I OPP 22/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Ł.P. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1231/24 ze skargi kasacyjnej Ł.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 23 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 575/23 w sprawie ze skargi Ł.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 29 grudnia 2022 r. nr SKO.4112/23/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Pismem z 2 kwietnia 2024 r. Ł.P, zastępowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 23 listopada 2023 r., sygn. II SA/Rz 575/23 w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sprawa została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w dniu 10 czerwca 2024 r. Pismem z 5 grudnia 2024 r. Ł.P. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący wskazał, że żąda stwierdzenia przewlekłości postępowania w ww. sprawie oraz wydania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności, a także zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 20.000 złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: "ustawa"), skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11 i 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy 10 czerwca 2024 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa została skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego. Od momentu rejestracji skargi kasacyjnej do dnia złożenia skargi na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym upłynęło sześć miesięcy. Czas trwania postępowania kasacyjnego nie przekroczył zatem dwunastu miesięcy o których mowa w art. 14 ustawy, a zatem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać ponadto należy, że rozpoznawana sprawa zgodnie z § 26 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 805, dalej: "regulamin") należy wprawdzie do kategorii spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu, jednak sam ten fakt nie oznacza, że sprawy tego rodzaju rozpoznawane są natychmiast po ich rejestracji. Także sprawy które rozpoznawane są poza kolejnością wpływu przydzielane są do rozpoznania poszczególnym sędziom w drodze losowania, z uwzględnieniem kolejności wpływu spraw tej właśnie kategorii (§ 25a ust. 1 i 4 regulaminu). Oznacza to, że również w przypadku spraw które z urzędu lub z wniosku strony podlegają rozpoznaniu poza kolejnością wpływu o terminie ich rozpoznania decyduje ilość pozostających do rozpoznania spraw tego rodzaju, w zestawieniu z ograniczoną ilością możliwych terminów posiedzeń oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie na wcześniejsze terminy posiedzeń kierowane są sprawy należące do kategorii rozpoznawanych poza kolejnością wpływu ale o wcześniejszej dacie wpływu. Składowi orzekającemu z urzędu jest wiadomym, że czas oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu wynosi około dwanaście miesięcy, a zatem czas oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego w rozpoznawanej sprawie nie przekroczył tego okresu i nie stanowi o zwłoce Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oceniając czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie sposób zatem dopatrzyć się jakiegokolwiek stopnia zawinienia w czynnościach Sądu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.