąk w górę od pewnej wysokości występują silne bóle kręgosłupa. W leczeniu bólu u męża skarżącej zalecono min. tak mocne środki jak morfina, co świadczy o skali bólu z jakim się zmaga. Wszystkie przywołane wyżej okoliczności związane ze stanem zdrowia i potrzebą leczenia męża skarżącej przekładają się na duży zakres i intensywność czynności opiekuńczych jakie skarżąca świadczy mężowi. W ocenie Sądu czynności opiekuńcze świadczone osobie ze znacznie ograniczonymi możliwościami samodzielnej egzystencji, wymagają większej niż przeciętnie intensyfikacji i systematyczności, gdyż ich podmiotem jest osoba, cierpiąca na przewlekłe schorzenia i wymagająca specjalistycznego leczenia. Nie można bagatelizować również faktu, że skarżąca pozostaje w ciągłej gotowości do świadczenia pomocy i opieki, w tym wsparcia emocjonalnego. Ponadto, nie można wykluczyć z czynności opiekuńczych, wyręczania osoby bliskiej od jej normalnych, codziennych obowiązków rodzinnych i życiowych, którym nie może sprostać z uwagi na swą niepełnosprawność, co stanowi przejaw opieki nad nią. Ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia pojęcia opieki, a co za tym idzie naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą tą jest bowiem udzielenie wsparcia osobom, które poświęcając się w pełnym wymiarze opiece nad najbliższą osobą niepełnosprawną nie mogą pracować zarobkowo, by zaspokoić potrzeby życiowe swoje i swojej rodziny (por. wyrok WSA w Gdańsku z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 319/21, wyrok WSA w Gdańsku z 22 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 1138/22). Ponadto Sąd, że nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że skarżąca dotychczas nie była osobą aktywną zawodowo. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego, a także w skardze konsekwentnie podnosiła, że wyjeżdżała zarobkowo za granicę i pracowała w tunelach foliowych w gospodarstwie swoich rodziców. Organ nie zakwestionował tych ustaleń zatem brak było podstaw do przyjęcia, że skarżąca nigdy nie pracowała. Nie było też podstaw do podważenia twierdzeń skarżącej o zamiarze podjęcia zatrudnienia. Organ nie wziął pod uwagę, że chwilowy brak aktywności zawodowej skarżącej wynikał z faktu urodzenia 4 dzieci, w tym ostatnie, w wieku poniżej 3 lat, pozostawało jeszcze pod opieką skarżącej. Podkreślić jednocześnie trzeba, że w razie spełnienia przesłanek ustawowych, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać oparta jedynie na negatywnej ocenie dotychczasowej aktywności (czy też braku aktywności) wnioskodawcy na rynku pracy (zob. wyrok WSA W Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 432/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnośnie możliwości partycypacji w opiece nad mężem skarżącej przez brata i matkę podopiecznego Sąd stwierdza, że na podstawie art. 130 Kodeksu rodzinnego obowiązek alimentacyjny skarżącej względem męża wyprzedza obowiązek matki i brata męża skarżącej, a zatem kwestia możliwości współdzielenia ze skarżącą opieki nad mężem nie ma znaczenia w sprawie. W ocenie Sądu istnieje zatem związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą pracy zarobkowej, a sprawowaniem opieki nad mężem. Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że charakter sprawowanej przez skarżącą opieki jest ciągły i trwały, a zatem taki, jaki wpisuje się w przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko zawarte w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.